nog even weg voor de slachting - 14: dubbele pech

Toen W gisteren van het schitterende sanitair terugkwam (ik vond alleen de douches aan de krappe kant) kwam ze terug met een foto van een gedicht dat daar aan de binnenkant van de toiletdeur hing. Dankzij de zoekfunctie op je computer kun je achterhalen waar het origineel vandaan komt. Ik kwam terecht bij de website www.brievenbusgeluk.nl en daar presenteert de schrijfster van dit gedicht zich als volgt: “Mijn naam is Anne-Marije Maris. Op 8 september 1980 werd ik als oudste van 5 kinderen geboren in Harderwijk, de stad waar ik op een korte onderbreking na eigenlijk altijd ben blijven wonen. Want het is gewoon heel fijn hier! Ik heb twee zoons, Lucas (2011) en Finn (2013). We wonen met z’n drietjes sinds mijn huwelijk met hun vader is stukgelopen. Behalve moeder ‘ben’ ik ook Brievenbusgeluk. Ik studeerde ooit af als taalwetenschapper en daarna als logopedist, ik werkte vervolgens jarenlang met plezier als logopedist, maar voel nu heel sterk dat ik met Brievenbusgeluk pas echt uit mezelf kan halen wat er in zit.“ Wil je meer weten (of wat leuke cadeautjes scoren)? Bezoek de website. 

 

Tijd

Zoveel ballen in de lucht

Zoveel bordjes hoog

Ik ren

Ik vlieg

En ik besef

Dat ook déze dag weer vloog

De tijd glipt door mijn vingers

Het maakt niet uit hoe hard ik ren

En toch wil ik daar nog niet aan

Perfectionistisch als ik ben

Vandaag was het nog gisteren

Gisteren vorige week

Mijn kleintjes werden zomaar groot

Toen ik heel eventjes niet keek

En daarom sta ik even stil

Vang ik dit kostbare moment

In het ritme van de dag

Was ik het haast voorbij gerend

Ik adem in

Ik adem uit

En als ik heel goed kijk

Besef ik wat de tijd mij gaf

Ik ben méér dan rijk!

Op mijn vraag wat ik met dit gedicht moest, sprak W: “Je maakt van een punaise nog een verhaal van vijf A4’tjes, dus doe je best!“ Nee lieve W, met dit gedicht ga ik niks doen: is al mooi genoeg van zichzelf.

vrijdag 11 september: @ balgoy

Weer een latertje vanochtend: pas om 09:15 uur deed ik mijn ogen definitief open en onder het genot van een bak zwart vocht konden we onze hersens pijnigen: waarom schrijf je Middellandse Zeegebied met hoofdletters en eau-de-cologneflesje net? Voor de duidelijkheid: W had de eerste constructie fout en ik de tweede. Het antwoord moet je zoeken in het feit dat hier twee verschillende regels voor hoofdletters spelen. Middellandse Zee moet met hoofdletters omdat dit een aardrijkskundige naam is terwijl je eau-de-cologneflesje met kleine letters schrijft omdat we dit als soortnaam beschouwen: het is een flesje voor eau de cologne en geen eigennaam. En om het allemaal nog een beetje moeilijker te maken schrijft Onze Taal: “Er zit bij eau-de-cologneflesje nog een aardige Nederlandse spellingkwestie achter: eau de cologne is oorspronkelijk een geografisch bepaalde naam (Eau de Cologne = Keuls water), maar in het Nederlands is het inmiddels de algemene benaming voor een bepaald soort geurwater. Daarom schrijven we eau de cologne met kleine letters“. Volgens de geleerden is de volgende tekst helemaal correct: "In dit eau-de-cologneflesje zit niet zomaar eau de cologne, maar het oorspronkelijke merk Eau de Cologne."

En met deze nuttige kennis konden we aan de dag beginnen. De bedoeling was dat het weer een bike-drivedag zou worden. Komoot en ik hadden opnieuw een leuke route voor W uitgestippeld, nu naar campererf De Hotsehoek in Balgoy waar Yvon al had aangegeven dat er plek genoeg was en we (voor de tweede keer dit jaar) hartelijk welkom waren. De fietsroute ging over bospaadjes die Best, Sint-Oedenrode, Veghel, Vorstenbosch, Nistelrode, Schaijk, Reek en Grave aan elkaar knoopten. Toegegeven: er zat ook af en toe een wat grotere weg tussen. Het is ’m niet geworden. Tegen elven toen W weg wilde fietsen ging het regenen en dat heeft het bijna de hele weg naar Balgoy gedaan. Wees gerust: W zat naast me, ze was zo wijs om zich te laten vervoeren. Mijn busje reed ongeveer dezelfde route maar dan zonder bospaadjes en mocht ik daarom vanaf Veghel via Uden en Zeeland sturen (mocht niet dwars door de Maashorst heen).

Voorspoedige reis, tot op het laatste moment: storingsmeldingen, dezelfde als gisteren, die spontaan weer verdwenen. Kon nog net het campererf van Yvon opdraaien. Ook deze keer geen lampjes. Voor de zekerheid de ANWB gebeld (oeps gaat tegenwoordig via internet) en de conclusie van de man-van-dienst van de Wegenwacht (die binnen een half uur aanwezig was) was “verdwijnende koelvloeistof zonder aanwijsbare lekkage“. Hele technische verhalen over mogelijke oorzaken. Hij kon er niks aan doen, maar we mochten er absoluut niet verder mee rijden. Busje wordt maandag afgesleept, gaat “in depot“ en wordt dan later in de week afgeleverd bij onze garage in Lichtenvoorde. Met een beetje mazzel liggen Puzzel en ik tegelijkertijd op de operatietafel. Als je AI er op loslaat krijg je drie bladzijden mogelijke oorzaken. De eindconclusie van ChatGTP is overigens dezelfde als die van de ANWB-monteur: koelsysteem laten afpersen. W en ik zijn aan het dubben over hoe het nu verder moet. Maar dat verhaal lees je morgen op deze plek.

Een mooie dag? Ach, we hebben ze beter meegemaakt. Eerst een fietstocht die autotocht werd vanwege de regen. En toen ons busje, waarbij W uiteindelijk iets mompelde in de geest van “alle erfenissen zijn op en we hadden maar € 25,00 bij de Staatsloterij“. Ik kon alleen maar uitbrengen: “een wortelkanaalbehandeling lijkt me erger“. V: 226.786, A: 226.842. Rijtemperatuur 15 graden; vrijwel de gehele weg regen en motregen. Bij aankomst in Balgoy een tijdje droog en werd het uiteindelijk nog 20 graden. Tussen twee buien door heeft W nog even wat essentiële boodschappen gehaald bij de Jumbo in Wijchen. Essentieel? Jazeker: bovenaan het lijstje stond een potje maggi en een pak koffiefilters. Zon op/onder: 07:04/20:02. Bijna vergeten te vertellen dat W later op de middag nog een ijsje moest halen: op de fiets in Grave.

De komende dagen brengen we dus min of meer noodgedwongen door campererf De Holtsehoek in Balgoy. Niks mis mee: ruime, vlakke plaatsen op een verzorgd erf met veel groen, stroomaansluiting, sanitair is netjes en het allervoornaamste: Yvon is uiterst gastvrij.

nog even weg voor de slachting - 13: een drive-bikedagje

Ons mobiele huis woonde een paar dagen in de gemeente Peel en Maas, ons bed sliep er ook. Je zoekt het in het noordwesten van de Nederlandse provincie Limburg. Het is weer zo’n typische fusiegemeente die ontstond op 1 januari 2010 toen de voormalige gemeenten Helden, Kessel, Maasbree en Meijel samen door één deur moesten gaan. Elf verschillende dorpskernen en ruim 45.000 inwoners maken samen deze plattelandsgemeente. De naam zegt het al: het landschap van de gemeente wordt begrensd door twee uitersten. Aan de oostkant slingert de Maas en aan de westkant ligt de Peel: stroomdalen en vruchtbare gronden aan de ene kant, een uitgestrekt voormalig hoogveengebied (voor een deel ingericht als nationaal park) aan de andere; een mooi contrast. De agrarische sector voert de boventoon. De regio vormt een belangrijk onderdeel van de 'Greenport Venlo', een van de grootste tuinbouwgebieden van Nederland, waarbij innovatie (op het gebied van glastuinbouw, boomkwekerijen en duurzame voedselproductie) met een hoofdletter wordt geschreven. Wat Peel en Maas écht bijzonder maakt, is de sterke nadruk op de lokale gemeenschap waarbij zelsturing een belangrijk begrip is. Hierbij krijgen inwoners, verenigingen en ondernemers de ruimte en verantwoordelijkheid om zelf initiatieven te ontplooien om de leefbaarheid in hun eigen dorp te vergroten. Het gemeentehuis staat in Panningen. Die plaats fungeert tevens als het regionale winkel- en verzorgingshart. Inderdaad: de Lidl kun je daar vinden. Helden en Panningen zijn door de jaren heen volledig aan elkaar vastgegroeid tot één grote dubbelkern genaamd Helden-Panningen.

Politiek gezien moet je een onderscheid maken tussen landelijke en gemeentelijke verkiezingen. Op gemeentelijk niveau werd lokaal Peel en Maas in 2026 de grootste partij met 12 van de 29 zetels. Lokaal Peel en Maas, VVD en PRO Peel en Maas (voorheen PvdA/GroenLinks) vormen samen het college. Het coalitieakkoord heet 'De toekomst begint vandaag' en telt vijf wethouders. Opmerkelijk is dat de lokale partijen samen de helft van alle stemmen behaalden. Bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen werd de PVV van Wilders met een kwart van de stemmen de grootste partij. Als je in bijgaand diagram kijkt naar de verdeling van de stemmen dan word ik toch een beetje bang: tel alle “verkeerde“ kleurtjes maar eens bij elkaar op.

donderdag 10 september: @ oirschot

Prachtig fietsweer, dus W deed de bike vandaag terwijl ik drive voor mijn rekening mocht nemen. Om 11:00 was het temperatuurtechnisch verantwoord om te fietsen en na alles geleegd te hebben wat geleegd moest worden gingen we beiden van start. Al bij de eerste rotonde in Helden scheidden onze wegen: W rechtdoor en ik rechtsaf. Had besloten vandaag snelwegvermijdend te rijden, dus in plaats van net geen uur doe je er dan ruim 1,5 uur over en rijd je van rotonde naar rotonde. Van de rotonde met de N275 (Maasbree) tot de rotonde met N270 in Ysselsteyn mocht ik de N277 volgen, de weg die ook bekend staat als de Midden-Peelweg. De weg is in stukjes aangelegd tussen 1924 en 1975 als onderdeel van de grootscheepse ontginning van de Peel. Zoals de naam al doet vermoeden loopt hij er midden doorheen. Net zoals veel andere provinciale wegen heeft deze weg een reputatie opgebouwd als dodenweg vanwege de ernstige ongevallen.

Na Ysselsteyn volgde een stukje N270 die onder meer dwars door Helmond loopt. Over dit kleine stukje weg met de naam De Kasteel Traverse kun je een compleet boek schrijven. In 1959 werd besloten tot de aanleg van deze weg, die de verkeersafwikkeling door de binnenstad van Helmond moest verbeteren. Honderden huizen in en buiten de historische binnenstad werden tussen 1959 en 1975 afgebroken voor de aanleg van deze weg die de binnenstad voortaan scheidde van het kateel van Helmond. Vandaar de naam Kasteel Traverse. Later werd de weg een onderdeel van de N270. De inwoners van Helmond waren niet blij met de aanleg van deze weg. Dat bleek onder meer uit de oprichting van de Anti-Luchtbrugpartij, die meerdere zeltels haalde in de gemeenteraad. Op dit ogenblik ligt een groot deel van dat stukje weg weer op de schop, zie bijgaande afbeelding.

Schoot alles bij elkaar niet op, daarbij kwamen nog twee hinderlijke meldingen van mijn boordcomputer: “hoge temperatuur koelvloeistof. Stoppen en motor afzetten“ (gedaan, kwartiertje gewacht en verder geen last van gehad) en “lage oliedruk. Stoppen en motor afzetten“ (na een scherpe bocht verdween de melding en kwam niet terug). Gaat mijn boordcomputer een eigen leven leiden? Iets van AI neemt mijn camper over?

Was nog maar net aanbeland op Camperplaats Oirschot toen een aantal militaire vliegtuigen over me heen kwamen scheren. We zitten vlak bij Vliegbasis Eindhoven. Snel flightradar24 gestart en één van die grijze jongens gevolgd. De piloot ging naar het militair oefenterrein Marnewaard (ten oosten van Lauwersoog). Vroeg me af waarom ze niet vlogen vanaf Groningen Airport Eelde, weliswaar een burgerluchthaven, maar het ministerie van Defensie heeft wel een regeling voor militair medegebruik. Er zijn wel een aantal beperkingen. Zo zijn er afspraken gemaakt over het maximale aantal militaire vliegbewegingen (790 per jaar) en “zwaar geschut“ (zoals de F-35) mag niet starten of landen op Eelde. Mijn vliegtuig met het callsign GAMBT08 draaide rondjes boven de Marnewaard en dropte waarschijnlijk zijn lading (of oefende hiervoor en deed alsof) in het kader van de grootschalige internationale luchtlandingsoefening Falcon Leap. Het betrof een militair vliegtuig, type Airbus A400M Atlas van de Duitse luchtmacht. Tijdens deze specifieke oefening vliegen er elf transportvliegtuigen uit verschillende NAVO-landen. De toestellen vliegen op zeer lage hoogte (tot zo'n 100 meter boven de grond) om golven van honderden parachutisten en zware vrachtladingen te droppen op de Marnewaard. Omdat ze telkens moeten uitlijnen voor een nieuwe dropping, blijven ze in patronen ("rondjes") boven het gebied vliegen. Belangrijk allemaal? Nee, wel leuk om te volgen.

En terwijl ik me met vliegtuigen bezighield, was de focus van W gericht op de fietsroute van Helden naar Oirschot. Ze waardeerde de route achteraf met een 3,5 uit 5. Hoogtepunt volgens haar een verkeersbord waarop gewaarschuwd werd voor overstekende obers. Op de tweede plek kwam de kerk van Lierop. De Heilige Naam Jezuskerk is in 1892 gebouwd. Vier torens en een achthoekige koepeltoren geven deze kerk een bijzonder uiterlijk. En voor de rest was het het bekende kost: wegen, paden en dorpen. En toen W na 61,7 kilometer de camperplaats was opgedraaid, verslag had uitgebracht en een kopje soep naar binnen had gewerkt, moest ze nog even met de benenwagen naar het centrum van Oirschot: een nieuw jurkje, een vergiet of een potje maggi; je weet nooit waar ze mee thuiskomt (het werd een zeef).

Een mooie dag. V: 226.714, A: 226.786. Rijtemperatuur tussen 17 en 19 graden. Later op de cp nog een graadje warmer. Wisselend bewolkt en westenwind kracht 1 tot 2. Zon op/onder: 07:04/20:05 (gegevens Oirschot). En morgen? Morgen is er weer een dag. We gaan verkassen naar Balgoy. W waarschijnlijk op de fiets. Is een beetje dezelfde afstand als vandaag. En ik ga kijken wat mijn boordcomputer te melden heeft. Bijgaande afbeelding is van Marius van Dokkum, die van dat leuke museum in Harderwijk. Via https://mariusvandokkum.shop/ kun je allerlei leuk dingen (kaarten e.d.) van hem kopen. 

nog even weg voor de slachting - 12: af en toe een buitje in helden

Soms hebben W en ik best serieuze gesprekken. Neem als voorbeeld gisteravond. Je weet dat we bij een aspergeteler staan en ik had even opgezocht dat de familie net iets minder dan 5 hectare aspergevelden heeft. Vraag van W: “kan een boer leven van alleen aspergeteelt?“ Boer Peeters zit qua hectares op het randje, al is het wel zo dat naast oppervlakte andere factoren een rol spelen, namelijk de opbrengst per hectare, verkoopprijs. de hoeveel werk hij zelf doet en de bewerkingen die de asperges op het bedrijf ondergaan. Vooral de verkoopprijs is doorslaggevend en die is afhankelijk van de verkoopmethode. Een aspergeteler die een groot deel via de veiling/groothandel afzet, krijgt een heel andere prijs dan iemand die rechtstreeks aan consumenten, restaurants of via een eigen winkel verkoopt. Bij asperges is dat verschil interessant genoeg om het bedrijfsmodel behoorlijk te beïnvloeden. Een boerderijwinkel, verkoop langs de weg en horeca-afzet kunnen het rendement per hectare sterk verhogen. Familie Peeters heeft bewust voor deze laatste strategie gekozen: het gaat niet om zoveel mogelijk hectares, maar juist om een groot deel van de opbrengst rechtstreeks aan particulieren verkopen. Daarbij komt dat ze hun asperges zelf wassen, sorteren, schillen en verpakken. Daarnaast verwerken ze asperges tot bijvoorbeeld aspergesoep (en met € 4,50 voor een niet al te groot bakje behoorlijk aan de prijs). Samenvattend: met 4,5–5 hectare kunnen Johan en Esther dus kennelijk wel degelijk een bedrijf runnen, maar het verdienmodel is duidelijk anders dan bij een grote teler die zijn asperges vrijwel allemaal via de veiling afzet. Nu we het toch over asperges hebben: W gaf bijgaande foto de titel “koeien die verstoppertje spelen“, ik meende toch echt dat het aspergefolie was.

Heb ChatGPT een uitgebreide berekening laten maken van de financiële kant van onze aspergeboer. Zal je de exacte cijfers besparen (veelal ook aannames), maar de eindconclusie is zeer duidelijk: omdat Peeters een bedrijf heeft opgebouwd dat niet alleen bezig is met het telen en steken van asperjes, is zijn toko economisch levensvatbaar.

woensdag 9 september: @ helden

Een dag met weer eens wat lagere temperaturen. Net geen 20 of zo hier in Helden. Een ideale dag om de buurt op de fiets te verkennen. Alleen niet in de vroege ochtend, want pas om 12:00 werd het een graad of 17 en met een westenwind kracht 3 voelde het frisser aan. Gisteren nog in de korte broek en de sandalen, vandaag beentjes bedekken, sokken aan en doe ook maar een truitje. En zo’n ochtend is ook snel voorbij en alle tijd voor het maken van een route door onder meer de Heldense Bossen, gisteren al twee keer geschampt en vandaag een beetje beter verkennen. Het bosgebied is ongeveer 1100 hectare groot en ligt tussen Helden, Kessel, Maasbree en Baarlo. Komoot beloofde ons met een aantal plaatjes dat met de vele stuifzandheuvels de Heldense Bossen een bijzonder stukje natuur zijn. Die stuifzandduinen zijn in de loop van de ijstijden en later door wind ontstaan. In de middeleeuwen was het gebied vooral een open landschap van heide, zand en vennen. Schapen graasden er en de heide werd geplagd voor gebruik in de potstal. Het huidige bos kreeg vooral vorm in de eerste helft van de twintigste eeuw. In de jaren twintig en dertig werden op grote schaal grove dennen aangeplant. Dat gebeurde niet in de eerste plaats voor natuur of recreatie, maar voor de houtproductie. Het dennenhout was namelijk zeer geschikt als mijnhout in de Limburgse en Belgische kolenmijnen. De dennen werden gebruikt om mijngangen te stutten. Het gebied was daarmee onderdeel van de economische ontwikkeling die door de mijnbouw in Zuid-Limburg werd veroorzaakt. Daardoor bestaat het bos nog steeds voor een belangrijk deel uit naaldbomen, hoewel het landschap geleidelijk verandert. Oude productiebossen worden op sommige plaatsen omgevormd tot meer natuurlijke bossen, met meer variatie in boomsoorten en structuur. Het bos is bovendien groter dan je op het eerste gezicht zou denken. De Heldense Bossen maken deel uit van een veel groter aaneengesloten landschap met onder meer de Kesselse Bergen, het Kesseleikerbroek en De Meeren. Samen vormen deze gebieden een opvallend groen gebied in de driehoek Helden–Baarlo–Kessel.

Op een bepaald ogenblik zei W: “dit komt me bekend voor“. En dat kan, we waren al eerder (2024) bij het “Silhouet van de Heilige Familiekapel“. Op deze plek stond vanaf 1900 een kapelletje dat tijdens de Tweede Wereldoorlog werd verwoest. Men heeft hier nu een open metalen constructie neergezet en moet de herinnering levend houden aan alle gebouwen die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Baarlo zijn verwoest.

“Waarom staat hier nu een bordje Boekelderbos?“ was een paar kilometer verder de vraag van W, die zich voor de verandering eens bezig hield met details van de route. Meestal fietst ze mee en geniet. Vandaag maakte ze zich zorgen of het Boekenderbos onderdeel uitmaakte van de Heldense Bossen. Heel fijn zo'n vraag W, levert me weer een paar regels verhaal op. Heb het opgezocht en Staatsbosbeheer gebruikt een zeer interessante formulering: het Boekenderbos ligt in het gebied dat bekendstaat als “de Heldense bossen” en/of “In den berg”. Dus het antwoord op de vraag van W is dat het Boekenderbos en De Heldense Bossen geografisch aangrenzend zijn, maar officieel/naamkundig onderscheiden. Waar je je al niet druk over kunt maken op je oude dag.

Bospaden, fietspaden en af en toe autoluwe wegen vormden onze route tot we terecht kwamen op “Weg 208“, een gravelweg. Een betere omschrijving zou zijn “een strak en goed begaanbaar onverhard pad dat dwars door de natuur loopt en geschikt is voor vrijwel elk type fiets“

Toen we Panningen indraaiden hadden we aan de Beekstraat weer een déjà-vu: de Sint-Odiliakapel, een klein maar interessant stukje religieus erfgoed, zo’n klein verhaal onderweg: een eenvoudig gebouwtje, maar inmiddels ruim 160 jaar oud. Maar ik zal niet in herhaling vallen: het verhaal van Odilia (we hebben er twee in de aanbieding, namelijk die van de Elzas en eentje uit Keulen) heb ik in oktober 2024 al verteld. Ben je geïnteresseerd, (her)lees dan dat verhaal.

 

De voorlaatste highlight van onze tocht werd gevormd door de Lidl in Panningen. Een uitgebreide beschrijving lijkt me niet nodig. Uiteindelijk werd besloten dat we een dezer dagen hamblokjes in de pastasalade krijgen en dat de door mij voorgestelde garnalen de koeling van de super niet mochten verlaten. Na een late lunch op een bankje aan de voet van de Onze-Lieve-Vrouw-van-Zeven-Smartenkerk in Panningen vertrokken naar een kerk die we gisteren alleen vanuit de ooghoeken hadden gezien. En inderdaad vandaag met andere ogen (en een fototoestel) gekeken naar de Sint-Lambertuskerk aan het Mariaplein in Helden. W maakte een foto waarop de kerk stond te schitteren in de zon. Zeer afwisselend weer vandaag zullen we maar zeggen. Een rijksmonument, al is de kerk die we vandaag mochten bewonderen niet helemaal de kerk die hier oorspronkelijk stond. Het gebouw heeft in de loop der eeuwen nogal wat meegemaakt. Helden had al in 1288 een eigen parochie. De huidige kerk kwam volgens de gemeentelijke dorpsgeschiedenis in 1455 tot stand in opdracht van de kartuizers uit Roermond. De kerk kreeg in 1572 te maken met de Tachtigjarige Oorlog. Staatse troepen van Willem van Oranje trokken door de streek en staken de Lambertuskerk in brand. Toen de rust in volgden herstelwerkzaamheden. Ook in de negentiende eeuw werd de kerk verschillende keren aangepast en gerestaureerd. Het meest dramatische hoofdstuk kwam echter in november 1944. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de kerktoren door de Duitsers met springstof opgeblazen. Daarbij werden ook de gewelven van het schip zwaar beschadigd. Na de oorlog werd de kerk in 1952-1953 herbouwd. Het enige wat echt oud is een klok die in de toren hang, deze werd in 1574 gegoten.

Op dat Mariaplein staat ook een koepeltje, eigenlijk moet je “kiosk“ zeggen. Dit gebouwtje werd in de loop der jaren een ontmoetings- en muziekplek voor het dorp. De gemeente beschrijft het Mariaplein met kiosk als een aantrekkelijke plaats voor het ‘Dörper’ verenigingsleven, onder meer voor schuttersgilde, fanfare en andere verenigingen. Heb ik niet van mezelf maar van Omroep Peel en Maas. De foto in deze alinea is ook van W en laat de onderkant van het dak van het koepeltje zien.

En toen, na 26 kilometer afwisselend fietswerk (bossen, akkers, dorpjes en zelfs nog een toefje heide), konden we de boodschappen uit de fietstassen halen en op de juiste plek opbergen. Op een klein buitje na drooggehouden (en tijdens die bui konden we schuilen onder een carport waar geen auto’s stonden). Eenmaal terug op het nest een flinke regenbui en dat terwijl W net onder de douche stond: ze had 50 cent uit kunnen sparen. Een mooie dag, maar ik heb het wel gehad met dat fietswerk: het gaat elke dag moeizamer. En morgen? Morgen is er weer een dag en bij de afbakbroodjes gaan we dan bekijken hoe onze reis verder gaat.

nog even weg voor de slachting - 11: voorzichtig naar het zuiden

Of het ons ook was opgevallen dat er zo weinig ganzen in de omgeving van Zoetermeer zijn, was een vraag van K te L die daar vorige week op familiebezoek was geweest. Nu je het zegt K te L: we hebben afgelopen week weinig ganzen in het Westerpark en de Nieuwe Driemanspolder gezien. W sprak toen de gedenkwaardige woorden "ze hebben waarschijnlijk een all‑inclusive arrangement geboekt ergens buiten Zoetermeer". Zou zo maar kunnen, want daar is het gras op dit moment nét iets malser en de akkers liggen vol gratis graanbuffet. Het kan dus zijn dat de fladderaars tijdelijk zijn weggetrokken naar andere voedselrijke gebieden, vooral landbouwgrond buiten Zoetermeer. Dit is een seizoensgebonden verschuiving die elk jaar optreedt. Daarnaast kan het zijn dat het waterpeil een belangrijke rol speelt: in een vorig blog heb ik verteld dat het waterpeil in de Nieuwe Driemanspolder (en een andere polders in de omgeving) met een meter is verhoogd. Ganzen houden niet zo van diep water, ze zijn meer geïnteresseerd in lage, natte graslanden met veel jonge scheuten. Als het waterpeil tijdelijk hoger of lager staat, verschuiven ze naar andere plekken En dan hebben we nog te maken met het feit dat een aantal ganzensoorten tot de groep trekvogels hoort. Voor een deel zou dat echter betekenen dat er meer ganzen komen, immers: kol- en brandganzen komen in het najaar terug naar Nederland, Duitsland, België en Denemarken om te overwinteren en vliegen in het voorjaar naar hun Arctische broedgebieden zoals Spitsbergen, Nova Zembla, de Russische toendra en de Baltische regio. (Bron foto: Landleven.nl).

dinsdag 8 september: @ helden

De nacht die warm en klef begon eindigde tegen de morgen in een acceptabel gebeuren. Doordat er een windje stond en we vrijwel alle ramen van de bus open hadden staan was er sprake van een redelijke binnentemperatuur.

Gisteren hadden we al zo’n beetje besloten om naar het zuiden te gaan. De afstand zouden we laten afhangen van de weersverwachting en die bleek weer volkomen onvoorspelbaar te zijn, iets in de geest van “daar waar we aanvankelijk sprake van zware regenbuien en een koudeput moet je nu lezen: droog en prettige temperaturen“. Met temperaturen rond de 20 graden overdag kunnen we goed leven. Er kwam wel regen maar pas tegen de avond zoals je op bijgaand screenshot kunt zien.

Helden zelf hebben we nog nooit aan een nadere inspectie onderworpen, de omgeving wel. We kennen inmiddels een groot aantal camperplaatsen in deze regio. W heeft een paar maand geleden nog door deze buurt gefietst op haar tocht van Sint-Odiliënburg naar Lotttum. Ze kwam toen wel in Kessel maar niet in Helden. Helden hoort tot de gemeene Peel en Maas. De naam Helden wordt voor het eerst genoemd in een oorkonde uit 1230. Het dorp was waarschijnlijk het oudste van de zes kernen die samen het historische ‘groot-Helden’ vormden. Mensen was er al veel eerder: in de omgeving zijn sporen gevonden van prehistorische bewoning en vondsten gedaan uit de Laat-Romeinse tijd. Een bijzonder object is een klein bronzen Marsbeeldje.

Het was al half elf geweest toen we Erve Holthoes in Kotten verlieten. Eerst even de tank bijvullen. Uit onderzoek bleek dat we bij de pomp van Hoitink in Kotten (op Nederlandse bodem) goedkoper uit waren dan bij een pomp aan de andere kant van de grens. En wanneer er dan witte nummerborden naast je diesel staan te tanken dan weet je dat je goed zit. We betaalden € 2,239 voor een litertje (neem van mij aan dat er meer in kon). Later (langs de Nederlandse autosnelweg A67) kwamen we € 2,70 p/l tegen. Tel uit je winst. Heerlijk toeristisch naar Noord Limburg via het Duitse Rees en Kevelaer. Tegen enen draaiden we camperplaats Onder en Eindt op. Beetje rare naam voor een buitenstaander, maar hier weet iedereen dat de camperplaats vernoemd is naar een oud buurtgehucht. Als je op Google Maps kijkt zie je nog steeds de twee buurtschappen Onder en Eindt liggen. Johan en Esther Peeters hebben een aspergeboerderij en om een beetje bij te verdienen runnen ze sins 2020 een kleinschalige camperplaats, mooi en rustig gelegen een de rand van de Heldense bossen. Prima voor elkaar: all-in voor € 18,50 per nacht (exclusief douchen). Met ons digitale SVR-kaartje kregen we nog 5 % korting ook.

Mooi weer, dus in korte broek, T-shirt en met blote voeten in de sandalen een verkennend rondje. De knooppuntenroute die W gescoord had hebben we al heel snel in de fietstas laten verdwijnen want lag niet echt in de buurt. Wel voor het grootste gedeelte gefietst op knooppunten, maar meer onderweg bepaald wat de route zou worden. Begonnen in het historische hart van Helden (kleine kilometer afstand). Dat hart wordt gevormd door het Mariaplein, dat in de volksmond nog altijd de Pool wordt genoemd. Het plein ontstond op een kruising van wegen en kreeg zijn naam van de waterpoel die hier vroeger lag. Die poel werd gebruikt om vee te drenken en vormde bovendien een belangrijke ontmoetingsplek. Rondom de Pool ontstond een klein dorpscentrum met onder meer een bakker, smid, slager, cafés en andere ambachtslieden. De huidige kiosk herinnert nog aan die functie als dorpshart. De Sint-Lambertuskerk hebben we vanuit de ooghoeken gezien, misschien kijken we er morgen met dezelfde ogen naar, maar dan beter. We schampten nog even de Heldense Bossen aan en gingen toen richting Kessel.

Even op de rem omdat ik een monument ontwaarde: gedenkmonument Bovensbos (vlak bij de camping met dezelfde naam). Dit monument werd opgericht ter nagedachtenis aan de omgekomen bewoners van de boerderij, het ondergedoken joodse gezin en de boerenknecht, tijdens de Tweede Wereldoorlog. Aan de oprijlaan staat een bord met het verhaal van onderduikerskamp Bovensbos (ook Vrij Nederland kom je als naam tegen). De QR-code zou naar een website leiden, maar helaas: foutmelding 404. Ook de op het bord genoemde website leidde tot niks.

Bij Kessel kwamen we de Maas tegen en natuurlijk kasteel de Keverberg. Onze aandacht ging vandaag uit naar de Maasboulevard en dan vooral naar een kunstwerk. Het schijnt dat we dol zijn op oud en roest. Weer iets gemaakt van cortenstaal. Nu een verzameling bogen met plaatsnamen. Het werk is geplaatst als onderdeel van een groot herinrichtingsproject van de Maasboulevard en de Loswal. Dit project werd begin 2021 opgestart om van de oever een aantrekkelijke toeristische trekpleister en een 'onthaalplein' voor wandelaars en fietsers te maken. Even voor je opgezocht wat het moet voorstellen: “De constructie functioneert als een pergola die bestaat uit elf opeenvolgende bogen. Elke afzonderlijke boog staat symbool voor een van de elf officiële kernen van de fusiegemeente Peel en Maas (zoals Kessel, Kessel-Eik, Baarlo, Helden en Panningen). Als je aan het begin van de constructie staat en erdoorheen kijkt, vormen de bogen een tunnelperspectief. Dit symboliseert de onderlinge verbondenheid en eenwording van de verschillende dorpen binnen de gemeente“. Nee: niet zelf verzonnen.

Een eind langs de Maas gefietst richting Baarlo, het dorp van de knopen en de kastelen. Baarlo wordt inderdaad het “Knopendorp” genoemd. Je zou misschien denken aan een historische knopenindustrie maar het verhaal is totaal anders. De knopen die je in het dorp ziet zijn de kunstwerken van Shinkichi Tajiri (1923–2009), de Japans-Amerikaanse kunstenaar die vanaf 1962 in Baarlo woonde en werkte, op huize Scheres. Als je het hele verhaal wilt weten moet je even https://berrynales.blogspot.com/2021/04/een-hele-grote-blij.html (her)lezen. Op nevenstaande foto de Sint-Petruskerk van Baarlo.

Terug de Heldense Bossen in, maar nu aan de andere kant. Het laatste stuk van de route deden we niet meer via knooppunten maar we hebben Google de opdracht gegeven de kortste weg naar Puzzel te geven. We hebben het geweten: niet alleen Komoot kan iets met mountainbikepaden, ook Google heeft een zwak voor ezels- en geitenpaadjes. Maar we konden het en na 26,3 kilometer waren we weer op ons uitgangspunt. Een leuk rondje, maar zoals onze zoon zegt: “een rondje is eigenlijk niks: je komt altijd weer op dezelfde plek uit. Misschien is het verstandiger om gewoon niet te vertrekken!“

 

Een mooie dag. V: 226.591; A: 226.714. Rijtemperatuur 20 tot 22 graden. Later tijdens de fietstocht werd het nog 25 graden. Wisselend bewolkt, maar dat kun je aan de foto's zien. Tegen 18:00 uur begon het te regenen. En morgen? Morgen is er weer een dag. We blijven hier en gaan in ieder geval boodschappen doen bij de Lidl in Panningen: de koelkast is leeg.

nog even weg voor de slachting - 10: in kotten is het nog steeds mooi

Kwam deze week in een digitaal krantenartikel weer zo’n verhaal tegen over halfnaakte feestvierende Britten in het buitenland. Schijnt dat dat hinderlijke gedrag niet normaal is voor de doorsnee-Brit, maar een hardnekkig vooroordeel. Natuurlijk zit er wel een kern van waarheid in bij specifieke groepen in populaire feestbestemmingen, maar dat geldt ook voor Nederlandse jongeren op de Appelhof op Terschelling die van kratten bier muren bouwen of feestvierende tieners in Renesse een aantal decennia geleden. Het beeld van halfnaakte Britten ontstaat vooral in badplaatsen op Mallorca en Ibiza of - wat verder weg - in Chersonissos. Hier trekken groepen Britse jongeren naartoe voor goedkope alcohol en het nachtleven, waarbij mannen vaak zonder shirt en vrouwen in minimale kleding over de boulevard of door straten lopen. Kan me bij die ontblote bovenlijven wel wat voorstellen: in het Verenigd Koninkrijk is het vaak grijs en koel. Zodra Britten in de Zuid-Europese zon landen, willen ze maximaal vitamine D opnemen. Dit leidt sneller tot het uittrekken van kleding (en de beruchte kreeftrode zonnebrand) dan bij toeristen die warm weer gewend zijn. En natuurlijk speelt de pers ook een rol: schandalen rondom luidruchtige en schaars geklede Britse toeristen doen het wat beter in het nieuws dan een net verhaal over keurig geklede Britten met uitstekende omgangsvormen die met een stiff upperlip en de Times onder de rechterarm in een qeu op de dubbeldekker staan te wachten. Voorlopig hou ik het erop dat de miljoenen Britse gezinnen, ouderen en cultuurreizigers die jaarlijks op vakantie gaan zich net zo gedragen als alle andere toeristen.

maandag 7 september: @ kotten

Ja, je leest het goed: Kotten of all places. De reden is simpel: W had een afspraak gemaakt met S te W, tijdelijk verblijvend te K, om een eind te gaan wandelen en om eventueel ’s avonds gemeenschappelijk een vorkje te prikken buiten de deur. Dat we daarvoor uit Zoetermeer moesten komen was haar klaarblijkelijk ontschoten (of niet, daar blijf ik van af). Maakt me eigenlijk niet zoveel uit waar mijn busje staat en aan rijden heb ik geen hekel. Sta er iets anders in dan een jaar of dertig/veertig geleden toen ik nog ’s avonds in de auto stapte om de volgende morgen 1200 kilometer verder weer uit te stappen op de vakantiebestemming. Kinderen sliepen ’s nachts in de auto. Overantwoord? Weet het niet: hou het op andere tijden. En W reed ook sommige stukken! Kotten: we hebben net het Volksfeest 2026 van Kotten gemist. Wel een leuke oude foto gevonden, iets met schutters van Vereniging Wilhelmina.

Na het wakker worden eerst de nodige zinnen foutvrij maken, bijvoorbeeld “Iemand die naïef is, is een naïeveling, een naïeve man met kinderlijke naïviteit“; je moet maar weten dat bij de eerste drie naïefachtige woorden de klemtoon anders ligt dan bij het laatste woord, waardoor de eerste drie een e krijgen en het laatste juist niet. Het digitale spelletje heet de Spelling Test. Daarna ontbijten en de boel kuisen, zoals de Belgen dat noemen en vervolgens op weg naar het oosten. Weer even via de Kötteldiek want we hadden wat essentiële dingen vergeten (vooral kleding). De afstand Zoetermeer - Lichtenvoorde was vandaag hetzelfde als vrijdag maar in tijd scheelde ruim een uur: vandaag in 1:52 uur (tot Lichtenvoorde). Ook nog even langs de supermarkt om wat Nederlandse artikelen in te slaan die je in het buitenland niet (of moeilijk) kunt krijgen. Naar alle waarschijnlijkheid gaat de neus van Puzzel morgen richting zuiden.

Een koude tarwesmoothie stond op ons te wachten in de schaduw van Erve Holthoes in Kotten. Veel te vertellen, want we hadden elkaar sinds vrijdagmorgen alle vroegte niet meer gezien. De dames deden het daarna nog eens dunnetjes over want ze gingen aan de wandel. Ik trok mij terug in mijn mobiele kantoor: er moest nog van alles geregeld worden op vrijwilligerswerkniveau. Tegen half zes verplaatsten we ons met de fietsen 3,5 kilometer naar het bruisende grensdorp Oeding. Waar de meeste Nederlanders de grens oversteken voor tabak, drank of brandstof brachten wij (vrienden incluis) vandaag een bezoek aan de andere kant van de grens voor het vierde item dat in Duitsland erg goedkoop is: uit eten gaan. We kozen voor Pizzeria La Piazza. Een gezellige tent en we konden “buiten“ zitten, wel onder een afdak en met windschermen. Was heel goed te eten en uiterst betaalbaar. Voor het donker werd waren we weer thuis. De meisjes moesten nog even reetjes kijken in het tweeduuster. Om toch nog een "eigen" foto te hebben in dit blog, hieronder mijn toetje.

Een reisdag. V: 226.396; A: 226.591; rijtemperatuur 23 tot 29 graden en weinig bewolking (later op de dag wat meer). Zon op/onder: 06:53/20:07 (gegevens Kotten). Best wel een mooie dag. En morgen? Morgen is er weer een dag. We gaan naar het zuiden. Hoever? Da’s afhankelijk van de weersverwachting.