nog even weg voor de slachting - 5: opnieuw wachten

Tijdje niks van me laten horen in verband met een (beoogde) ziekenhuisopname. Beoogd inderdaad: het is een soort soap geworden. Even het tijdspad: op 19 maart van dit jaar mocht ik door een scan nadat ik volgespoten werd met een of andere contrastvloeistof. Een CT‑scan van de bloedvaten heet officieel een CT‑angiografie. Daarbij wordt contrastvloeistof via een infuus ingespoten zodat er schitterende foto’s gemaakt konden worden van mijn bloedvaten. De vaatchirurg bekeek de foto’s grondig en vond het verantwoord om wat vernauwingen in de aorta en de benen te lijf te gaan. Dat bericht werd me op 13 april meegedeeld met de boodschap: wachtlijst van 3 maanden. Het werden er vier, maar helaas één dag voor de opname kreeg ik te horen dat de operatietafel defect was en de behandeling op 26 augustus ging dus niet door. Weer in de wacht. Och met een tarwesmoothie op zijn tijd viel het wachten voor mij wel mee. Had wel het idee dat W er meer moeite mee had, maar die zag mij dan ook dagelijks minder kunnen. Op dit ogenblik zelfs voor sommige momenten een leenrolstoel in huis. Ik had me er al bij neergelegd en elke avond wanneer de schemering ingevallen was dacht ik “en weer een dag dichter bij de dood“. Moest ik van W veranderen in de tekst “en weer is er een dag voorbijgegleden zonder dat ik er echt moeite voor heb gedaan“. Update: nieuwe opnamedatum vrijdag 18 september.

En zo links en rechts iemand een matabisjoe toestoppen helpt ook niet. Een matabisjoe (of matabi) is een historisch begrip uit zuidelijk Afrika dat een fooi, beloning, geschenk of steekpenning betekent. Het woord werd in de 19e eeuw onder meer gebruikt in reisverhalen over de Transvaal en de Zambezi om een belofte of beloning aan arbeiders of dragers aan te duiden en in één van die reisverhalen kwam ik de term tegen. Al lezend kom je nog eens wat te weten. Vraag je aan AI om een plaatje te maken bij de term “matabisjoe“, krijg je een nietzeggende afbeelding.

Wel leuk die discussies met die chatbotten. Stelde de vraag “waar slaat dit op? oftewel: geef eens uitleg!“ en kreeg als antwoord Aha — nu snap ik waarom je verbaasd bent over mijn plaatje. Ik had het woord verkeerd geïnterpreteerd. Ik heb matabisjoe opgevat als een soort Achterhoekse uitroep in de trant van “schiet op!”. Daar blijkt helemaal geen grond voor te zijn. Ik heb het woord nagezocht en het woord blijkt een oude benaming te zijn voor een oorlam: een portie sterke drank, in dit geval waarschijnlijk een borrel/jeneverachtig drankje. Een oorlam was oorspronkelijk het rantsoen sterke drank dat aan zeelieden werd verstrekt. Het woord zelf komt uiteindelijk van het Maleise orang lama, letterlijk ongeveer “oudgast” of “iemand die er al lang is”. Maar matabisjoe lijkt specifiek een Zuid-Afrikaanse vorm/benaming te zijn geweest. Dus mijn tekening was eigenlijk compleet mis. Mijn tekening stelde een man voor die: “MATABISJOE!” = “SCHIET OP!” zou roepen. Dat is nergens op gebaseerd. Een veel toepasselijker beeld zou zijn: een groep uitgeputte Afrikaanse roeiers in een lange kano op de Zambesi, die na 22 uur roeien reikhalzend uitkijken naar de beloofde fles drank — de “matabisjoe”. Leuk geprobeerd!

Met de leenrolstoel naar het Lichtenvoordse Openluchttheater (inderdaad “theater“ en geen “museum“). Vriendje van onze zoon trad op in het voorprogramma van Boh Foi Toch. Vriendje heet Jaap Huinink (rechts op de foto) en die heeft samen met Onno Zijdel de Achterhoekse band Noest opgericht. Twee soorten nummers brachten ze: rustige akoestische Achterhoekse luisterliedjes en kabaalmuziek met een mooi ritme. Volgens de kenners bestaat hun repertoire uit melancholische en verhalende liedjes in het Achterhoeks, ondersteund door instrumenten zoals hammond, piano, pedal steel, bas en drums. Heb een paar nummers beluisterd op Spotify en vooral de rustige nummers kwamen daar veel beter over.

Het Lichtenvoordse Openluchttheater, weer zo’n schitterende Achterhoekse uitvinding, letterlijk uit de Lichtenvoordse klei getrokken, ware het niet dat we hier in de regio zand hebben en geen klei. Niks stenen theater, gewoon een paar zeiltjes in de open lucht ergens in een paar weilanden, een podium en de nodige drank- en vreetketen. Het is een tijdelijk theater, ontstaan uit een bijzondere periode en telkens opgebouwd op een locatie waar natuur, cultuur en Achterhoekse nuchterheid bij elkaar komen. Het idee ontstond in 2020, midden in de coronacrisis. Voor de evenementenbranche viel vrijwel van de ene op de andere dag het werk weg. Optredens, feesten en andere evenementen werden afgelast en veel mensen die normaal hun brood verdienden met evenementen zaten thuis. Een aantal Lichtenvoordse ondernemers besloot niet bij de pakken neer te zitten. Onder anderen Luuk Domhof van De Timp en Nienke Penterman sloegen met anderen de handen ineen en bedachten een openluchttheater. Buiten kon immers meer dan binnen. De eerste locatie lag aan de N18, bij de zuidelijke afslag van Lichtenvoorde. Daar werd een weiland tijdelijk veranderd in een theaterterrein. Het bleek een schot in de roos. In slechts twaalf weken werden ongeveer 6.500 kaarten verkocht. Er waren muziekoptredens, theater, voorstellingen en andere evenementen. Het publiek kreeg iets wat in de coronatijd schaars was geworden: een avondje uit, in de buitenlucht en met voldoende ruimte om afstand te houden. Het succes smaakte naar meer. In 2021 keerde het openluchttheater terug, maar nu op De Schans aan de Visserijdijk bij Vragender. 

In twee coronajaren kwamen uiteindelijk bijna 15.000 bezoekers naar het tijdelijke theater. Daarmee was duidelijk geworden dat het concept niet alleen een noodoplossing was. Mensen bleken de combinatie van cultuur en buitenlucht bijzonder te waarderen. Toch kon het theater na 2021 niet op De Schans blijven. De regelgeving voor het natuurgebied maakte een voortzetting daar onmogelijk. De gemeente Oost Gelre sprak wel haar steun uit voor een vervolg en er moest dus een nieuwe plek worden gezocht. Die nieuwe plek werd dit jaar gevonden bij Hoppan, aan de G.J. Doorninkweg in Lichtenvoorde. Vier eigenaren van de hopplantage waren enthousiast over het plan. De hopvelden en de groene singels eromheen vormen een bijna vanzelfsprekend decor voor een openluchttheater. De beplanting zorgt bovendien voor beschutting tegen de wind. Tussen de hoge hopranken krijgt het begrip “cultuur in de natuur“ waarmee de jongens van de Timp (en Nathals en nog een aantal bv’tjes uit Zieuwent) mee showen een heel letterlijke betekenis. Het nieuwe theater is voorlopig opnieuw een proef, deze keer slechts twee dagen. We waren er op de tweede dag met Noest en Boh Foi Toch, maar dat had ik al verteld. Heerlijk vooraan in de rolstoelrij met collega-demente-bejaarden. Nee, geen foto’s van. Gelukkig! 

dinsdag 1 september: @ bentelo

Volgens W moeten we onze vakantie maar weer eens verzetten en wel naar de periode 1 tot 17 september. Programma was al snel gemaakt: eerst twee dagen “ontechten“, dan een avond (met overnachting) naar de kippenoppascentrale in Kotten waar deze keer niet de kippen op ons wachten maar een soortement reünie, op vrijdag doorsteken naar Zoetermeer omdat Nummer Drie zijn 14e verjaardag viert en vervolgens anderhalve week “afhankelijk van het weer“. Dat ontechten vond in Bentelo plaats, op zoek naar rust. En ja: die heb ik gevonden. Naast mij stond er nog maar één campertje op het terrein, ook een Pösseltje, maar dan een kleine variant. Voor de rest ruimte, veel ruimte. V: 226.097; A: 226.137; rijtemperatuur 17- 20 graden, later op de cp wat hoger. Zon op/onder: 06:45/20:19 (gegevens Bentelo).

woensdag 2 september: @ bentelo

Ook vandaag weinig te vertellen: inclusief gisteren 5 films gekeken (niks bijzonders en hooguit B-werk); daarnaast een aflevering van “we zijn er bijna“ en vier concerten van de Dubliners, kun je zo heerlijk bij koken. John, de eigenaar van de cp, kwam zijn dagelijkse praatje maken en vond het wel leuke muziek. Voor je het weet ben je weer een half uur verder. En verder: niks! Niveau als bijgaand grapje: “Wat is het verschil tussen een dood vogeltje? Zijn rechter pootje is even lang“. Donderdag naar Kotten, misschien via de Kötteldiek. Je hoort van me.