de lente lokt - 8: verplichtingen roepen

Toen we gisteren door Haaksbergen fietsten viel me op hoe groot de plaats was. Je weet dat ik dan “thuis“ dat soort dingen even moet opzoeken en inderdaad: Google meldt dat Haaksbergen ongeveer 24.300 inwoners (2026) heeft en Lichtenvoorde 13.100 (gemeten in 2025). Kort gezegd: Haaksbergen is bijna twee keer zo groot als Lichtenvoorde qua inwonertal. Het dorp heeft een opvallend rijke geschiedenis die terug gaat tot de middeleeuwen. De naam wordt voor het eerst vermeld in documenten uit de 12e eeuw. In die tijd bestond het gebied vooral uit verspreide boerderijen op hogere zandgronden, omringd door moerasachtige gebieden. De bewoners leefden voornamelijk van landbouw en veeteelt, vaak onder moeilijke omstandigheden door de arme zandgrond. In de middeleeuwen viel Haaksbergen onder het gezag van de bisschop van Utrecht. Later werd het onderdeel van het Oversticht, een gebied dat bestuurd werd door de bisschop maar steeds meer invloed kreeg van wereldlijke machthebbers. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568–1648) had de regio te maken met plunderingen en militaire bewegingen, al lag Haaksbergen niet op een centrale strategische route. 

Een belangrijk keerpunt kwam in de 17e en 18e eeuw met de opkomst van de textielindustrie in Twente. Hoewel steden als Enschede en Hengelo hierin een grotere rol speelden, profiteerde Haaksbergen mee van de economische groei. Thuisweverij werd een belangrijke bron van inkomsten voor veel gezinnen. In de 19e en begin 20e eeuw industrialiseerde de regio verder. Fabrieken werden gebouwd en de infrastructuur verbeterde. Een belangrijke ontwikkeling was de aanleg van spoorlijnen, waaronder de verbinding met Duitsland. Tegenwoordig is daar niet veel meer van overgebleven: er rijdt er nog een historische stoomtrein tussen Haaksbergen en Boekelo, geëxploiteerd door de Museum Buurtspoorweg, een ritje van 10 hele kilometers (enkele reis).

Een ander belangrijk aspect dat we moeten behandelen is het landschap. Eigenlijk is dat een logische voortzetting van het Achterhoekse landschap al hoort Haaksbergen tot Overijssel. Denk dat de Twentenaren het landschap van de Achterhoek een logische voortzetting van het karakteristieke Twentse landschap zullen noemen. Kortom: beide worden gekenmerkt door een afwisseling van bossen, heidevelden, weilanden en kleine waterlopen. We zijn niet ver geweest: natuurgebieden als Buurserzand en Haaksbergerveen hebben we vroeger wel bezocht maar deze keer niet aan toegekomen. Zo is het Buurserzand een uitgestrekt heidegebied met zandverstuivingen en vennen. Het maakt deel uit van een groter natuurcomplex dat doorloopt tot in Duitsland. Zullen we het voorlopig even hier bij laten?

zondag 20 april: @kötteldiek

Soms ben je druk met kleinkinderen, vooral als ze bij allerlei clubjes en groepen zitten die voorstellingen geven. Vandaag moesten we terug naar ons stenen huis omdat kleinkind 1 moest optreden in Theater de Storm, de schouwburg van Winterswijk. Nummer 1 leeft van muziek, dans en toneel en zit ook in Penta Dance Department. De agenda van theater de Storm vertelt het volgende: “Met Next Episode presenteert Penta Dance Department een energieke en eigentijdse dansvoorstelling die het leven van jongeren centraal stelt. Een groep jongeren verveelt zich en gaat op zoek naar prikkels. Ze duiken in de wereld van films, series, televisie en social media — alles wat zich afspeelt op een scherm. Wat begint als onschuldig tijdverdrijf, groeit uit tot een meeslepende reis waarin digitale beelden, trends en invloeden steeds meer de overhand krijgen. De grens tussen realiteit en fantasie vervaagt, en de jongeren raken verstrikt in wat ze zien en consumeren. Door een krachtige mix van hiphop, moderne dans, show en commercial styles brengt Next Episode herkenbare thema’s tot leven. Met expressie, energie en visuele impact nodigt de voorstelling het publiek uit om na te denken over onze relatie met schermen en de wereld daarachter.“

Afscheid van Berg en Dal in Eibergen en dus ook afscheid van de Lankheet, het landgoed waaraan de camperplaats grenst. In de Lankheet werden de weilanden eeuwenlang bemest volgens met vloeiweidensysteem. Een vloeiweide is een landbouwsysteem waarbij grasland bewust wordt bevloeid met water dat gecontroleerd over het land wordt geleid. Dat gebeurt via een netwerk van kleine kanaaltjes, sluizen en greppels. Het idee is simpel maar slim: water (vaak uit een rivier of beek) wordt over de weide “uitgevloeid”, dat water brengt voedingsstoffen mee (zoals slib en mineralen) waarbij de bodem vochtig wordt gehouden en uitdroging wordt voorkomen. Door deze behandeling groeit het gras sneller en blijft het langer groen. Met de komst van de kunstmest in de 20e eeuw is deze historische wijze van bemesten verdwenen. Het water moest nu juist van het grasland af om te voorkomen dat de dure kunstmest zou wegspoelen. Om die reden is veel ‘wilde’ natuur drooggelegd. Grond- en regenwater werden zo snel en direct mogelijk afgevoerd. Hierdoor is verdroging van het landschap ontstaan en is beekbegeleidende natuur op grote schaal verdwenen. Rond de eeuwwisseling is men op de Lankheet tot inkeer gekomen en is het historische vloeiweidensysteem fasegewijs hersteld. Als je op onderstaande link krijg je een filmpje te zien waar lange, smalle percelen (licht hellend, zodat het water vanzelf kan stromen) met kleine dijkjes of richels de hoofdrol spelen. Op deze wijze ontstaat een systeem om water aan en af te voeren. Voor een betere kijk op de werkwijze: https://www.youtube.com/watch?v=g3VC-UzaLEs&t=88s. 

Vanmorgen niet al te laat uit de veren: W wilde graag op de fiets terug. Relatief koude nacht trouwens, iets van 7 graden of zo. Weliswaar buiten, maar met een dakraam open zal het in de bus niet gek veel warmer geworden zijn. Koffie, om half tien een broodje en daarna gaan met die banaan. We mochten 2 x € 15,00 afrekenen (inclusief elektriciteit en toeristenbelasting), geen geld voor zo’n plekje. W dus op de fiets en ik mocht het busje terugrijden. Even een sanitaire stop voor Puzzel bij de afwerkplek van het zwembad. Rijtemperatuur 11 graden. Omkleden en naar een mooie dansvoorstelling in Winterswijk. Een afwisselend weekend.

de lente lokt - 7: vandaag alleen wat minder

Kreeg van verschillende kanten te horen dat ik het woord “slachtader“ gebruikt heb in plaats van “slagader“. Neem aan dat dat een wijziging is die door de automatische spellingcorrectie is aangebracht. Een T per ongeluk typen kan ik me nog voorstellen, maar een CH in plaats van een G echt niet.

 

Of ik tot de antivaxers hoorde, vroeg G te L zich af. Ze vond mijn verhaal over onder meer de griepprik vrij negatief. Geloof niet dat je uit mijn verhaal kunt opmaken dat ik me verzet tegen vaccinaties, vaccinatieprogramma's of wetgeving die vaccinatie verplicht stelt. Geloof zelfs dat af en toe een spuitje tegen het een en ander de veiligheid van onze samenleving verhoogt. Dus beter lezen beste G te L. Laat al die spuiten maar tot me komen, nou ja: alle? Dat hangende vel van me heeft dan misschien wel behoefte aan een beetje botox, maar we zullen dat maar even niet doen.

 

Erve Berg en Dal, dat ruikt naar hoogteverschillen. Die opmerking kreeg ik ook een paar keer. Lezers die de omgeving kennen weten zich geen raad met die naam, immers: het is in deze buurt een platte bedoening, al doet de naam van de gemeente (Eibergen) anders vermoeden. We hebben niks met “bergen“ te maken, tenminste niet in de vorm van hoge Alpen. Bergen komt van het Germaanse woord “berg“, dat verhoging of zandrug betekent. “Ei“ komt vrijwel zeker van het oude woord “ei” of “eie”, dat verwijst naar eikenbomen. De streek was vroeger rijk aan eikenbossen, wat logisch is op zandgrond zoals in de Achterhoek. De naam “Berg en Dal“ moet je waarschijnlijk ook op die manier bekijken. Hoogteverschillen van een paar meter konden al aangeduid worden met die termen, waarbij “berg“ een iets hoger stukje grond (een zandkop, es, oude dekzandrug) is. Een “dal“ is dan het lager gelegen gedeelte ernaast. En geef toe: Erve Berg en Dal klinkt toch veel aantrekkelijker dan “Erve Vlak Weiland”?

Of er nog wat bijzonders te melden was van mijn “derde huis“, vroeg W.H. te L zich af. Moest eerst even nadenken over die term “derde huis“ maar mijn W wist meteen raad: één is aan de Kötteldiek, twee is de camper, en drie is het Achterhoeks Openluchtmuseum. Wist niet dat mijn omgeving er zo over dacht. Maar om op de vraag een antwoord te geven: ja! Op 30 april organiseren we een ambachtendag met een speciaal thema in verband met 90-jarig bestaan van het Achterhoeks Openluchtmuseum “Van Eigen Land“. We proberen daarbij te laten zien wat er 100 jaar geleden verbouwd werd rondom het boerenerf en vooral ook hoe! Aandachtspunten zijn onder meer zelfvoorzienendheid en duurzaamheid; toen vanzelfsprekende begrippen. Het begrip “circulaire economie“ kende men in die tijd nog niet, maar werd volop beleden: proberen uitputting van grondstoffen te voorkomen en reststoffen volledig hergebruiken, waardoor afval verdwijnt. Het doel is grondstoffen zo lang mogelijk in de keten te houden door producten te delen, repareren, opknappen en recyclen, met hernieuwbare energie als basis. De (Achterhoekse) boeren waren toen al niet dom.

zaterdag 19 april: @eibergen

Ze deden het weer op de tv gisteren: een dag verpesten! Rampspoed vanuit het westen zou op zaterdag over ons heen komen: veel regen en achter de waterpartijen instortende temperaturen. W is altijd erg gevoelig voor dit soort informatie. Ik heb een iets andere visie over weer in het algemeen en slecht weer in het bijzonder. En wordt het koud dan zet je gewoon de kachel aan. Alleen: laat dat nou net een probleem kunnen zijn. Ons 12-voltsysteem ligt eruit. De lampjes doen het niet meer. Waarschijnlijk een zekering stuk. Hoeft maar een piepklein probleem te zijn als je weet waar de zekeringen zitten en je ook nog zo’n reservegevalletje bij je hebt. Je snapt het al. Nu het verhaal over de kachel nog. De Truma heeft ook 12 volt nodig, niet om te verwarmen, maar om de hete lucht door de tent te blazen. Verwarmen gebeurt door gas te verbranden, blazen doet het ding met behulp van een ventilator (of zo) die op 12 volt werkt. Van Gogh zou het zo kunnen schilderen als hij nu leefde en vanuit zijn camper de wereld in beeld zou brengen. Vind Van Gogh wel interessant, W wat minder. Die houdt niet zo van die man: schelle hoofdpijnkleuren, dat woeste, kolkende expressionisme, de wanhoop en waanzin in de ogen van die zelfportretten; je zal zo’n man maar tegenkomen in een donker straatje. Niet mijn woorden! Gewoon gejat, weet alleen niet meer van wie. “Gelukkig hebben we ook nog een elektrisch kacheltje“, sprak W en daarmee was meteen de ergste kou uit de lucht. Daarbij komt dat we niet aan deze plek (of welke plek dan ook) gebonden zijn. Met een camper “boek“ je over het algemeen niet en zeker niet in deze tijd van het jaar. Het mooie van een camper is toch dat er een motor inzit en wielen onder zitten. Staat de buurman je niet aan, zit het even tegen: starten die hap en wegwezen, op weg naar de volgende plek of gewoon terug naar je stenen huis.

Toen W wakker was, was voorzien van koffie, digitaal contact gelegd had met de buitenwereld en haar speltbroodje (afgebakken in mijn nieuwe Omnia-oven) achter de kiezen had, was het al over 11:00 uur en hadden we in tien seconden de beslissing genomen om ondanks de verlichtings- en verwarmingsproblemen nog maar een dagje te blijven en niet de pijp aan Maarten te geven. Had een leuke route uitgestippeld via Komoot en daar zijn we met frisse moed aan begonnen. Ging precies een half uur goed, toen hield mijn Samsung ermee op: no power. Heb altijd een kabeltje en een powerbank bij me. Juist ja: altijd, alleen vandaag niet. Dus de rest van de tocht maar “op gevoel“ en met behulp van de knooppuntenkaarten afgelegd. Ook mooi en de winkelstraat in Haaksbergen vonden we ook zonder Komoot. 

Soms heb je interessante ontmoetingen. We kwamen Boer Peter tegen die samen met hond Bootje en vrouwlief Theresa vanaf zijn boerderij in Heusden Asten naar Bentheim loopt. Oeps: ik vergeet het karretje. De tocht is niet alleen “voor de leuk“. Het is een sponsorloop. Boer Peter hoopt zo geld in te zamelen om het zijn Bonte Bentheimer landvarkens nog gezelliger te maken: meer wroeten in de modder. Dat betekent dat er aan stallen en weides van de natuurvriendelijke boerderij Sengershoek gesleuteld moet worden en dat kost geld; iets wat er niet is. De tocht van boerderij naar de geboorteplek van het varkensras moet het nodige opleveren. Meer informatie? https://www.sengersbroek.nl/boerpeterloopt/ Bijgaande foto’s zijn afkomstig van deze site (in tegenstelling tot nevenstaande foto hebben we Boer Peter vandaag zonder regenjas ontmoet). Wil je sponsoren? Ook dat kan via de site.

Ja, ik heb wat met dat varkensoort. Op het Achterhoeks Openluchtmuseum hebben we ook een Bonte Bentheimer wroeten met de naam Hammie. Kwam er onlangs achter dat deze beesten ook worden ingezet ten behoeve van natuurbehoud. In Hillegom had men in 2024 last van de Japanse Duizendknoop. Die plant kan behoorlijk tekeergaan en alles overwoekeren. Er werden drie varkentjes gerecruteerd om te helpen dit probleem op te lossen, zoals elders in Nederland ook al gebeurde (Renkum bijvoorbeeld). Deze varkentjes vinden vooral de wortels van de betreffende plant smakelijk. Daarnaast wroeten ze de bodem om. De plant wordt hierdoor verzwakt en teruggedrongen, echter niet uitgeroeid. Het probleem wordt wel meer beheersbaar door de inzet van de varkens en het grote voordeel: het is een volstrekt natuurlijke beheersmethode waar geen druppel of korrel gif aan te pas komt.

Wanneer je fietst in deze omgeving kun je niet om de Buurserbeek heen. Relatief klein maar historisch én ecologisch een belangrijke beek die een grote rol speelt rond Haaksbergen. Ben me er van bewust dat ik het al vaker over dit watertje heb gehad, dus vergeef me wanneer ik in herhaling val. De beek ontspringt net over de grens bij het Duitse Ahaus, stroomt dan via Buurse en Haaksbergen door Twente, gaat vervolgens verder als de Schipbeek en mondt uiteindelijk uit in de IJssel. Het is dus onderdeel van een groter watersysteem, ondanks dat het lokaal als “beek” voelt. De Buurserbeek was letterlijk de levensader van Haaksbergen. Al vóór onze jaartelling woonden mensen langs de beek en eeuwenlang is dat beekje in Twente een belangrijke handelsroute geweest. Om dat in stand te houden werd er regelmatig behoorlijk aan de waterweg geknutseld: de loop werd verlegd en aangepast aan de scheepvaart. In tijden van droogte werkte men met tijdelijke dammetjes om voldoende waterdiepte te houden op een klein stukje beek.

 

En als je het hebt over de Buurserbeek dan moet je ook de bekendste watermolen bij Haaksbergen, de Oostendorper Watermolen, noemen. We zijn er al eerder geweest en ongetwijfeld heb ik al een paar keer het nodige verteld. Het is een van de mooiste en best bewaarde watermolens van Twente, met een lange en interessante geschiedenis die teruggaat tot 1334. Moest van W de lengte van dit blog beperken, dus volsta met een aantal foto’s.

Eindpunt en keerpunt van onze fietstocht was het centrum van Haaksbergen waar W bij het Kruidvat een tubetje met een of ander onontbeerlijk product scoorde, ik een lamp (220 volt) kocht bij de Action (hebben we vanavond licht in de duisternis) en W de plundra van Haaksbergen afsloot bij AH om door de aanschaf van kipsaté in pindasaus er voor te zorgen dat de bami vanavond een iets ander smaakje krijgt dan gisteren (toen met een gebakken ei). Net toen we om 15:00 uur in ons busje aan de koffie waren werd de door de weerprofeten beloofde rampspoed in de vorm van een verfrissend buitje over Mallem en Loo uitgestort. Volgens mijn weersapp staat ons campertje deze dagen in dat gebied. Voldoende tintelende en brandende bovenbenen gehad voor vandaag: door slechte doorbloeding krijgen weefsels en spieren te weinig zuurstof en dat levert een behoorlijke verzuring op. Hopenlijk ben ik daar over een paar maand van af. Niet leuk voor W om elke paar kilometer even te moeten stoppen.

de lente lokt - 6: een nieuwe camperplaats ontdekt

En weer een melding van een sterfgeval. Dagelijkse kost, zul je zeggen. Maar hier ligt het iets anders: op het Achterhoeks Openluchtmuseum houden we een aantal keren per jaar zogenaamde Ambachtsdagen, ik heb er al vaker over geschreven. Op die dagen komen ook standhouders hun kunsten (een oude ambacht) vertonen of hun spullen (meestal regionaal getinte artikelen) verkopen. In nog geen jaar tijd hebben we drie keer een bericht van overlijden van een standhouder gekregen: het hakt erin. En de laatste kreeg ik te horen op dezelfde dag dat mij verteld werd dat er binnenkort iets aan mijn aorta en andere aderen en slachtaderen geknutseld gaat worden. Mijn buurman (die in dezelfde periode voor wat anders in het ziekenhuis ligt) noemt al die medische ingrepen capriolen om Magere Hein zo lang mogelijk om de tuin te leiden. Ongeveer hetzelfde als de griepprik en een vaccinatie tegen Covid, maar dan iets pittiger. “Niet klagen“, sprak W, “wees blij dat er inmiddels meer dan 100.000 keer één of meer van je verhaaltjes zijn gelezen“.

vrijdag 18 april: eibergen

Je kunt je ergeren aan het nieuws en dan met name aan die demente bejaarde in Amerika. Je kunt ook denken: “die gek heeft de langste tijd wel gehad“ en doorgaan met fietsen (wel even de zijwieltjes eraf halen). Voldoende meters gemaakt op het museum deze week, dus met een gerust hart een vrije vrijdag kunnen nemen. Mooi weer en W had een nieuwe camperplaats ontdekt. In de buurt, natuurlijk: de diesel staat nog ruim boven de 2 Euro per liter. Erve Berg en Dal ligt tussen Eibergen en Haaksbergen, maar nog wel aan goede kant van de provinciegrens. Of ik wel tussen de zwarte stiertjes wilde camperen, was de vraag van W. Ze doet haar huiswerk altijd goed: Aberdeen Angus runderen zijn inderdaad zwart. En die beesten die in de wei naast de camperplaats lopen zijn heel erg zwart (behalve dan twee stukjes geel: de merktekens in de oren). Campers en runderen worden wel netjes gescheiden: draadje ertussen. De camperplaats ligt aan de rand van het Assinkbos en in de directe omgeving zie je alleen maar natuur met op 3 kilometer afstand de kern van Eibergen en (de andere kant op) op 7 kilometer het hart van Haaksbergen.

 

W moest eerst nog even op visite, een nicht bezoeken die ze sinds de dood van haar moeder (zo’n vijf jaar geleden inmiddels) niet meer gezien had. Op de fiets naar Winterswijk en na de koffie met appelgebak “binnendoor“ naar Eibergen. De route liep - hoe kan het anders - via het Zwillbrocker Venn. Ik mocht inpakken en de boodschappen doen en vervolgens de bus naar de bestemming rijden. Nog even het raam opengedraaid: de rijtemperatuur liep op tot 19 graden. Prima plekje uitgezocht (het was absoluut niet druk) en even de ogen dicht. Moet je nooit doen op vrijdagmiddag kwart over twaalf. De boer meende voor het weekend nog even het gras te moeten maaien en gelijk had hij: de meeste camperbewoners waren op de fiets vertrokken.

W gunde zich weinig rust: even snel een boterhammetje naar binnen werken en toen weer op de fiets, nu met mij. Ik had een route uitgestippeld langs de randen van het Lankheet. Volgens de boekjes is landgoed het Lankheet een “verwevingsgebied“ van bos, natuur en landbouw volgepropt met oude essen, boerenerven, heide, hoogveen en historische bossen en hooilanden. Tijdens onze fietstocht (zeg maar “tochtje“) kwamen we een aantal keren een omrasterd bosperceel tegen. W heeft een paar foto’s gemaakt en die heb ik later aan ChatGPT voorgelegd om te achterhalen wat het moest voorstellen. Tante Pollewop kwam met drie dingen op de proppen: bescherming tegen vraat, bosbeheer/herplant en onderzoek. Naar alle waarschijnlijkheid gaat het hier om een stuk gekapt bos (je ziet op bijgaande foto takken, stronken en kale grond). Op een andere foto kun je wat jonge aanplant ontdekken, dus wil men het bos laten herstellen. Het hek geeft nieuwe aanplant een voorsprong. Het type hek dat gebruikt wordt (dichte horizontale latten) is vrij hoog en dicht waardoor het moeilijk is voor reeën om er doorheen te eten of overheen te springen.

de lente lokt - 5: en weer een reisje afgesloten

Kreeg van verschillende kanten de naam “De Gelderse Tram“ ingefluisterd. Fijn dat er nog oudjes onder mijn lezers zijn die ook grootgebracht zijn met de gele voertuigen van de toenmalige streekvervoerder. De Gelderse Tram is de verzamelnaam van de bedrijven die in Gelderland tramlijnen en later buslijnen exploiteerden. De Geldersche Tramweg-Maatschappij (GTM) was de kern van het bedrijf. Oorspronkelijke naam Gelderse Stoomtramweg Maatschappij GSTM. Deze maatschappijk werd opgericht op 2 maart 1881 en opende zijn eerste lijn (Doetinchem - Dieren) in datzelfde jaar. Deze lijn werd aan beide kanten verlengd, zodat er in 1903 een mooi lijntje lag: Velp - Dieren - Doesburg - Terborg - Gendringen - Anholt (met als eindpunt het spoorstation Isselburg-Anholt van de Duitse Spoorwegen). In 1926 werd de lijn nog verlengd van Velp naar Arnhem. In de loop der jaren kwamen er de nodige tramlijnen en de daarbij behorende “eigenaren“ bij, zodat het rond 1930 “stikte“ van de stoomtramfirma’s. Tijd om de boel te bundelen: vanaf 1934 werden de meeste van deze tramlijnen ondergebracht bij de GTM, vanaf 1945 exploiteerde deze het hele net voor eigen rekening onder de naam Gelderse Tramwegen (GTW). Om het verhaal helemaal af te maken: het busbedrijf van de GTW ging in 1977 op in de Gelderse Streekvervoer Maatschappij (GSM) die op zijn beurt in 1993 opgeslokt werd door de Gelderse Vervoer Maatschappij (GVM), die in 1997 weer opging in Oostnet. Dit was vanaf 1999 onderdeel van Syntus. Om het verhaal helemaal af te maken: in december 2010 heeft Arriva het vervoer in de Achterhoek overgenomen. Morgen schriftelijke overhoring! Ter illustratie heb ik een foto van café de Driehoek in Lichtenvoorde in deze alinea opgenomen. Bij de foto hoort de volgende tekst: “In 1918 krijgt het café een speciale status, want vanaf dat moment vertrekt de stoomtram ook vanaf de Driehoek. Passagiers hoeven niet meer helemaal naar het tramstation aan de Varsseveldseweg te reizen. Nu kunnen ze bij de Driehoek ook opstappen. Het café wordt opengesteld voor reizigers die moeten wachten op de tram naar Aalten of naar Groenlo“. Als je goed kijkt zie je op de foto de rails uit de richting Groenlo komen, er is een wissel die de tramstellen richting Lichtenvoorde centrum of richting Aalten laat gaan. 

zondag 12 april: @ kötteldiek

Op de dag dat bekend gemaakt werd dat Sonja Barend op 86-jarige leeftijd is overleden mochten wij weer naar huis (bijgaande foto geplukt van nu.nl). Heeft het een met het ander te maken, zul je je afvragen? Nee: helemaal niks, net zo min als de mededeling dat het vandaag een dag is waarop we vier dingen “vieren“: 12 april is de dag van de goede daad (1), van het straatkind (2), van de ruimtevaart (3) en van de motorrijders (4). Wel onthouden dat nummer 1 tot en met 3 internationaal worden gevierd en nummer 4 slechts een nationale herdenkingsdag is. Het zijn gewoon dingen waarmee mijn (soms wat vreemde brein) zich op een gewone zondag bezighoudt. 

Een stuk minder koud dan de vorige nacht: vanmorgen wees het digitale kwik in de bus 11,5 graden aan. Toch nog wel even de Truma een zwengel gegeven, net te fris voor mijn poepertje. Moesten op tijd aan de Kötteldiek zijn, want W had weer eens een evenement met een van de kleinkinderen. Wederom nummer 2 en die mocht met haar groep een dansvoorstelling geven in de Storm in Winterswijk (opa mocht weer niet mee, opnieuw slechts een beperkt aantal kaartjes per kind). Het was goedkoop toeven daar in Doetinchem op de Varkensweide. W mocht voor twee nachten € 8,00 afrekenen bij de betaalautomaat (bewijsfoto bijgevoegd) en ik ging akkoord met het afschrijven van € 3,50 van mijn creditcard, zijnde 7 kWh stroom dat we opgevonkt hebben. Er zijn niet veel plekken in Nederland waar je goedkoper staat. De afwas wel even meegenomen voor de afwasmachine thuis, dat soort luxe paarden zijn we dan wel weer.

Heb er een nieuwe fan bij, W te W. Zij is vooral dol op “voedselfoto’s“ en van haar kwam de vraag wat we de laatste twee dagen gegeten hebben. Gisteren werd er voor ons gekookt bij eetcafé Jansen (geen foto van gemaakt), de dag ervoor hebben we zelf een hapje samengesteld in de vorm van een pastasalade. Heel simpel: beetje macaroni koken en af laten koelen, pak boerensalade halen (deze keer bij de Aldi), verdwaalde paprika schoonmaken en snipperen, 125 gram hamblokjes en een derde van een potje fêtakaas/olijven. Alles in één grote pan en goed husselen. Resultaat: zie bijgaande foto. Busje mag deze week waarschijnlijk uitrusten, de bazen hebben veel bezigheden buitenshuis. Meest spannende evenement is een bezoek aan de vatenboer a.s. maandag. We melden ons weer wanneer Puzzel weer meters gaat maken. Myran van Endless on Wheels zou afsluiten met “Later!“.

de lente lokt - 4: theo wordt 75

Een tijdje geleden beschreef ik het streekvervoer tussen Arnhem en Tolkamer, omdat ik toen geruime tijd achter een bus met lijnnummer 60 moest hangen. Ik tipte toen even de stoomtram Doetinchem - Arnhem aan. Als je dan toch in Doetinchem bent..... We gaan een eindje terug in de tijd en wel naar 1881. In dat jaar begon het streekvervoer zijn opmars en de eerste stoomtram tussen Doetinchem en Doesburg begon te rijden. Prachtige gebouwen van de Geldersche Stoomtramweg Maatschappij verrezen aan de Keppelscheweg. De reiziger moest vertrouwen ingeboezemd worden, want een tochtje met het 'wonder van stoom en techniek' was in die dagen een hele onderneming. De herdenkingsplaat uit 1880 in het hoofdkantoor zegt genoeg: 'Maakt gelukkig die nabij zijn en allen die veraf zijn zullen komen.' De lijn werd in 1887 doorgetrokken naar Velp, waar reizigers konden overstappen op de paardentram naar Arnhem. Later werd de verbinding verlengd naar Terborg, Gendringen en uiteindelijk via Isselburg naar Anholt in Duitsland. De tram was bedoeld om de Achterhoek uit zijn isolement te halen. Het vervoerde niet alleen mensen maar ook goederen, waaronder streekproducten. Rond 1920 was de lijn zeer rendabel en populair, bekend als een "wonder van stoom en techniek". Rond de Tweede Wereldoorlog nam het busvervoer snel toe. Eerst werd het personenvervoer per tram gestopt (dat begon al in de jaren 30), in het oorlogsjaar 1944 werd de verbinding Doetinchem - Isselburg/Anholt opgeheven, later ook het goederentransport in de hele regio. In 1957 werd de stoomtramdienst officieel gestaakt, maar toen reden er alleen nog maar museumtrams. Plaatje in deze alinea heb ik geleend. Officieel moet je dan je bron vertellen en dat gaan we dan ook maar doen: door OpenStreetMap contributors - openstreetmap.org, CC BY-SA 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=106974261

Moest ook nog even een robbertje vechten met ChatGTP. Had gisteren bij mijn verhaal over de Oude IJssel, Issel en Bocholter Aa gevraagd om een passend kaartje te generen. De een na andere fout stapelde zich op. Kijk eens naar bijgaand gepruts. En steeds op het hoogtepunt heb je dan je limiet bereikt. Vanmorgen opnieuw geprobeerd en uiteindelijk kwam het programma zelf met een bevredigend antwoord: Je hebt gelijk om hier af te haken — dit ging gewoon niet goed. De kaarten en zelfs het schema klopten niet, en jij zat daar terecht bovenop. Ik ga je niet opnieuw iets “proberen te verkopen”. Dit was onder de maat. Het begint net een mens te worden.

zaterdag 11 april: @ doetinchem

Een relaxte avond en nacht op de Varkensweide in Doetinchem. Geen last gehad van het verkeer op de brug en ook geen feestvierende jeugd gehoord. Sommige reviews waarschuwden hiervoor. Er kwamen gisteren nog een paar van die slagschepen binnen, maar omdat de camperplaatsen vol waren werden de dozen maar op de “gewone“ parkeerplaatsen neergezet. Namen wel twee vakken per camper in beslag, maar dat zal allemaal wel min of meer oogluikend worden toegestaan. Campers leveren omzet aan de horeca en andere middenstand. Toen ik om acht uur vanmorgen na een goede nachtrust de ogen opendeed wees de thermometer een binnentemperatuur van 8 graden aan, kachteltje aan en even terug onder de lapjes. Een uurtje later was het maar zo 16 graden: tijd om er uit te gaan (voor mij dan), de dekbedden begonnen te kleven. W had de dag nog niet aanvaard: het moest nog tot haar doordringen dat ze nog maar één dag en nacht op deze lengtegraad mocht vertoeven. Morgen weer naar huis, want weer een optreden van een kleinkind. Maar vandaag big party. Had al verteld dat de reden dat we in Doetinchem bivakkeren het feestje van Theo is? Theo is de partner van een vriendin van W.

Het was al tegen half twaalf toen we het ontbijt achter de kiezen hadden. Een niet al te geslaagde combinatie van (gezoet) Duits notenbrood met gebakken ei en tussen brood en ei een plakje kaas. Roeien met de riemen die je hebt of zo. W vertrok daarna wel heel snel naar de Dekamarkt om een lunch te scoren, misschien zegt dat genoeg. Ze kwam wel terug met een paar interessante foto’s (en twee ham-kaascroisantjes). Even terzijde: heb nog even geworsteld met de juiste schrijfwijze van ham-kaascroisant. Ergens in mijn achterhoofd hangt de regel dat ik tussen 'ham' en 'kaas' een koppelteken moet gebruiken omdat het een samenstelling is van twee zelfstandige naamwoorden die een product omschrijven. En dat terwijl er vandaag helemaal geen reguliere spellingstest wordt aangeboden.

De tijd tussen lunch en feest konden we overbruggen met de laatste aflevering van Flikken Maastricht en het verhaal van de Nutriscore bij Keuringsdienst van Waarde. Het nadeel van camperen op de Varkensweide is dat “campinggedrag“ niet is toegestaan, dus geen stoeltjes e.d. buiten. Theoretisch mag ook het opstapje niet buiten staan. Nu was het weer toch niet zo uitnodigend om buiten te gaan leven. Tegen drieën op de fiets naar Bowling Bar Spare Time, een modern vrijetijdscentrum in Doetinchem met tien bowlingbanen en nog een lading andere zaken (karaoke, pool, darts). De mooie bar (en dan met name het barpersoneneel) zorgde ervoor dat we niet van dorst hoefden om te komen en de strikes en de spares steeds vloeiender uit onze lijven werden geperst. Daarna werd het feest voortgezet bij Jansen, een tent die er nog niet was toen ik in Doetinchem studeerder (ja inderdaad ruim 50 jaar geleden). Oorspronkelijk was café Jansen een sportcafé opgericht in 1994 door ene Bennie Hiddink en voor je de vraag stelt: ja, ook Guus Hiddink kwam er regelmatig evenals Kees Jansma. Wij kwamen er voor het eten en dat was er voldoende (en lekker). Net toen we om goed vijf uur binnen waren begon het te regenen en dat heeft het de rest van de dag ook gedaan. In een blauw dalletje op Buienradar konden we heel snel afscheid nemen van het feestvarken en de paar honderd meter naar ons busje op de Varkensweide afleggen. Heb de tijd niet geklokt maar neem van mij aan dat er persoonlijke paralympische records gebroken zijn. Een beetje Netflixen en voor je het weet is het weer bedtijd en weer een mooie dag voorbij.

de lente lokt - 3: van bocholt via de kötteldiek naar doetinchem

Wat ze zich bij een schooluitvoering moest voorstellen, vroeg S te K zich af. Misschien dat bijgaande foto je een idee geeft hoe het feest er gisteravond uitzag. Foto is gemaakt door W en kreeg de titel mee “zoekplaatje“, want ergens op die foto moet onze kleindochter staan. Kleinkind 2 gaat naar de Vrije School Zutphen voor Voortgezet Onderwijs en gedijt daar heel goed. Misschien ligt het aan de pedagogische visie die aan de school ten grondslag ligt (heb even de website bezocht): “ De school werkt vanuit een antroposofisch mensbeeld, waarbij de ontwikkeling van hoofd, hart en handen centraal staat. Leerlingen worden gestimuleerd in hun cognitieve, sociale, emotionele en kunstzinnige ontwikkeling, met aandacht voor leeftijdsfasen en indiviuduele talenten. Het onderwijs is afgestemd op de levensfase van de leerling en moedigt inventiviteit, originaliteit en creativititei aan“. Nee, ik ga geen oordeel geven over deze visie, ben blij dat kleindkind 2 het helemaal naar haar zin heeft op deze school, waarbij “academische vorming met creatieve en pratische ontwikkeling, passend bij de individuele talenten van de leerlingen en hun persoonlijke groei“ worden gecombineerd. Op de vraag van mij aan W of die 500 leerlingen tegelijkertijd loepzuiver konden zingen kreeg ik een min of meer ontwijkend antwoord in de geest van “wat denk je zelf?“

Er is ook weer nieuws van onze oude huiscamping (de Fontein in Eibergen). Vandaag stond er een stuk op de site van Tubantia/Berkelland, zal een dezer dagen wel in de krant komen. Titel “Chalets weggesleept van camping de Fontein: waar moeten we nu naar toe?“ Heb het verhaal al eerder verteld, maar even in het kort: Camping De Fontein stond jarenlang bekend als een rustige natuurcamping. Veel gasten kwamen er al jaren. Ze bouwden er chalets, legden tuinen aan en brachten er hun vrije tijd door met familie. Maar dat veranderde toen de camping in 2021 werd gekocht door de Metanoia Groep. De nieuwe eigenaar wil op het terrein een luxe resort bouwen. Voor de chaletbezitters betekende dat één ding: ophoepelen. Tot zover het oude nieuws. Nu de aanvulling. Vertrekken, dat deden de meesten ook, maar een enkeling bleef zitten en een groepje blijvers spande vorige jaar een rechtzaak aan. De rechter oordeelde dat Metanoia een passende schadevergoeding moet betalen of dat de zaak in een ‘schadestaatprocedure’ moet worden uitgewerkt. Dan komt er een onafhankelijke taxateur die de waarde vaststelt. Daar moet iedereen zich bij neerleggen. Tegelijkertijd loopt er nog een hoger beroep over de opzegging van de recreatieplekken en de schadevergoeding. Maar op dat hoger beroep werd niet gewacht. Deze week verschenen medewerkers van Metanoia, een deurwaarder en twee agenten op het terrein en de plekken werden in beslag genomen, de chalets werden weggesleept en hekken en hagen werden gesloopt. Het hoger beroep staat gepland voor augustus dit jaar. Foto in deze alinea is van Bert Kamp en komt van de site van Tubantia/Berkelland af. Jammer van de eens zo mooie camping waar W en ik (en al onze kleinkinderen) heel graag kwamen.

vrijdag 10 april: @ doetinchem

W moest niet alleen naar de muziekuitvoering (gisteren), vanmorgen moest ze naar de Spaanse les en daarna een nieuw paspoort regelen. Allemaal zaken die aan de grondslag lagen van het feit dat ik vanmorgen alleen in ons busje wakker werd en W in een ander bed. Koffie zetten, inpakken en wegwezen. Op naar Lichtenvoorde: beetje boodschappen doen, knipbeurt door de buuf (coupe concentratiekamp), nattigheid lozen op de “afwerkplek“ bij het zwembad; dat soort werk. Daarna naar Doetinchem, camperplaats Varkensweide. Mooie lokatie, eigenlijk midden in het centrum. Daarmee neem je wat verkeersoverlast op de koop toe. Denk dat we drie dagkaartjes moeten betalen (3 x € 4,00) als we zondag vertrekken. Stroom gaat via AanUit.net en dat werkt altijd perfect. Voor je het gaat vragen, hier al het antwoord: we hebben morgen een feestje van de partner van een vriendin van W in het centrum van Doetinchem, waar je dus niet met de auto kunt komen en met een stompelmenneke wordt dat ingewikkeld. Idee is om morgen het stukje van de Varkensweide naar het centrum op de fiets af te leggen (nog geen kilometer). Hebben we ook geen meningsverschil over wie er de BOB moet zijn. Je moet er wel op tijd bij zijn, de cp kent maar 6 plekken en op vrijdag om half vier parkeerde de laatste witte doos in. We waren gewaarschuwd dat het in het weekend druk kon worden. Soms zijn reviews erg nuttig.

W ging uiteraard op de fiets van Lichtenvoorde naar Doetinchem en deed daarna nog even een rondje stad. Ze kon haar lol op: veel leuke winkeltjes. Mooi dat ik niet mee hoefde/mocht: ik hou niet zo van winkeltjes die W leuk vindt. Doetinchem ligt midden in de Achterhoek en fungeert als regionaal centrum voor wonen, winkelen en uitgaan; oeps: vergeet scholing - heb er zelf nog een aantal jaren op eerst de kweekschool en later de Pedagogische Academie gezeten (lang geleden toen een losse krant nog 15 guldencenten kostte, omgerekend € 0,07; Mensch ist das eine lange Zeit her!). Tussen de camperplaats en het “dorp“ ligt de rivier de Oude IJssel. Erg veel “oude sfeer“ hoef je in de stad niet te zoeken want het centrum werd zwaar beschadigd bij het Bombardement op Doetinchem aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Wil je een pittoresk middeleeuws stadje dan moet je verder en naar Zutphen of Doesburg afreizen. Voor wederopbouwarchitectuur ben je hier wel aan het goede adres.

Die Oude IJssel heb ik vandaag al eerder gezien en wel in Bocholt, al heette hij toen nog de Bocholter Aa. Het stikt overigens van de watertjes in Münsterland met allemaal verschillende namen die “ergens“ samenkomen. In de buurt van Dinxperlo wordt al dat water als Aa-strang de grens overgedrukt en gaat even later vrolijk verder onder de naam Oude IJssel. Uiteindelijk komt al die nattigheid bij Doesburg in de IJssel. Er zijn dus veel bronnen aan te wijzen en één ervan is de bron van de Issel in de buurt van Raesfeld (de Isselquelle), ooit eens door ons bezocht op de fiets, daar een lekke band gekregen en ruim drie kilometer naar de dichtstbijzijnde fietsenmaker moeten lopen.

Een “overgangsdag“, niet alleen routetechnisch maar ook qua weer: een dipje tussen twee hogedrukgebieden. Met de zon pal op de bus is het binnen heel goed uit te houden, buiten behoorlijk frisjes. Het weer is dus wat “minder“ dan gisteren, morgen krijgen we wat “meer“ weer. Alsof de tegenstelling van “minder weer“ “meer weer“ zou zijn. Om vijf uur konden we in de avondstand: W in haar klein hoekje en ik in’t mijn. Tegen zessen eten voorbereiden: pastasalade met hamblokjes, altijd lekker en snel klaar en daarna een keuze uit “2 voor 12“, Flikken Maastricht, de Slimste Mens en Harry Hole. Dat laatste is een Noorse Netflixserie die rechercheur Harry Hole volgt die niet alleen een seriemoordenaar moet zoeken maar het ook moet opnemen tegen een corrupte collega. Dan is onze Harry ook nog regelmatig aan de drank. We hebben inmiddels een paar afleveringen gezien, goed binnen te houden. Je ziet: je hebt een druk leven als camperreiziger. Onderstaande foto van Harry Hole is aangeleverd door Netflix.