een weekje pruttelen 6: achterhoek (2)

Wat een mens te zoeken heeft in Hengelo (G) was een vraag die van twee kanten binnenkwam. Tja, wil je een kort of een lang antwoord? Laat ik met het korte beginnen: rust, natuur, kleinschalige kampeeraccomodaties. “Hengelo vind je pas leuk als je er bent“, waren de wijze woorden van W. En eerlijk is eerlijk: Hengelo zelf is niet alles, Zou niemand adviseren om alleen voor Hengelo de camper te pakken. Als uitvalsbasis voor een paar dagen fietsen is het prima, maar er zijn in de Achterhoek en het Münsterland aantrekkelijkere bestemmingen. Het dorp heeft prima voorzieningen: telde in het voorbijgaan drie supermarkten, het heeft een Action en een Hema. Wees eerlijk: meer heeft een mens niet nodig. Maar verwacht absoluut geen spektakel. Sommige dorpen schreeuwen om aandacht. Hengelo niet. Het ligt er gewoon. Al eeuwen. Als je komt ben je welkom, kom je niet: even goede vrienden. Hengel (de naam van het dorp op zijn Achterhoeks) ligt er al sinds 963 en misschien nog wel eerder. In dat jaar dook de naam in geschriften op. Lang zelfstandig gebleven, maar in het kader van weer eens een gemeentelijke herindeling is de gemeente Hengelo met een paar buurgemeenten tot de gemeente Bronkhorst samengevoegd. En hoera: Hengelo kreeg het nieuwe gemeentehuis. Een beetje buitenaf, tegenover sportpark 't Elderink, staat het stulpje dat ongeveer 20 miljoen euro heeft gekost. Maar dan heb je ook wat: het gemeentehuis is in 2012 uitgeroepen tot duurzaamste gemeentehuis van Nederland. Op de vakantiekaart staat de rooms-katholieke Sint Willibrorduskerk. Overigens telt Hengelo-dorp nog twee kerken, namelijk de Nederlands Hervormde Remigiuskerk en een vrijzinnig-protestantse kerk..

woensdag 5 augustus: @ hengelo (g)

Kwam vanmorgen tot de ontdekking dat je nog steeds “blocnote“ schrijft en geen “bloknoot“ zoals ik dacht. Belangrijk? Och eigenlijk helemaal niet. De Vlinder liep vandaag bijna helemaal leeg. Toch eens napluizen of het een landelijke tendens is dat camperplaatsen niet gevuld zijn. W appte dat de airco thuis een wonderding is en dat ze volkomen bijgeslapen op de fiets stapte. En na net geen 28 kilometer stapte ze weer af en konden we aan de soep; het was inmiddels middag geworden. Het was een mooie tocht volgens W, maar ze kon niet precies ophoesten wat ze gezien had. “Gewoon de Achterhoek“ was een korte samenvatting.

Ja, we mochten ook samen op de fiets. Boodschappen doen in de metropool die Hengelo heet, wel via een omweg. Niet moeilijk doen: Hengelo heeft nooit de ambitie gehad een stad te worden. Het was eeuwenlang het dorp waar boeren hun inkopen deden, elkaar ontmoetten en op zondag naar de kerk gingen. Veel meer hoefde het niet te zijn. Misschien is dat wel de reden dat het dorp zo prettig aanvoelt. Niemand probeert hier iets te bewijzen. En inderdaad: na onze fietstocht vroeg ik me af wat ik nu eigenlijk allemaal had gezien: een paar kerken, geen verkeerslichten, een paar fijne bankjes onder de bomen (geen gebruik van gemaakt), een inboorling die aan mijn T-shirt kon zien dat ik met de camper op pad was en behoefte had aan een praatje midden in de Aldi. Gewoon de Achterhoek dus. En morgen: morgen stappen we op de fiets en rijden we weg met de gedachte dat we weer een fijne dag hebben.

een weekje pruttelen 5: achterhoek (1)

Of we het niet jammer vonden om het Münsterland te verlaten, wilde G te W graag weten. Het antwoord is volmondig “ja“. Wat we er nu (en vroeger) van gezien hebben staaft onze mening dat het Münsterland een van de meest veelzijdige en verrassende toeristische regio’s van Duitsland is. Ik ving onlangs het woord “picknicklandschap“ op, dat wilde zoveel zeggen als een plek waar stad en natuur naadloos in elkaar overlopen en waar je overal rustige plekken vindt om te genieten van het buitenleven. En dat klopt, het Münsterland staat bekend om zijn uitgestrekte parklandschap: een mozaïek van weiden, houtwallen, bossen, beekdalen en historische landgoederen. Het is een van de kastelenrijkste regio’s van Europa. Er staan meer dan 100 kastelen en paleizen, variërend van imposante waterburchten tot romantische landhuizen. De bekendste route is de 100‑Schlösser‑Route, een 960 kilometer lange fietsroute die vier rondes verbindt langs vrijwel alle kastelen van de regio. Deze wordt niet voor niets de “koningin der fietsroutes” genoemd. En dan kom je meteen bij de kern: het Münsterland is een van de beste fietsregio’s van Duitsland. We komen er ongetwijfeld nog eens terug als mijn grote beurt (doorsmeren en olieverversen graag) achter de rug is. Tot die tijd houden we het bij het iets vlakkere land van bijvoorbeeld de Achterhoek en Twente.

dinsdag 4 augustus: @ hengelo (g)

Het was inderdaad een stopover, dus maar één nachtje Bentelose Esch. Puffend warm was het afgelopen nacht, eigenlijk onverantwoord warm, tot we opeens een aangenaam getik op het dak hoorden, W snel het gat van de bovenluiken wat dichter moest maken en ik net een meter meer afstand moest overbruggen om de schuifdeur te sluiten: heel, heel prettig en vooral welkom buitje dat de temperatuur onmiddellijk een paar graad deed zakken. Zag waarempel vanmorgen vroeg geen bloot lijf meer naast me liggen maar eentje verstopt onder een dekbed. Dat soort temperaturen dus. Wel heel plaatselijk die bui, we hadden verwacht dat hij langs ons heen zou trekken. Vanmorgen om half tien zag de wereld er weer regenvrij uit.

W heeft het even gehad met de hitte en gaat een nachtje doorbrengen naast de airco aan de Kötteldiek. Heeft wat meer moeite met warmte dan ik. Fietsroute voor haar dus aangepast en eindbestemming Lichtenvoorde en niet Hengelo (G). Kon ik mooi boodschappen doen bij de Aldi in Lichtenvoorde, vervolgens wat elementaire zaken van en voor mijn wederhelft droppen op de Kötteldiek en met de puzzelkranten doorrijden naar camperpark de Vlinder. Klein probleempje: als je vergeet om de koelkast met dat handige knopje af te sluiten vraag je om problemen. Kijk maar.

Camperpark De Vlinder in Hengelo (Gelderland) is van Frans en zijn vrouw, beiden camperaars en ze waren er niet vandaag, want op reis (inderdaad met hun camper). Ik werd geholpen door waarneemster Lies (gelooof ik), lief mens die me alle ins en outs van het camperpark heeft laten zien. “Ga met dat brakke lijf van je maar op 39 staan, lekker dicht bij het sanitair“, zo’n type dus. Als je de geschiedenis van de cp gaat bekijken kom je tot de ontdekking dat de eigenaren geen standaard rechthoekig terrein wilden, maar iets met organische vormen dat rust en ruimte uitstraalt. Dat werd het begin van De Vlinder. Die naam heeft puur te maken met de vorm van de cp: de camperplaats is letterlijk aangelegd in de vorm van een vlinder. Dat is geen gimmick, maar een functionele keuze want door de ronde vormen hebben alle camperaars ruime plekken en uitzicht op het landschap. Opvallend zijn de vele bloemenvelden en vlinderstruiken. Volgens de website is het terrein ontworpen als een soort “natuurlijk geheel”, met veel aandacht voor flora, waterbeheer en duurzaamheid. Warm, dat wel: petje van de Avondvierdaagse regelmatig nat maken en op het bolletje zetten helpt. Eigenlijk nog te warm!

Koken voor mij alleen. Vandaag geen bami maar chili con carne. Gemakkelijk in de elektrieke wok: gehakt rullen, uitje en paprika erbij, verdwaald tomaatje toevoegen en uiteindelijk capucijners en maïs mee laten pruttelen. Genoeg voor twee dagen. V: 225.535; A: 225.605. Rijtemperatuur 27 tot 31 graden. Later op de Vlinder nog wat warmer. Uitzitten in de schaduw. En opvallend: de zoveelste camperplaats dit jaar met een lage bezetting. Foto gemaakt vanaf het "terras" van plekje 39.

een weekje pruttelen - 4: uitgeprutteld in münsterland

Of het normaal is dat er een olifant als herkenningspunt bij een Duitse apotheek wordt weergeven? Het antwoord is ja en nee. De olifant is namelijk geen algemeen Duits apothekerssymbool (dus nee), maar de gouden olifant hoort specifiek bij de Elefanten-Apotheke, een speficieke groep apotheken (dus ja). Er zit wel een interessante geschiedenis achter: vroeger konden veel mensen niet lezen. Daarom hadden herbergen, winkels en apotheken een herkenbaar uithangbord met een dier of een voorwerp: de Leeuw, de Adelaar, de Zwaan of de Olifant. In Duitsland bestaan nog steeds tientallen Elefanten-Apotheken, waarvan sommige al sinds de zestiende of zeventiende eeuw die naam dragen. Ze behoren vaak tot de oudste apotheken van hun stad. Overigens is het officiële symbool van Duitse apotheken tegenwoordig iets anders: de bekende rode Apotheken-"A", ontworpen in 1951.

 maandag 3 augustus: @ bentelo

Ook in het buitenland stuurt BeterSpellen elke werkdag een test, op maandag zelfs een dubbele. Een “wetertje“ vandaag fout: “vernissage“ met dubbel S. Een “vernissage“ is een opening van een expositie voor genodigden. Het woord komt uit het Frans en is oorspronkelijk de 'vernisdag' voorafgaand aan de tentoonstelling, de dag waarop de kunstenaars nog vernis mochten aanbrengen op hun werk.

Om goed tien uur vertrokken met 26 graden en een uurtje later kwam ik aan op de Bentelose Esch met 28 van die streepjes op de teller. W deed er wat langer over en toen zij tegen half twee het camperterrein opdraaide was het kwik al gestegen tot 30. Ben benieuwd of het wel lekker blijft en dan met name vannacht. Afgelopen nacht viel het nog wel mee: het koelde af naar zo’n 17 graden. Je vraagt je ongetwijfeld af waarom we een punt gezet hebben achter ons uitje in Münsterland. De voornaamste reden is dat het niet vlak genoeg is: mijn lijf heeft ook problemen met kleine bultjes. Dat hebben we gezien tijdens onze tocht naar Burgsteinfurt (vorig blog). Onze wensen: vlak, graag met douche/toilet, op fietsafstand van Horstmar en niet te warm. Dat laatste kunnen we overigens overal op onze buik schrijven gezien de volgende tekst in het Parool: “De temperaturen lopen maandag flink op. Het KNMI heeft code geel afgegeven vanwege de hitte en volgens Weeronline kunnen in delen van het land ook enkele onweersbuien ontstaan. Vooral in het zuiden en zuidoosten wordt het tropisch warm met temperaturen tot 33 graden. […] Maanadag is de warmte al vroeg merkbaar. Waar het zondag in de ochtend nog relatief koel bleef, lopen de temperaturen maandag rond 12.00 uur al op tot 30 graden. In het noorden van het land is het iets minder warm“. Nog even overwogen om naar Noordpolderzijl te gaan, maar dat is een tikkeltje te ver.

Je hebt het goed gelezen: het is gewoon de Bentelose Esch geworden. Voldeed aan alle voorwaarden (behalve dan dat hittegeval). Ik kom er graag - vind het elke keer weer iets van thuiskomen en het is een heerlijk rustige plek. W heeft dat thuisgevoel wat minder, maar vond het als tussenstop acceptabel. Geloof dat ik het al eens verteld heb dat De Bentelose Esch is voortgekomen uit een voormalig boerenerf. Op de plek waar nu de kantine staat, liepen vroeger varkens. De camping/camperplaats is dus een typisch Twents voorbeeld van een boer. De cp is opgezet als een manier om op het erf te kunnen blijven wonen, niet als grootschalig recreatiebedrijf. De gouden dagen voor John (da’s de eigenaar) liggen niet in deze tijd van het jaar maar meer in het voor- en naseizoen. Nu (zomervakantie) staat er een halve man en een paardenkop (bijgaande foto is dus absoluut niet van vandaag), maar met de vuurwerkvrije jaarwisselingen kan er geen kip meer bij: elk jaar uitverkocht. Elk naar snel volgeboekt, vooral door gasten met honden of mensen die zelf bang zijn voor vuurwerk. Zo zijn nog wel wat meer “speciale arrangementen“ met kerst en pasen bijvoorbeeld. Nog zo’n “trekker“: in 2023 werd bij De Bentelose Esch het project Rondje Twente gelanceerd, een samenwerking van vijf Twentse camperplaatsen om de regio beter op de kaart te zetten voor camperaars. Deelnemende camperplaatsen zijn allemaal voormalige agrarische bedrijven die hoogwaardige camperplaatsen hebben ontwikkeld. Bij de eerste cp krijg je een stempelkaart en een overzichtskaart met toeristische hoogtepunten. Is de stempelkaart vol dan krijg je een attentie. En ja: wij hebben die al een paar jaar in de tuk.

Even naar Hengevelde voor een paar broodnoodzakelijke boodschappen (inderdaad: ook een half brood) en toen gewoon rust op de Esch. Ook kregen de afwas en onze lijven een schrobbeurt, wel na elkaar (lijven niet samen met de afwas). De sanitaire voorzieningen zijn prima in orde. Beoordeling: 4,56 uit 5, da’s zeldzaam hoog.

 

Het was weer een mooie dag. W was blij met haar Komootfietstocht van 64,3 kilometer (een paar sfeerfoto's eerder in dit verhaal). Dat extra lusje naar de Coöp in Hengevelde van 7,3 km was voor haar een kwestie van twee vingers in de neus. Voor mij gold V: 225.467; A: 225.535. Het werd maximaal 33 graden op de cp. Zon op/onder: 05:56/21:21. En morgen? Morgen is er weer een dag. Ik had al gemeld dat Bentelo een tussenstop is. W fietst morgen naar Camperpark de Vlinder in Hengelo Gelderland en ik mag er met de bus achteraan. We hebben daar voor drie nachten geboekt: vlak, goed sanitair en ach: we wennen wel aan het hitteplan.

een weekje pruttelen door münsterland - 3: wasserschloss burgsteinfurt

Of er verschil zit tussen Bentheimer en Baumberger zandsteen, wil D te W weten. Kijk: van dat soort vragen wordt een schrijver vrolijk, want je weet dan dat je gelezen wordt. Ja, er is een groot en wezenlijk verschil tussen beide soorten zandsteen. Zal je verwijzingen naar alle websites die ik bezocht heb besparen en je alleen mijn conclusie vertellen: in feite is Baumberger zandsteen strikt geologisch gezien eerder een kalksteen met zandkorrels, terwijl Bentheimer een echte, zuivere zandsteen is. In de praktijk betekent dat dat Baumberger steen vanwege de zachtheid en extreem fijne korrel dé favoriet is voor beeldhouwers. Bentheimer zandsteen is veel te grof en hard voor gedetailleerd precisiewerk. Doordat het bestand is tegen zure regen en vorst, werd het eeuwenlang gebruikt als zware bouwsteen voor monumentale gebouwen (ook wel 'het goud van Bentheim' genoemd). Baumberger steen daarentegen overleeft het buitenklimaat in Nederland en Duitsland vaak slecht. Door opname van water en blootstelling aan vorst schilfert het buiten snel af. Veel oude Baumberger buitenbeelden zijn in de loop der eeuwen helaas 'vrijwel onherkenbaar' weggesleten of moesten naar binnen worden verplaatst. Kwam tot de ontdekking dat er zelfs een Zandsteenmuseum is. In Havixbeck (op een kleine 20 kilometer van Horstmar, richting Münster) worden werktuigen en gereedschappen, typische zandsteenproducten en historische steensculpturen tentoongesteld. Volgens “Geheim over de grens“, een website die de Duitse kant van de grens promoot, richt het museum zich “op de presentatie van het steenhouwersambacht en de werkprocessen in de zandsteengroeve. Zowel de algemene werkprocédés als de bijzondere aard van de Baumbergzandsteen worden toegelicht. Op de binnenplaats van het museum hebben de bezoekers de mogelijkheid om zelf te proberen steen te metselen.“ Foto linksboven in deze alinea is door W gemaakt in Burgsteinfurt. Het gaat om de Kopfstein-Pyramide (Kopsteenpiramide), een bekend sculptuurproject van de beeldhouwer Eckart Grenzer. De foto hieronder laat het museum zien.

Hoe ik het al een paar dagen over het Münsterland kan hebben zonder te refereren aan die bekende vrede, kreeg ik te horen van W te L. De Vrede van Münster van 15 mei 1648 was een beslissend moment in de Europese geschiedenis: het beëindigde de Tachtigjarige Oorlog tussen Spanje en de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en betekende de internationale erkenning van de Republiek als soevereine staat. Het ging overigens niet alleen over de ruzie tussen Nederland en Spanje: er liepen wat parallelle vredesgesprekken onder andere van de Dertigjarige Oorlog. Münster was een van de twee congressteden (naast Osnabrück) waar Europese mogendheden probeerden een einde te maken aan decennia van oorlog. Hoewel de Republiek formeel geen partij was in de Dertigjarige Oorlog, werd zij toch uitgenodigd omdat haar conflict met Spanje nauw verweven was met de bredere machtsstrijd in Europa. De Vrede van Münster maakte deel uit van het bredere vredescomplex dat bekendstaat als de Vrede van Westfalen, maar was formeel een zelfstandig verdrag tussen Spanje en de Republiek. Zo: weer een lezer tevreden en als je wat meer wilt weten W te L kan bestel je het boek “De Vrede van Münster, Het einde van de Tachtigjarige Oorlog, 1648“ door Arnout van Cruyningen. Hij besteedt in dit overzichtswerk niet alleen aandacht aan de onderhandelingen en het einde van de Tachtigjarige Oorlog, maar ook aan de weerstand van de Oranjes, de geschillen tussen de provincies, de deling tussen de noordelijke en zuidelijke Nederlanden en de andere vredesverdragen in Westfalen.

zondag 2 augustus: @ horstmar

Wakker worden en schrikken. Toen ik met een bak koffie de digitale krant opensloeg (ja ook op zondag is daar nieuws te vinden) was de eerste titel die ik voor mijn neus kreeg “Een avondje parenclub: het harembed is voor de ‘spaghettiseks‘“. En dat op mijn nuchtere maag. Heb jij dat nu ook: plaatjes zien wanneer je zo’n titel leest?

 

Even later begon men direct naast ons busje “de kerk op te bouwen“, als je het vorige blog van gisteren gelezen hebt weet je dat het een oecumenisch openluchtspektakel is met ondersteuning van de Posaunenchöre. Alleen al vanwege de klank van dat laatste woord wil je zoiets bijwonen. Even het woord opgezocht en toen bleek dat het traditionele muziekgroepen zijn die in Duitsland nauw verbonden zijn met de protestantse kerk en vaak optreden tijdens kerkdiensten of openluchtbijeenkomsten. Weer wat geleerd. Maar eerst de gebakken eieren, de afwas en het dagprogramma.

 

We kwamen op het idee om naar Burgsteinfurt te fietsen door een (Duitse) video op Youtube. Het vloggende echtpaar had het over Burgsteinfurt. terwijl W steeds de naam Steinfurt gebruikte, dus de relatie moest opgezocht worden. Kwestie van samensmelten van zelfstandige gebieden tijdens de gemeentelijke herindeling in Westfalen in 1975: Burgsteinfurt vormt tegenwoordig samen met Borghorst de stad Steinfurt. Het begon ooit allemaal met een kasteel. Het hart van de plaats is het Schloss Burgsteinfurt, een van de best bewaarde waterburchten van Westfalen. Het eerste bouwsel dateert van 1129 (kan een jaartje eerder of later zijn). Rudolf II von Stenvorde liet op een kunstmatig opgeworpen eiland een versterkte woontoren bouwen. De Aa werd afgedamd en als gracht om de burcht geleid. Al snel volgde een tweede eiland met de imposante Buddenturm, die eeuwenlang het militaire hart van de vesting vormde. De eerste burcht kwam niet door de puberteit: in 1164 werd zij (het is die Burg) tijdens een vete met de heren van Ascheberg grotendeels verwoest. Zoals zo vaak in de middeleeuwen bleek vernietiging slechts een tussenfase: met steun van de aartsbisschop van Keulen werd de burcht herbouwd en verder versterkt. Dat proces ging in de volgende eeuwen langzaam maar zeker verder: de eenvoudige vesting groeide uit tot een indrukwekkend complex. Ga je niet vermoeien met uitstervende mannelijke lijnen en ook de Dertigjarige Oorlog kan me gestolen worden. In de zestiende eeuw kreeg het redelijk vervallen complex nieuw leven. Gravin Walburg van Brederode liet het kasteel restaureren en verbouwen tot een comfortabele adellijke residentie, zonder het middeleeuwse karakter helemaal prijs te geven. Het bijzondere van het Wasserschloss is dat het nog altijd particulier eigendom is en omdat het nog steeds bewoond wordt, blijft een groot deel van het complex voor bezoekers gesloten.

De meeste bezoekers maken een wandeling door de oude stad Burgsteinfurt. Zat er voor mij niet in, maar we probeerden op de fiets het stadje een beetje te bekijken. Rond het kasteel groeide een nederzetting die zich ontwikkelde tot een kleine stad met een opvallend intellectueel profiel. Burgsteinfurt stond bekend als een “Gelehrtenstadt”, vooral dankzij de Hohe Schule, een academie die vanaf de 16e eeuw studenten uit heel Noordwest-Europa aantrok. De Hohe Schule was een mix van gymnasium, hogeschool en theologische opleiding, en speelde een belangrijke rol in de verspreiding van humanistische ideeën in het protestantse deel van Duitsland.

 

Het historische centrum bestaat uit smalle straatjes, vakwerkhuizen en pleinen waarvan de middeleeuwen nog steeds afdruipen en een watermolen maakt het plaatje af. 

Kan altijd heel blij worden van wapens en vlaggen. Deze keer genoten van de wijze waarop de wapens van Burgsteinfurt en Borghorst naadloos samengaan tot het nieuwe uithangbord van de gemeente Steinfurt. Naast de gemeente bestaat er nog een “Steinfurt“, namelijk Steinfurt als naam van het gelijknamige voormalige graafschap dat tot 1806 bestond. De stad Burgsteinfurt was de hoofdplaats van die graafschap, die in het plaatselijke dialect ook wel Stemmert genoemd wordt, maar dat is weer een heel ander verhaal van minstens drie kantjes.

We waren ruim op tijd voor de Gottesdienst die bij ons om 15:00 uur in de voortuin gehouden werd. De jonge predikant kwam stoelen tekort en de Pausanen probeerden tegelijkertijd te beginnen en te eindigen. Dat lukte meestal. Overigens wel veel oude en vooral krakkemikkege kerkgangers. Ik viel niet echt op. Was wel een heel aparte ervaring, maar heb voorlopig genoeg dankjewel en amen gehoord.

We sloten onze tijd in Horstmar af met een taartje (lekker) en een cappuccino (niet te pruimen), beide voor W. Ik hield het veilig en beperkte me tot een (plaatselijk?) biertje.

Wat was het weer een mooie dag. Maximaal zo’n 27 graden. De wind is gedraaid naar het oosten en had voornamelijk kracht 2. Zon: ca. 75 %. De dagen beginnen weer korter te worden, zon op/onder: 05:53/21:20. En morgen? Morgen is er weer een dag. We zijn er nog niet over uit wat we gaan doen: het gaat in deze omgeving erg warm worden.

een weekje pruttelen door het münsterland - 2: billerbeck een bultje te ver

Kreeg van een aantal (vooral jeugdige) lezers een vraag over de Mainzelmännchen die ik gisteren benoemde. De Mainzelmännchen waren (en zijn) zes kleine, komische tekenfilmfiguurtjes die het Duitse tv‑publiek al sinds 1963 ziet op ZDF. Ze dienen als Werbetrenners: ultrakorte animaties van ongeveer drie seconden die de overgang tussen programma en reclame markeren. Een soort Loekie de Leeuw dus maar dan in de vorm van tuinkabouters-zonder-puntmuts. Ze werden bedacht om te voldoen aan een regel die de Duitse overheid opgesteld heeft: reclame moet duidelijk gescheiden zijn van het tv‑programma. De mannetjes verschenen in 1963 voor het eerst op de buis, aanvankelijk in zwart‑wit, maar vanaf 1967 in kleur. Wist niet of ze nog steeds "optreden", want ik heb al een jaar of twintig geen Duitse televisie meer gezien. Een vraag aan Copilot gaf als antwoord: “Ja, de Mainzelmännchen worden nog steeds uitgezonden bij de reclameblokken op ZDF“.

Vaste fotokijkster C te L zal ongetwijfeld de foto’s van de camperplaats van gisteren en vandaag gemist hebben. Is er in het vorige belog gewoon niet van gekomen. Het gaat om Cafe am Bahnhof, in Horstmar, met het toepasselijke adres “Am Bahnhof 1“. Sitecode Campercontact 77695. Relaxed plekje: camper neerzetten op een vrij plekje en op het einde van je verblijf het stageld (alleen contant) in een zuiltje gooien. Voor een tientje per dag ben je van bijna alle gemakken voorzien (geen douche). Hoge beoordelingen en nog steeds niet vol. De camperplaats dan, het café heeft Hochbetrieb op zo’n zonnige dag in het weekend en natuurlijk is er ook sprake van Ferien.

Of het niet erg heuvelachtig is in de omgeving waar we nu zitten, wil K te H weten. Om eerlijk te zijn K te H: die Radbahn Münsterland is heerlijk om te fietsen, maar gisteren hebben we op de terugweg een route genomen die zij van Komoot voorgesteld had. That was different cook. Voor W twee vingers in de neus, voor mij op dit moment een behoorlijke beproeving. Dat heeft te maken met het feit dat Horstmar aan de rand en in de uitlopers van de Baumberge ligt, een kenmerkende heuvelrug in het Duitse Münsterland. Vlak in de buurt ligt de Schöppinger Berg, een must voor wielrenners. De berg kan vanuit diverse windstreken worden beklommen. Kom je vanuit Schöppingen of Horstmar dan is het kicken: je tikt stijgingspercentages lokaal tot bijna 10% aan. Hoezo uitdaging? Voor de volledigheid: had al stiekem de route naar Billerbeck zodanig aangepast dat we de meest extreme bulten zouden missen, maar in het dagverslag lees je wat er allemaal mis ging. Foto in deze alinea is "geleend", onze dag was veel "blauwer".

zaterdag 1 augustus: @ horstmar

Vandaag dus een fietsroute die voor een deel over RadBahn Münsterland liep. Had al verteld dat het een fietspad van 50 kilometer is dat volledig over de oude spoorlijn Coesfeld – Rheine loopt. Geen moeite met tegenliggers want het fietspad is 3 meter breed: asfalt, dus comfortabel en vlak. Hellingspercentage is nauwelijks waarneembaar dus ideaal voor ontspannen fietsen met aan de kant van het pad herinneringen aan het spoorverleden in de vorm van hectometerstenen, oude stations, seinmasten en andere relicten van de spoorlijn. Nee: niet vergeten om op te ruimen maar bewust behouden. Een beetje geschiedenis mag toch? De lijn werd in 1879 aangelegd door de Rheinische Eisenbahn Gesellschaft als onderdeel van de verbinding Oberhausen–Quakenbrück, bedoeld als kortere route van het Ruhrgebied naar de Noordzee. In 1984 werd het personenvervoer stopgezet en eind jaren ’90 volgde het goederenvervoer. Na een tijdje (we schrijven dan 2007) kochten de gemeenten waar de lijn doorloopt de ongebruikte spoorlijn en maakten er een fietsroute van. Zelden zo’n rechtlijnig en rustig fietspad gezien: doordat het een oude spoorlijn is, fiets je vrijwel zonder bochten of hellingen. Het is een route die qua sfeer lijkt op de oude spoorlijnen in de Achterhoek, bijvoorbeeld de oude GOLSlijnen in de buurt van Eibergen, Groenlo en Winterswijk, maar dan langer, rechter en historisch rijker.

Eerst een eindje naar het zuiden tot aan het prachtig gerenoveerde, voormalige stationsgebouw van Darfeld. Hier runt de plaatselijke erfgoedvereniging een café met een tuinrestaurant. Zelfs vele jaren nadat de spoorlijn Rheine-Coesfeld werd gesloten, ademt deze plek nog steeds veel spoorwegsfeer. Let wel goed op de openingstijden als je hier gaat fietsen en je wilt een versnapering: deze "must" voor alle spoorwegliefhebbers is maar zeer beperkt geopend. Toen we er vanmorgen langs kwamen zat de toko nog dicht, vanmiddag was het bordje “Geschlossen“ weggehaald, maar toen hadden wij inmiddels andere behoeften.

We moesten niet naar Coesfeld maar meer naar het oosten: Billerbeck. We vonden een perfecte verbindingsweg die ons van de Radbahn Münsterland naar de Domstad liet rollen dwars door het weidse landschap van het Münsterland. Alleen één onoverkoomlijk probleem: mijn lijf wilde de fiets niet over de bult heentrappen, dus onze “rechtstreekse verbinding“ met Billerbeck konden we op onze buikjes schrijven. Billerbeck: volgens W zijn we er nog nog nooit geweest en ook Blogspot kon het niet via de zoekfunctie ophoesten. Voor de statistici: een stad in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen, gelegen in de Kreis Coesfeld. De stad telt een kleine 12.000 inwoners op een oppervlakte van 91,36 km². En zal ik je eens wat vertellen: ook vandaag kwamen we er niet. Halverwege de eerste bult van betekenis zei ik: “omdraaien“. En dat terwijl we net een uur eerder het volgende wervende zinnetje van de VVV hebben gelezen: “De historische huizen aan de Marktplatz van Billerbeck vormen samen met de imposante Ludgerusdom en het neogotische stadhuis een stedenbouwkundig ensemble dat zijn gelijke niet kent in het Münsterland.“ 

Billerbeck werd het dus niet: een van de meest sfeervolle stadjes van het Münsterland (zegt “men“) hebben we dus nog steeds niet gezien. Te vroeg om al terug te keren naar de camperplek, dus nog maar een eind naar het zuiden gefietst richting Coesfeld en bij Lutum (door Wikipedia een “Bauerngemeinschaft“ genoemd, maar volgens W dan wel eentje zonder echte kern) 180 graden gedraaid en terug naar ons Puzzeltje door een zacht golvend landschap met bossen, weilanden en karakteristieke boerderijen. Het werd inderdaad een heen-en-weertje. Dat rare piemeltje op bijgaand kaartje bij Darfeld is onze (gestaakte) poging tot de beklimming van de Alpe d’Huez. Na precies 24,4 kilometer draaiden we de camperplaats weer op. Zullen we het vandaag niet over gemiddelde snelheden hebben?

Doordat we deze alternatieve route hadden konden we nog een aantal kunstwerken bewonderen. De kunstenaar had daarbij veelvuldig gebruik gemaakt van Baumberger zandsteen. Ik beperk me tot een aantal foto’s.

Toen W haar soepje en haar bammetje naar binnen had gewerkt, begon ze aan haar eigen fietstocht naar Schöppingen. Aan haar vraag “Maak je er een mooi rondje van?“ gaf ik graag gehoor en fabriekte een route van ruim 23 kilometer. En terwijl W die kilometers wegtrapte en ook nog wat Einkäufe deed bij de Lidl van Horstmar kon ik het comfort van de ligstoel testen. Dacht dat ze met foto’s van de kerk van Schöppingen thuis zou komen, maar het werden plaatjes van de Gnadenkapelle van Eggerode (nabij Schöppingen). Aan dit kapelletje begon men te bouwen in 1843 en het werd een jaar later opgeleverd als een zeshoekig gebouw met een koepeldak. De twee voorgaande gebouwen hadden de tand des tijds niet overleefd: de eerste werd verwoest in de Dertigjarige Oorlog en de tweede werd rond 1830 gesloopt. In de kapel wordt een ongeveer 800 jaar oud Mariabeeld vereerd onder de naam "Onze Lieve Vrouw van de Hemel". Maria krijgt veel visite: zo’n 60.000 bezoekers per jaar (en W was er één van).

Nog even gedacht om deel te nemen aan de Sommernachtspicknick 2026 van Horstmar-Leer. Het initiatief is gewoon leuk: nixnie kleedje op het gras, maar zet in een mooie laan met bomen een lange rij tafels met banken neer en laat de bezoekers verder alles meenemen volgens het 'Bring Your Own'-principe: als gast wordt je dus verwacht dat je zelf je favoriete hapjes, drankjes, servies, glazen én een wit tafelkleed meeneemt om de tafels feestelijk aan te kleden. Oeps: we hebben geen wit tafelkleed, dus daar gaat ons stijlvolle openluchtgala in het groen. Zie ons overigens ook niet gezellig converseren met een stel onbekende Duitsers, weet niks van de Duitse politiek en met mijn twee lievelingswoorden (Eisenbahnknotenpunkthinundherschieber en FarbigerLutschballonmitHoltzangriff) hou ik ook niet lang een goed gesprek gaande.

Door onze ervaringen met de bulten in het Münsterland hebben we onze plannen bijgesteld. We proberen het zo vlak mogelijk te houden en een hele geschikte optie is om nog een dag hier te blijven en naar Burgsteinfurt (en Steinfurt?) te fietsen. Voor het allergrootste deel redelijk vlak over de Radbahn Múnsterland en als bijkomend voordeel: we krijgen er een gratis “Erlebnis“ bij, namelijk een kerkdienst in de buitenlucht direct naast onze camperplaats. Het gaat om een grote oecumenische openluchtdienst waarbij de katholieke parochie van Horstmar samenwerkt met de omliggende evangelische kerkgemeenschappen uit onder andere Ochtrup, Metelen, Borghorst en Burgsteinfurt. Nee, we zijn niet kerkelijk meer, maar als we op tijd terug zijn van onze fietstocht dan wil ik graag de ondersteuning van de Posaunenchöre (koperblazers) uit Borghorst en Ochtrup meemaken. Heb wel een beetje moeite met het thema: "Wat betekent een leven in overvloed?" Aan die overvloed kun je je na afloop van de dienst overgeven door bij het Bahnhofscafé verse koffie en taart naar binnen te werken. We zien wel.

En weer een mooie dag: niet te warm en droog, gewoon ideaal fietsweer. Max 24 graden en windkracht 2 uit een noordelijke hoek. Bijgaand screenshot geeft de situatie rond een uur of tien vanmorgen weer. En morgen? Morgen is er weer een dag. We blijven nog een dagje hier en gaan een Wasserburg bewonderen.