een weekje pruttelen door het münsterland - 2: billerbeck een bultje te ver

Kreeg van een aantal (vooral jeugdige) lezers een vraag over de Mainzelmännchen die ik gisteren benoemde. De Mainzelmännchen waren (en zijn) zes kleine, komische tekenfilmfiguurtjes die het Duitse tv‑publiek al sinds 1963 ziet op ZDF. Ze dienen als Werbetrenners: ultrakorte animaties van ongeveer drie seconden die de overgang tussen programma en reclame markeren. Een soort Loekie de Leeuw dus maar dan in de vorm van tuinkabouters-zonder-puntmuts. Ze werden bedacht om te voldoen aan een regel die de Duitse overheid opgesteld heeft: reclame moet duidelijk gescheiden zijn van het tv‑programma. De mannetjes verschenen in 1963 voor het eerst op de buis, aanvankelijk in zwart‑wit, maar vanaf 1967 in kleur. Wist niet of ze nog steeds "optreden", want ik heb al een jaar of twintig geen Duitse televisie meer gezien. Een vraag aan Copilot gaf als antwoord: “Ja, de Mainzelmännchen worden nog steeds uitgezonden bij de reclameblokken op ZDF“.

Vaste fotokijkster C te L zal ongetwijfeld de foto’s van de camperplaats van gisteren en vandaag gemist hebben. Is er in het vorige belog gewoon niet van gekomen. Het gaat om Cafe am Bahnhof, in Horstmar, met het toepasselijke adres “Am Bahnhof 1“. Sitecode Campercontact 77695. Relaxed plekje: camper neerzetten op een vrij plekje en op het einde van je verblijf het stageld (alleen contant) in een zuiltje gooien. Voor een tientje per dag ben je van bijna alle gemakken voorzien (geen douche). Hoge beoordelingen en nog steeds niet vol. De camperplaats dan, het café heeft Hochbetrieb op zo’n zonnige dag in het weekend en natuurlijk is er ook sprake van Ferien.

Of het niet erg heuvelachtig is in de omgeving waar we nu zitten, wil K te H weten. Om eerlijk te zijn K te H: die Radbahn Münsterland is heerlijk om te fietsen, maar gisteren hebben we op de terugweg een route genomen die zij van Komoot voorgesteld had. That was different cook. Voor W twee vingers in de neus, voor mij op dit moment een behoorlijke beproeving. Dat heeft te maken met het feit dat Horstmar aan de rand en in de uitlopers van de Baumberge ligt, een kenmerkende heuvelrug in het Duitse Münsterland. Vlak in de buurt ligt de Schöppinger Berg, een must voor wielrenners. De berg kan vanuit diverse windstreken worden beklommen. Kom je vanuit Schöppingen of Horstmar dan is het kicken: je tikt stijgingspercentages lokaal tot bijna 10% aan. Hoezo uitdaging? Voor de volledigheid: had al stiekem de route naar Billerbeck zodanig aangepast dat we de meest extreme bulten zouden missen, maar in het dagverslag lees je wat er allemaal mis ging. Foto in deze alinea is "geleend", onze dag was veel "blauwer".

zaterdag 1 augustus: @ horstmar

Vandaag dus een fietsroute die voor een deel over RadBahn Münsterland liep. Had al verteld dat het een fietspad van 50 kilometer is dat volledig over de oude spoorlijn Coesfeld – Rheine loopt. Geen moeite met tegenliggers want het fietspad is 3 meter breed: asfalt, dus comfortabel en vlak. Hellingspercentage is nauwelijks waarneembaar dus ideaal voor ontspannen fietsen met aan de kant van het pad herinneringen aan het spoorverleden in de vorm van hectometerstenen, oude stations, seinmasten en andere relicten van de spoorlijn. Nee: niet vergeten om op te ruimen maar bewust behouden. Een beetje geschiedenis mag toch? De lijn werd in 1879 aangelegd door de Rheinische Eisenbahn Gesellschaft als onderdeel van de verbinding Oberhausen–Quakenbrück, bedoeld als kortere route van het Ruhrgebied naar de Noordzee. In 1984 werd het personenvervoer stopgezet en eind jaren ’90 volgde het goederenvervoer. Na een tijdje (we schrijven dan 2007) kochten de gemeenten waar de lijn doorloopt de ongebruikte spoorlijn en maakten er een fietsroute van. Zelden zo’n rechtlijnig en rustig fietspad gezien: doordat het een oude spoorlijn is, fiets je vrijwel zonder bochten of hellingen. Het is een route die qua sfeer lijkt op de oude spoorlijnen in de Achterhoek, bijvoorbeeld de oude GOLSlijnen in de buurt van Eibergen, Groenlo en Winterswijk, maar dan langer, rechter en historisch rijker.

Eerst een eindje naar het zuiden tot aan het prachtig gerenoveerde, voormalige stationsgebouw van Darfeld. Hier runt de plaatselijke erfgoedvereniging een café met een tuinrestaurant. Zelfs vele jaren nadat de spoorlijn Rheine-Coesfeld werd gesloten, ademt deze plek nog steeds veel spoorwegsfeer. Let wel goed op de openingstijden als je hier gaat fietsen en je wilt een versnapering: deze "must" voor alle spoorwegliefhebbers is maar zeer beperkt geopend. Toen we er vanmorgen langs kwamen zat de toko nog dicht, vanmiddag was het bordje “Geschlossen“ weggehaald, maar toen hadden wij inmiddels andere behoeften.

We moesten niet naar Coesfeld maar meer naar het oosten: Billerbeck. We vonden een perfecte verbindingsweg die ons van de Radbahn Münsterland naar de Domstad liet rollen dwars door het weidse landschap van het Münsterland. Alleen één onoverkoomlijk probleem: mijn lijf wilde de fiets niet over de bult heentrappen, dus onze “rechtstreekse verbinding“ met Billerbeck konden we op onze buikjes schrijven. Billerbeck: volgens W zijn we er nog nog nooit geweest en ook Blogspot kon het niet via de zoekfunctie ophoesten. Voor de statistici: een stad in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen, gelegen in de Kreis Coesfeld. De stad telt een kleine 12.000 inwoners op een oppervlakte van 91,36 km². En zal ik je eens wat vertellen: ook vandaag kwamen we er niet. Halverwege de eerste bult van betekenis zei ik: “omdraaien“. En dat terwijl we net een uur eerder het volgende wervende zinnetje van de VVV hebben gelezen: “De historische huizen aan de Marktplatz van Billerbeck vormen samen met de imposante Ludgerusdom en het neogotische stadhuis een stedenbouwkundig ensemble dat zijn gelijke niet kent in het Münsterland.“ 

Billerbeck werd het dus niet: een van de meest sfeervolle stadjes van het Münsterland (zegt “men“) hebben we dus nog steeds niet gezien. Te vroeg om al terug te keren naar de camperplek, dus nog maar een eind naar het zuiden gefietst richting Coesfeld en bij Lutum (door Wikipedia een “Bauerngemeinschaft“ genoemd, maar volgens W dan wel eentje zonder echte kern) 180 graden gedraaid en terug naar ons Puzzeltje door een zacht golvend landschap met bossen, weilanden en karakteristieke boerderijen. Het werd inderdaad een heen-en-weertje. Dat rare piemeltje op bijgaand kaartje bij Darfeld is onze (gestaakte) poging tot de beklimming van de Alpe d’Huez. Na precies 24,4 kilometer draaiden we de camperplaats weer op. Zullen we het vandaag niet over gemiddelde snelheden hebben?

Doordat we deze alternatieve route hadden konden we nog een aantal kunstwerken bewonderen. De kunstenaar had daarbij veelvuldig gebruik gemaakt van Baumberger zandsteen. Ik beperk me tot een aantal foto’s.

Toen W haar soepje en haar bammetje naar binnen had gewerkt, begon ze aan haar eigen fietstocht naar Schöppingen. Aan haar vraag “Maak je er een mooi rondje van?“ gaf ik graag gehoor en fabriekte een route van ruim 23 kilometer. En terwijl W die kilometers wegtrapte en ook nog wat Einkäufe deed bij de Lidl van Horstmar kon ik het comfort van de ligstoel testen. Dacht dat ze met foto’s van de kerk van Schöppingen thuis zou komen, maar het werden plaatjes van de Gnadenkapelle van Eggerode (nabij Schöppingen). Aan dit kapelletje begon men te bouwen in 1843 en het werd een jaar later opgeleverd als een zeshoekig gebouw met een koepeldak. De twee voorgaande gebouwen hadden de tand des tijds niet overleefd: de eerste werd verwoest in de Dertigjarige Oorlog en de tweede werd rond 1830 gesloopt. In de kapel wordt een ongeveer 800 jaar oud Mariabeeld vereerd onder de naam "Onze Lieve Vrouw van de Hemel". Maria krijgt veel visite: zo’n 60.000 bezoekers per jaar (en W was er één van).

Nog even gedacht om deel te nemen aan de Sommernachtspicknick 2026 van Horstmar-Leer. Het initiatief is gewoon leuk: nixnie kleedje op het gras, maar zet in een mooie laan met bomen een lange rij tafels met banken neer en laat de bezoekers verder alles meenemen volgens het 'Bring Your Own'-principe: als gast wordt je dus verwacht dat je zelf je favoriete hapjes, drankjes, servies, glazen én een wit tafelkleed meeneemt om de tafels feestelijk aan te kleden. Oeps: we hebben geen wit tafelkleed, dus daar gaat ons stijlvolle openluchtgala in het groen. Zie ons overigens ook niet gezellig converseren met een stel onbekende Duitsers, weet niks van de Duitse politiek en met mijn twee lievelingswoorden (Eisenbahnknotenpunkthinundherschieber en FarbigerLutschballonmitHoltzangriff) hou ik ook niet lang een goed gesprek gaande.

Door onze ervaringen met de bulten in het Münsterland hebben we onze plannen bijgesteld. We proberen het zo vlak mogelijk te houden en een hele geschikte optie is om nog een dag hier te blijven en naar Burgsteinfurt (en Steinfurt?) te fietsen. Voor het allergrootste deel redelijk vlak over de Radbahn Múnsterland en als bijkomend voordeel: we krijgen er een gratis “Erlebnis“ bij, namelijk een kerkdienst in de buitenlucht direct naast onze camperplaats. Het gaat om een grote oecumenische openluchtdienst waarbij de katholieke parochie van Horstmar samenwerkt met de omliggende evangelische kerkgemeenschappen uit onder andere Ochtrup, Metelen, Borghorst en Burgsteinfurt. Nee, we zijn niet kerkelijk meer, maar als we op tijd terug zijn van onze fietstocht dan wil ik graag de ondersteuning van de Posaunenchöre (koperblazers) uit Borghorst en Ochtrup meemaken. Heb wel een beetje moeite met het thema: "Wat betekent een leven in overvloed?" Aan die overvloed kun je je na afloop van de dienst overgeven door bij het Bahnhofscafé verse koffie en taart naar binnen te werken. We zien wel.

En weer een mooie dag: niet te warm en droog, gewoon ideaal fietsweer. Max 24 graden en windkracht 2 uit een noordelijke hoek. Bijgaand screenshot geeft de situatie rond een uur of tien vanmorgen weer. En morgen? Morgen is er weer een dag. We blijven nog een dagje hier en gaan een Wasserburg bewonderen.