terug van weggeweest

Ja, we zijn weer (tijdelijk) aan de Kötteldiek, verplichtingen riepen. En wees eerlijk: als je foto’s gaat maken van vleeswaren, gaat filosoferen over de vraag wat het tegenovergestelde is van “vers gesneden” en Spianata Romana gaat verbasteren tot Spina Bifida, wordt het de hoogste tijd om te verkassen. Vijf mooie dagen doorgebracht op onze huiscamping, maar een dusdanig druk programma dat we nu even in ons stenen huis moeten bijkomen en dus een beetje vakantie hebben. Mooi toch?

Noemde ik het een paar dagen geleden “de natte droom voor alle glazenwassers”, de Gelderlander gebruikt op 6 september een wat nettere term “de zevende hemel voor glazenwassers” in een bijna paginagroot artikel. In beide gevallen gaat het om het Depot van Boijmans Van Beuningen, bijgenaamd De Pot. De buitenkant van het gebouw bestaat uit ruim 1600 glasplaten en we zagen het onlangs al: die hebben een grote beurt nodig. De harde werkers gebruiken hiervoor osmosewater, ook wel gedemineraliseerd water. Volgens wijlen mijn schoonmoeder laat dat geen vlekken na en je hebt geen sopje nodig. Voor de volledigheid nog een foto die W afgelopen vrijdag gemaakt heeft. Als je goed kijkt zie je de vuilstrepen.

maandag 5 september: @ home

Het was nog best lekker op de camping, maar helaas: verplichtingen. Iets meer kilometers dan normaal omdat Tante Miep ons via de A13 en de A20 stuurde (dus via Rotterdam naar Gouda), oorzaak: drukte op het eerste deel van de A12. Nu konden we vlot doorrijden, maar het blijft gewoon kilometers monotoon wegvreten en twee uur rijden. En thuis bleek alles weer picobello geregeld: bakken op tijd aan straat, post opgeruimd, planten niet verdroogd en de maandagmorgencodekraker lag klaar om ingevuld te worden. Met dank (zoals altijd) aan de buren.

V: 184.256 ; A: 184.432; rijtemperatuur 24 – 30 graden, licht bewolkt. Zon op/onder: 06:50/19:52 (gegevens Lichtenvoorde). Een mooie dag? Och: er was ook niks verkeerds aan. En morgen? Morgen is er weer een dag: we blijven een dagje thuis, orde op zaken stellen en dan woensdag anrout: de aftrap van onze najaarsreis, waarschijnlijk Italië.

en Q wordt maar één keer in zijn leven 10

Verjaardag! Nou ja, de heuglijke dag ligt al weer een paar weken achter ons: Q heeft de pech dat hij in de vakantie jarig is, net als zijn neefje en zijn oma. Van uitstel komt evenwel geen afstel. Het is al weer tien jaar geleden dat we op deze camping op zijn eerste schreeuw zaten te wachten, het zijn een paar dure campingweekjes geworden geloof ik. En net toen ik met de auto een dagje naar Lichtenvoorde tufte (moest, want jaaropening op school – dat heb je als je werkt) kreeg ik een telefoontje dat er inderdaad geschreeuwd was. 

Opvallend is dat tijdens beide excursies in Rotterdam Bram Peper nadrukkelijk werd genoemd. De namen van alle andere burgemeesters van de laatste pak-hem-beet vijftig jaar werden zelfs niet gefluisterd (Wim Thomassen, André van der Louw, Ivo Opstelten en Ahmed Aboutaleb). Bram Peper (onlangs op 82-jarige leeftijd overleden) was burgemeester van Rotterdam in de periode 1982 tot 1998. Hij had de bijnaam Soeslov aan de Maas (Soeslov was een ideoloog van het Sovjetregime), dus is het niet vreemd dat je ook de term “bullebak” tegenkomt. Gids één noemde Peper als grote man achter de Erasmusbrug en gids twee vond Bram de sterke hand achter het “schoonvegen” van Rotterdam, onder andere wijk Spangen. Wanneer ik aan Peper denk, komen er twee dingen bovendrijven: bonnetjesaffaire (heeft hij uiteindelijk gewonnen) en zijn huwelijk met Nelie Kroes (heeft hij verloren).

zondag 4 september: @ delft

En weer een dagje met 27 graden. De dag begon een beetje heiig, later kwamen er wat donkere wolken aan het zwerk, maar geen spatje regen. Tegen kwart over tien werd het tijd om de lange tocht naar Pijnacker te aanvaarden, de taart stond immers om elf uur klaar. Veel visite, veel kinderen, veel kabaal, maar gezellig. De jarige was blij met de vele aandacht, maar was vooral geïnteresseerd in alle cadeautjes. 

Na een overvloedige lunch (volgens mij kan de hele straat nog een week eten van de restanten) tijd om het gebied ten noorden van Pijnacker te verkennen. Onze route ging onder meer langs “de Riviera van de Randstad”, Vlietland dus. Beetje veel volk. Niet te verwarren met de Vlietlanden, een natuurgebied van Natuurmonumenten in Midden-Delftland.

Ook een heel eind gefietst (in noordelijke richting) langs het Rijn-Schiekanaal, sinds 1893 de waterverbinding tussen Overschie en Leiden. Sommige delen bestaan al meer dan 1000 jaar, andere stukken werden pas veel later gegraven. Onderdeel van het Rijn-Schiekanaal vormen de Delftse Schie en de Delftse Vliet, de Trekvliet en de Vliet.

Boodschappen doen bij de Jumbo in Delft (weer eens compleet verbouwd) en om half vijf na 55 kilometer terug op “het nest” om nog een paar uur te kunnen genieten van het mooie weer. Een mooie dag! En morgen? Morgen is er weer een dag. Even terug naar de Kötteldiek, wat verplichtingen afhandelen, een wasje doen en dan dinsdag (woensdag?) weer op pad, waarschijnlijk met de neus van Puzzel naar het zuiden gericht.

wereldhavendagen rotterdam – 2

Opnieuw een dagje Wereldhavendagen. Nou ja, we storten ons niet echt in het feestgedruis, in de grote massa slenteren langs de vele schepen hoeft ook echt niet van ons en de feestelijke avondshow met vuurwerk bij de Erasmusbrug vanavond laten we ook aan ons voorbij gaan. Wij zijn dit jaar meer van “de krenten in de pap”. Overigens wordt het festival voor het eerst in een paar jaar weer “volledig” gehouden: in 2021 werd het evenement slechts kleinschalig gehouden, waarbij bovendien een deel van het programma slechts online te zien was en in 2020 gingen de Wereldhavendagen zelfs helemaal niet door. Iets met een virus, geloof ik. Aan de 45e editie toe dit jaar. In alternatieve vorm bestond het al voor de Tweede Wereld, toen alleen nog niet voor Jan-met-de-pet: je moest een hoge pief zijn om uitgenodigd te worden voor het feestje dat diende als reclame voor de Rotterdamse haven. W was een tijdje geleden warm geworden van de volgende wervende tekst op de site van de Havendagen: “In de Rotterdam Wilde Westen fietstour neemt je leuke en deskundige gids je mee Rotterdam West in, een dynamische wijk vol contrasten en initiatieven. 174 culturen rijk en vol leven. Je ontdekt en proeft multicultureel Rotterdam, komt architectonische hoogstandjes tegen, fietst rond in Historisch Delfshaven en verkent de stadshavens van de toekomst”. Meteen geboekt dus, ook al omdat we in 2017 zo’n verrassende fietstocht door een ander deel van Rotterdam gemaakt hebben.  

zaterdag 3 september: @ delft

En de zomer blijft maar voortduren, vandaag weer 27 graden in Delft en omstreken. Waarom zijn we eigenlijk van plan om volgende week naar het zuiden te reizen? Voorlopig tot maandag maar even in het warme Nederland blijven en vandaag onze wildwestfietstocht ondergaan. Via een omtrekkende beweging naar Rotterdam en daar eerst kijken naar “de natte droom van elke glazenwasser”: de Pot van Rotterdam, officieel het Depot Boijmans Van Beuningen. Een blikvanger! Het is een bolvormig spiegelend gebouw waar de volledige collectie van het ernaast gelegen Museum Boijmans Van Beuningen is ondergebracht. De kunstvoorwerpen (zo’n 151.000 stuks) zaten eerst in de kelders van het museum, maar daar was sprake van wateroverlast. De bouw van “De Pot” duurde vier en een half jaar en kostte ietsje meer dan 100 miljoen euro en is nu zo’n klein jaar geopend. We mogen er gratis in met onze museumkaart, maar wees eerlijk: met dit weer breng je niet een deel van de dag door in een museum. Het Museum Boijmans Van Beuningen zelf wordt intussen gerestaureerd en gaat vermoedelijk weer in 2028 open. We hebben met open mond naar de buitenkant van De Pot staan kijken: dankzij de ronde vorm en de grote ramen wordt de skyline van Rotterdam in het gebouw weerspiegeld. Je mag blij zijn wanneer er enorme wolkenpartijen in de lucht hangen: hoe onheilspellender hoe mooier het gebouw ze weerkaatst. Als je twintig rondjes om het gebouw loopt, zie je ook twintig keer wat anders. En de glazenwassers maar poetsen.

De lunch bestond uit een bakje kibbeling verorberd op de kade van de Leuvehaven vlak bij het Maritiem Museum. Dat kibbeling eigenlijk gemaakt moet worden van de resten van kabeljauw hebben ze in Rotterdam nog nooit gehoord. Volgens mij heeft de visboer de goedkoopste witvis die hij kon inkopen gebruikt: koolvis of wijting of zo. De dure standplaats moest verrekend worden in de verkoopprijs, dus samenvattend: schreeuwend duur en niet echt lekker.

Na de lunch tijd voor onze fietstour door het Wilde Westen. Gids was ene Anne Marie, dol op kunst. Een leuk tochtje door Rotterdam West. De meeste indruk heeft “de brandgrens” gemaakt. “Op 14 mei 1940 bombardeerden 90 Duitse bommenwerpers van het type Heinkel He-111 de binnenstad van Rotterdam. Ten oosten van de stad splitste het eskader zich in tweeën: 54 bommenwerpers vlogen rechtdoor en bombardeerden de stad van oost naar west vanaf een hoogte van 750 meter, terwijl de overige 36 afzwenkten naar het zuiden om daarna, vliegend in een bocht van zuid naar noord, hun brisantbommen ook op het stadscentrum te gooien. Vanaf 13.27 uur voltrokken de Duitsers binnen een kwartier - het meest dramatische uit de geschiedenis van de stad - het vonnis over de historische stad Rotterdam. De bommen vielen op het centrum, en delen van de huidige deelgemeenten Kralingen-Crooswijk en Noord. Dagenlang brandde de stad: circa 850 mensen kwamen om en 80.000 werden dakloos. Circa 25.000 woningen en 11.000 andere panden werden verwoest. Een oppervlak van 258 hectare lag in puin.” Sinds 14 mei 2010 (70 jaar na het bombardement) is de brandgrens in de stad fysiek gemarkeerd. Er zijn lichten in de grond aangebracht waarop een icoon staat. In dit icoon zijn vlammen, een silhouet van een Heinkel-bommenwerper er het beeld van Zadkine te zien. Je kunt een boekwerk van zo’n 100 pagina’s downloaden met alle informatie over het bombardement en de brandgrens. Het citaat in deze alinea is afkomstig uit die boekje: https://www.brandgrens.nl/media/over_de_brandgrens/brandgrens_14_mei_1940.pdf. Op de foto in deze alinea een lamp die de brandgrens markeert en op de foto hieronder onze gids Anne Marie, die een plattegrond van Rotterdam aan het duiden is.

Spangen deden we ook aan, een wijk die rond het Spartastadion “het Kasteel” is gebouwd. Even terug in de tijd: Sparta is opgericht in 1888 en werd tussen 1909 en 1915 maar liefst vijf keer landskampioen. Dit werd beloond (in 1916) met het eerste stadion in Nederland. Als herinnering aan het kasteel Spangen dat hier ooit stond (en in 1574 door de Spanjaarden in de fik is gestoken) kreeg de voorgevel trekjes van een kasteel. Spangen was een nette wijk: ambtenaren, onderwijzers en ambachtslieden bevolkten de straten. En Sparta deed het ook nog goed: in 1959 werd het nog landskampioen. Maar vanaf dat moment ging het bergaf met Spangen: huizen werden slecht onderhouden, huisjesmelkers kochten de boel op en de boel verpauperde in een hoog tempo. De enige mensen die er nog wilden worden waren de armsten van onze samenleving, waaronder veel migranten. De deels dichtgetimmerde woningen trokken veel junks en drugsdealers aan. Drugskoeriers uit Frankrijk kwamen dagelijks op bezoek om in het groot inkopen te doen. De toestand verslechterde dusdanig dat zelfs Sparta overwoog om te verkassen naar Capelle aan de IJssel. De overgebleven bewoners begonnen steeds feller te protesteren tegen deze situatie, zelfs de banden van auto’s met een Frans kenteken werden lek gestoken. En let op: de toenmalige burgemeester Bram Peper vond dat goed of keek in ieder geval de andere kant op. Halverwege de jaren negentig begon het tij te keren: de probleemwijk werd aangepakt en het Spangen dat we nu gezien hebben is eigenlijk best weer een leuke wijk geworden.

En ja, dan ga je naar Rotterdam om koeien te kijken. Vooruit: niet de eerste de beste beesten, maar dieren die wonen op de eerste drijvende boerderij ter wereld. Insteek: dierenwelzijn, circulariteit, duurzaamheid en innovatie. Er zit een hele filosofie achter die “Transfarmation” wordt genoemd, in het kort: produceren in steden dichtbij de consument, waarbij het belangrijk is voedselverliezen tegen te gaan, transport van voedsel te reduceren en de kwaliteit van het voedsel te verbeteren. En de koeien? Ze vreten organische reststromen afkomstig uit de stad. Ze verkochten er een lekker biertje en dat ging er sissend in met 27 graden en een tetterende zon.

Een bliksembezoek aan Delfshaven rondde onze fietstour af. Geen probleem want deze wijk (inmiddels Historisch Delfshaven genoemd) hebben we al een paar keer eerder bezocht.

Via een omtrekkende beweging (voor een deel door onbekend Rotterdam en langs Kralingen) ging het terug naar ons huis-op-wielen en met 60 kilometer op de fietsteller, zere billen en blauwe ballen was het weer mooi geweest.

Een mooie dag! En morgen? Morgen is er weer een dag: op naar Pijnacker om de tiende verjaardag van kleinzoon Q te vieren.

wereldhavendagen rotterdam – 1

Eén van de redenen om een (bijna) week naar Delft te verkassen is het jaarlijkse evenement dat Rotterdam in het eerste weekend van september houdt: de wereldhavendagen. Het doel van het evenement is om het publiek te tonen wat er allemaal in de haven gebeurt. Vijf jaar geleden waren we er ook, toen namen we deel aan een evenement van de NKC en stonden met ons campertje midden in Rotterdam. Je kunt onze avonturen van toen vinden op https://berrynales.blogspot.com/2017/09/wereldhavendagen.html. De Wereldhavendagen is dit jaar toe aan de 45 e editie. De organisatie is in handen van Stichting Havenfestival. Eén van de hoofdsponsors, het Havenbedrijf Rotterdam, bestaat dit jaar negentig jaar. En als je dan weet dat de Nieuwe Waterweg 150 jaar oud is, kun je op je klompen aanvoelen dat er genoeg reden is voor een groot feest.

vrijdag 2 september: @ delft

In alle vroegte op pad. Oorzaak: een geboekte excursie waarvoor we ons om tien uur moesten melden op het Willemsplein (vlak onder de Erasmusbrug) in Rotterdam. Goed half negen al op pad, want voor het eerst sinds heel lange tijd weer eens met het openbaar vervoer. Bus 40 stopt bijna voor de poort van onze camping, Wat een luxe: een elektrische bus met zelfs usbpoorten om je telefoon op te laden. Op Rotterdam Centraal even een korte wandeling naar de halte van tram 20 en ruim op tijd waren we op het Willemsplein. Kosten? Nog géén twee Euro enkele reis (wel met 34 procent bejaardenkorting en per persoon). Dus zonder directe luchtvervuiling (je weet niet wat het opwekken van de groene stroom veroorzaakt) in de fluisterbus en de takkenherrietram.

W had een busbootexcursie geregeld: met een touringcar via de diverse havens van Rotterdam naar Futureland op de Tweede Maasvlakte, daar een boottocht door een deel van de haven en vervolgens weer met de bus terug. Een feest dat net geen vijf uur duurde. Zowel de gids van de touringcar als die van de rondvaartboot hadden veel ervaring opgedaan in de scheepvaart en bombardeerden ons met interessante verhalen. Veel feiten gingen wel het ene oor in en het andere oor uit, maar af en toe bleef er wat op het trommelvlies achter. Bijvoorbeeld het verhaal over containerschepen. In de jaren dertig van de vorige eeuw bedacht Malcom McLean het principe van de container als transporteenheid. Pas in 1955 werden ze voor het eerst toegepast en het duurde tot 1966 voor de eerste container werd gelost in de haven van Rotterdam. Tegenwoordig zijn ze niet meer weg te denken bij het vervoer van stukgoederen. Doordat containers zijn gestandaardiseerd kunnen ze heel vlot van het ene transportmiddel op het andere overgeladen worden. De term die gebruikt wordt bij deze standaardcontainers is TEU (Twenty Foot Equivalent Unit), een afmeting van 20 voet lang dus. De meeste containers die worden gebruikt voor het vervoer op containerschapen en vrachtwagens zijn 2 TEU. Er lagen een paar “joekels” in de haven die meer dan 20.000 TEU kunnen vervoeren. Eén ervan was een schip van de firma Evergreen, maar weet de juiste scheepsnaam niet meer. Binnenkort gaat de MSC Tessa het record breken, dit schip gaat eind dit jaar zijn eerste reis maken en heeft een capaciteit van 24.116 containers van 20 voet.

Maakte ik vooral foto’s van containerschepen, laad- en loskranen en ander nautisch spektakel, W concentreerde zich vooral op stranden en zeehonden. Het was een heel interessante excursie. Weer met de tram en de bus terug naar de camping en op de terugreis ging ons het in- en uitchecken al een stuk gemakkelijker af. Een drankje bij de “tent” en daarna op de fiets naar Delfgauw om ervoor te zorgen dat er wat te eten zou zijn. Het routekaartje van Google Maps van vandaag moet je met een korreltje zout nemen: er staan fietsen waar eigenlijk bussen zouden moeten staan. Aan de foto’s kun je zien dat we nog steeds schitterend weer hebben, vandaag opnieuw een max van 26 graden.

Een mooie dag! En morgen? Morgen is er weer een dag: we gaan nog een keer Rotterdam onveilig maken, maar dan met de fiets. W heeft een fietsexcursie geboekt met de spannende naam “Fietsen door het Wilde Westen”. We zijn benieuwd.

een middagje naschoolse opvang

Onregelmatige lezeres E te Z appte me dat ik in mijn verhaal over de Biesbosch een woord had gebruikt waarvan ze nog nooit had gehoord, namelijk “industriewater”. Industriewater is water dat bijvoorbeeld wordt gebruikt voor het koelen van motoren en bij de fabricage van papier. Voor veel van die industriële processen is de hoogst mogelijke waterkwaliteit niet noodzakelijk. Industriewater is een verzamelnaam voor diverse soorten water die van een andere kwaliteit zijn dan drinkwater.

G te W vond het jammer dat het verhaal over de Biesbosch zo kort was, als waterman had hij graag meer informatie gehad over de invloed van de Deltawerken op dit gebied. Lees het boek dat ik gisteren genoemd heb en jij krijgt alle info, beste G te W. Een korte samenvatting: het gereedkomen van de Deltawerken (1970) was in eerste instantie catastrofaal voor de Biesbosch. Doordat het Volkerrak werd afgesloten met sluizen viel de getijdenwerking (eb en vloed met een niveauverschil van gemiddeld twee meter) in één klap stil. Het had grote gevolgen voor het dieren- en plantenrijk.

donderdag 1 september: @ delft

Nummer 3 heeft een hekel aan de naschoolse opvang, is hem niet uitdagend genoeg. Maar met twee werkende ouders moet je soms dingen doen die minder leuk zijn. Behalve wanneer opa en (vooral) oma in de buurt zijn, dan vervullen zij de rol van bso en wordt het meteen een stuk interessanter. Een oppasdag dus, maar eerst natuurlijk een omtrekkende beweging. Had met Komoot een leuke route uitgestippeld langs de Rotte, de rivier waar Rotterdam zijn naam aan te danken heeft. Ja, we zijn er al eens eerder geweest en ja, ik heb er ook al vaker over geschreven. Ook over die kikvors aan de oevers van de Rotte, tussen Delft en Overschie (waar de Rotte helemaal niet stroomt) heb ik het nodige al verhaald (in 2017, zie eventueel https://berrynales.blogspot.com/2017/04/dolen-9-pasen-in-delft.html), maar het blijft een mooi gebied. Opvallend in deze regio: groen! In de Achterhoek is alles geel en bruin, hier is het vijftig tinten groen wat je ziet. Kwestie van minder de pomp aanzetten zodat de hoeveelheid water die uit de polder gaat beperkt is?

Einddoel vandaag: de Molenviergang. Jazeker: een kudde van vier molens en wel ten noorden van Zevenhuizen, gebouwd rond 1722 om de Tweemanspolder droog te houden. Het verschil tussen polder en de Rotte is ongeveer 4,5 meter. Omdat een molen het water ergens tussen de 1,2 en 1,5 meter omhoog kan brengen moesten er dus vier molens op een rijtje komen. Tot 1953 hebben deze vier molens hun werk gedaan, een elektrisch gemaal nam de taak over. De molens zijn nog steeds “maalvaardig” en draaien tegenwoordig twee keer per maand (op zaterdag). Daarmee is het de enige nog werkende molenviergang van Nederland. Hulde aan Stichting de Molenviergang. Het enige minpuntje was dat het voerveer dat ons naar de overkant van de Rotte zou brengen volgens het boekje (en de bordjes) wel zou varen, maar in geen velden of wegen te bekennen was. We moesten dus de molens bewonderen vanaf de “verkeerde” oever. Later bleek dat veerpont ’t Verlaat niet alleen de kortste route naar de overkant vaart, maar wanneer de drukte het toelaat ook fietsers op andere plekken afzet. We hadden even het aangeplakte telefoonnummer moeten bellen. Och 2 x 50 cent uitgespaard zullen we maar zeggen. Foto van de veerpont geleend, wij hadden veel mooier weer.

De bodem van recreatieplas de Rottemeren bestond rond het jaar 1000 voornamelijk uit een dikke laag veen. Rond die tijd werd er begonnen om deze vrijwel onbewoonbare veen- en moerasgebieden te ontwateren en in cultuur te brengen. Loodrecht op de Rotte werden ontwateringssloten gegraven. De Rotte loosde dat water vervolgens via de Maas naar de Noordzee. De bevolking groeide en daarmee steeg de vraag naar brandstof. Er was genoeg turf voorhanden: eerst werd het veen boven het grondwater afgegraven, daarna het zogenaamde baggerveen. Dat natte veen werd gedroogd op legakkers: stroken grond die niet werden afgegraven. Na verloop van tijd ontstonden er zo grote plassen water met smalle legakkers erin. Bij storm werden deze stroken land gemakkelijk weggespoeld door het opstuwende water en langzaam maar zeker ontstonden op deze manier grote aaneengesloten plassen.

In de middeleeuwen (vanaf zo’n 800 na Chr.) lag er aan de monding van de Rotte de nederzetting Rotta, de voorloper van wat nu Rotterdam is. Deze stad heeft haar naam te danken aan de dam van 400 meter die men in 1270 in de Rotte legde om het Maaswater buiten te houden. Maar Rotterdam bewaren we tot morgen.

Het oppasgebeuren stelde niks voor. Jongeheer Q kwam pas na drie kwartier na sluitingstijd van school opdagen met een vriendje, pakte wat te drinken, trok zijn zwembroek aan en ging weer henen om juist voor etenstijd weer goedendag te zeggen. Opa kon intussen boodschappen doen en zijn lusten botvieren op een onbekende heteluchtoven voor de drumsticks (viel reuze mee) en een inductiekookplaat voor de boontjes, de gebakken aardappelen en een gourgettesoepje (viel behoorlijk tegen vooral toen de boontjes overkookten en de inductieplaat in storing sprong: volgens dochterlief houdt de plaat niet van water. Uiteindelijk was alles goed binnen te houden. Nu we het toch over boontjes (sperziebonen) hebben: kwam onlangs een leuk stukje tegen over bonen. We eten in ons land al duizenden jaren bonen, maar dan bonenrassen waarvan de schede niet gegeten wordt: witte, bruine, tuin- en kievitsbonen. De sperzie- of slaboon is afkomstig uit Amerika en die is dus pas rond 1500 in Europa bekend geworden. Aanvankelijk werden deze bonen in Europa geteeld voor het winnen van de rijpe bonen. Pas later is men de groene schede als groente gaan eten. Na het eten nog een spelletje met jongeheer Q (opa won, geheel tegen de verwachting van nummer 3 in) en toen op de fiets terug naar ons huis op wielen: zeventig kilometer stond er op de fietsteller.

Een mooie dag! En morgen? Morgen is er weer een dag: we gaan Rotterdam onveilig maken, daar beginnen dan de havendagen. En laat nou de foto van het affiche van de wereldhavendagen en het routekaartje de enige zijn die we zelf gemaakt hebben, de rest van het beeldmateriaal is geleend. We hebben gewoon vergeten foto's te maken.