de oppaskippen van kotten – 2: over bloemencorso's

Zowel W als ik worden de afgelopen dagen bestookt met de vraag of onze Marokkoreis nog wel doorgaat in verband met de ernstige aardbevingen aldaar. We kregen van onze reisbegeleiding zaterdagavond laat het volgende bericht: “[....] Wat de impact op onze reis zal zijn is nog onbekend. We nemen aan dat  de reis door kan gaan, mogelijk met aanpassingen bijvoorbeeld in Marrakesh waar veel gebouwen ingestort zijn. Maandag gaan we overleggen met kantoor en met Maroc Travel. Mogelijk dat we medio volgende week een beter beeld hebben en de consequenties kunnen overzien. [….]."

Dan moeten we het nog even hebben over de peper- en kruidnoten waar ik het in het vorige blog over gehad heb. Je kunt er van alles over lezen en verkeerde plaatjes bekijken (waarbij “peper” en “kruid” nogal eens door elkaar gehaald worden en dat de peper in pepernoten is vervangen door speculaaskruiden). Vooruit: de Dikke Van Dale dan. Dit boek-der-boeken noteert bij pepernoot “dobbelsteentje van peperkoek of half bolletje van speculaas (gegeten in de tijd rond sinterklaas)”. Duik je nog verder de krochten van internet in dan kom kom je terecht bij het historische Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT). Het WNT omschreef de pepernoot in 1931 als volgt: “Een klein gebak van meel en honing, suiker of stroop, met peper en andere kruiderijen, de grootte van eene hazelnoot en de gedaante van dobbelsteentjes hebbende, doch van boven meestal bolrond.” Als tweede betekenis bij pepernoot geeft het WNT: “In Zuid-Nederland ook als naam voor eene soort van moppen [koekjes]". Laat ik nu altijd denken dat pepernoten die ronde bolletjes zijn en kruidnoten die min of meer vierkante gevalletjes. Nog vijftig jaar eerder (1872) staat er in de Taal- en Letterbode het volgende: “Van alle kruiderijen werd er zeker vroeger geene meer gebruikt dan de peper. De peper was zoo zeer de specerij bij uitnemendheid, dat het woord peper als ’t ware een algemeene naam werd voor alle kruid, alle kruiderij; zoodat peper ook daar werd gezegd, waar men een andere kruiderij bedoelde. ’t Is zeker aan deze omstandigheid, dat de pepermunt en pepernoot hunnen naam te danken hebben; ’t is van daar dat een kruidkoek (pain d’épices) gewoonlijk een peperkoek wordt genoemd; van daar, dat kruiden in ’t algemeen peperen heet, en dat een specerijverkooper of kruidenier in de eerste, oorspronkelijke, eigenlijke beteekenis van ’t woord, in ’t Engelsch vroeger bestempeld werd met den naam van pepperer.” En wat zijn we met dit hele verhaal opgeschoten? Niets: iedereen heeft gelijk en ik heb ongelijk want pepernoten zijn kruidnoten en omgekeerd, maar toch weer een beetje gelijk want de namen worden door elkaar gebruikt. En voor de duidelijkheid: volgens de laatste berichten is bovenstaande afbeelding dus wel juist.

zondag 10 september: @ kotten

Een rustige nacht, alleen af en toe een knal: viel er weer een eikel op het dak van de camper. Niet onder zo'n boom gaan staan is geen optie, want met dit weer wil je graag een beetje schaduw. Ik heb overigens een hekel aan kabaal, vooral wanneer ik mijn gehoorapparaten in heb. Om acht uur aan de koffie en het laatste (vooral Marokko-)nieuws bekijken. Bij het opstarten van mijn laptop schiet me een zin te binnen die ik vorige week tegenkwam, een hele mooie variant op Hendrik Marsman: “Denkend aan Windows zie ik trage software door oneindig snelle hardware gaan."

Tweede zondag van september, eigenlijk veel belangrijker dan de derde dinsdag van september: het bloemencorso in Lichtenvoorde. In België hebben ze er weer zo'n mooi woord voor: “bloemenstoet”, een optocht van praalwagens die versierd zijn met bloemen. Kenmerk: het zijn er bijna elk jaar minder maar wat er overblijft wordt onbenulliger: groter, meer spektakel, meer bewegende delen, meer figuratie. In Lichtenvoorde hebben we dit jaar nog 18 grote wagens, een jaar of twintig geleden waren dat er nog 26. Kan wel mekkeren, maar Lichtenvoorde heeft tenminste nog een corso, in een groot aantal plaatsen in het in de loop der tijden opgedoekt, bijvoorbeeld Groenlo – mijn geboorteplaats, Aalsmeer – bekend omdat het het eerste corso was dat op de tv was te zien.

Nu heb je wel bloemencorso's in allerlei soorten en maten. In het westen van het land ligt de nadruk op bloemschikken: er wordt gebruik gemaakt van allerlei soorten bloemen. In andere delen van het land wordt alleen met de dahlia gewerkt waarbij het gaat om een soort van “beeldhouwen” gecombineerd met spectaculaire effecten. Kan me nog een chocoladewagen herinneren die vergezeld ging van een chocoladegeur. We schrijven 2019: de wagen van de winnaar (groep Lansink-Bluiminck) bestond uit grote figuren van chocolade. Hiervoor waren bruine bloemen gebruikt, maar omdat deze niet bestaan moest de corsogroep creatief zijn. Daarom zijn de dahlia's gedrenkt in chocolade om de juiste kleur te verkrijgen. Dit had als dynamisch neveneffect dat er ook een indringende geur van chocola van de wagen af kwam.

Inmiddels zijn een groot aantal corso's (met Zundert – de grootste ter wereld – voorop) op weer zo'n mooie lijst geplaatst. Geen werelderfgoedlijst deze keer, maar als eerste Nederlandse traditie op de Landelijke Inventaris van Immaterieel Cultureel Erfgoed. Alleen de naam al verdient een lintje. Correctie: op 16 december 2021 heeft de UNESCO de corsocultuur in Nederland ingeschreven op de Representatieve lijst van het Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid. Klik maar even voor meer informatie.

Er zijn mensen die corso's rekenen tot de categorie “belachelijk en dom werk”. Valt wat voor te zeggen: reken eens uit hoeveel manuren er in zo'n praalwagen gestopt worden. Maanden wordt er gelast en geknutseld en tenslotte wordt in een paar dagen (en nachten) met man en macht de wagen voorzien van bloemen (spijkeren, nieten, lijmen). Worden de bloemen gelijmd dan moeten de kontjes er uit worden geknepen, krijg je mooie gekleurde vingers van. Konten? Jazeker, konten! En als je helemaal volledig wilt zijn: “köntjes kniepen” De achterkant van de bloem moet egaal plat zijn, anders blijft hij niet mooi zitten op de wagen, dus moeten steel en knopblaadjes worden afgeknipt (sommigen doen het alleen met de handen) en dat kratten lang. Tenslotte rijdt zo'n wagen twee uur lang een rondje, trekt nog wat publiek op een tentoonstellingsterrein en mag de volgende dag nog een keer hetzelfde rondje rijden in een uitgeklede vorm van de optocht. Afbeelding: de winnaar van vorig jaar.

Je kunt het ook van een andere kant bekijken: het bloemencorso als een sociaal fenomeen, waarbij de nadruk ligt op het samenzijn en –werken: een hechte club bouwt een corsowagen, maar daar hangen allerlei randactiviteiten aan vast (onderhoud bloemenveld e.d. en zelfs het zorgen voor financiën door tegen betaling diensten te verlenen aan derden). Dan is er tenslotte nog het aspect competitie, een essentieel element: het bloemencorso is een wedstrijd. In Lichtenvoorde vallen er twee belangrijke prijzen te winnen: de juryprijs en (minstens net zo belangrijk) de publieksprijs. Opmerkelijk is dat juist in kleine gemeenschappen corso's worden gehouden. Heeft ongetwijfeld te maken met sociale bindingen. En jong geleerd is oud gedaan (foto van dit jaar). 

Corso's zijn er al vanaf de middeleeuwen, maar de inhuldiging van koningin Wilhelmina op 6 september 1998 was voor een groot aantal dorpen de eerste aanzet op “iets met bloemen” te doen. Lichtenvoorde hoorde daar ook bij, alleen duurde het na die bloemenoptocht tot 1926 voordat Lichtenvoorde een jaarlijks terugkerend bloemencorso hield. Nu moet je bij die eerste corso's denken aan versierde boerenwagens en fietsen. En ja, we kennen ook nog andere soorten corso's: fruitcorso in Tiel en papiercorso in Appingedam. Een ander type corso, het wolcorso van Lievelde is in 2016 ter ziele gegaan. (Foto corso dit jaar).

Hebben we vorige week al de dahliaroute gefietst (een tocht langs de dahliavelden en de bouwlocaties), vandaag kunnen we het resultaat bewonderen. Latten, karton, tempex, betonijzer, kranten en rekfolie zullen we hopelijk niet zien, wel de White Aster, My Love, Polar Ice en Snow Cap; daarmee heb ik alleen enkele witte dahlia's genoemd. Laten we afsluiten met mijn lievelingsdahlia, de Tam Tam, waarvan hiernaast een afbeelding.

Via een omtrekkende route naar Lichtenvoorde en niet vergeten je paspoort mee te nemen, als je niet kunt aantonen dat je Lichtenvoords burger bent mag je 10 € entree betalen. Wanneer er wordt gecontroleerd natuurlijk en dat gebeurde niet b'j ons op de Kötteldiek. En dan het corso: hoog niveau maar organisatorisch een aanfluiting van jewelste. Doordat alles groot, groter, grootst moet gaat er regelmatig wat kapot. En als dat dan aan het begin van de optocht gebeurt en er geen ruimte is om een dinosaurus uit de route te halen, kom je als organisatie in de problemen. Voor ons betekende dat een wachttijd van een half uur. En toen het daarna nog niet liep, de temperatuur op 30 graden bleef stilstaan, de dorst ondragelijk werd en we om kwart voor vier nog maar een stuk of 6 van de 18 grote wagens gezien hadden, keken we elkaar aan en de vraag die op ons beider lippen brandde hoefde niet hardop gesteld te worden: "Vanavond op TV Gelderland de rest?" Foto in deze alinea is van de stukke corsowagen van Lansink-Bluiminck. Wat nog veel verdrietiger was was de kleding van de figuranten (zie hieronder). Heb horen fluisteren dat een corsowagengroep niet uitbetaald krijgt als de constructie het einde van de optocht niet gehaald heeft. Omroep Gelderland kopte al snel "Gewonden bij bloemencorso" en kwam met de volgende tekst op haar website: "Bij het bloemencorso in Lichtenvoorde zijn vier personen lichtgewond geraakt, nadat een deel van de praalwagen afbrak. Het ging om de staart van een groot reptiel. Door het incident begon het corso later dan gepland. Toegesnelde EHBO-ers konden een aantal van de lichtgewonde personen behandelen, anderen moesten naar de huisartsenpost."

Doordat we het feestgedruis zijn ontvlucht, vind je hier alleen foto's van de eerste praalwagens. Morgen zullen we in ieder geval de winnaar tonen.

Let er overigens op dat in bovenstaande praalwagen (de slakroomtaart) pepernoten (of zijn het kruidnoten?) zijn verwerkt. Als je dan veel fotografeert en de accu van je smartphone raakt leeg, wordt ook de fietsroute niet goed bijgehouden. Geloof me: we zijn echt weer bij ons busje gekomen! Volgens de fietscomputer 44,3 kilometer totaal.

de oppaskippen van kotten – 1 : ontgroept

We hebben de kennismakingsdagen achter de kiezen, tijd om onze gedachten eens op een rijtje te zetten. Gaan we dit leuk vinden? Schoondochter gaf ons het advies: “Je moet het wel de kans geven om het leuk te vinden”. Misschien wel een goede tip. Met die instelling gingen we dan ook naar deze bijeenkomst toe en het viel best mee, al kostte het wel wat moeite en veel energie om je in het “groepsgebeuren” onder te dompelen en dan hebben we nog niet eens een potje jeu-de-boules gespeeld. Drie uur met vreemden aan tafel smikkelen van de Marokkaanse kip (en een lading andere dingen) was overigens goed vol te houden. Waarom we dan toch kiezen voor een groep deze keer? Een van onze lezers suggereerde “vanwege angst”. Als je uit angst met een groepsreis meegaat kun je het beste gewoon thuis blijven, je camper verkopen en nooit meer de krant openslaan. Het is gewoon fijn dat je zelf niet met veel tijdrovende dingen aan hoeft, camperplek is voor je geregeld en ik heb ook het idee dat je met zo'n reis veel meer interessante plekjes ziet dan wanneer je het op je eigen houtje doet. Het is toch jammer dat je een eind reist en later merkt dat je veel moois hebt gemist. Denk dat het veel stress scheelt en je hebt minder last van het taalprobleem: ons Arabisch is niet al te best en het Frans laat ook flink wat te wensen over.

woensdag 6 september: @ kötteldiek

Twee mooie dagen Beekbergen en omgeving. Beetje onbenullig grote camping, niet helemaal ons ding. Voor een paar dagen kom je er wel overheen en het voordeel voor de NKC-club is dat je alles bij de hand hebt: vergaderaccommodatie, restaurant. Voordeel voor mensen met een stukke fiets: een fietsverhuur.

Nu we het toch over die stukke fiets hebben: vonden op internet dat Harm Takke dealer zou zijn van ons Chinese-wonder-op-twee-wielen. Dinxperlo, maar dat is in tegenwoordige tijden naast de deur. Bleken de boys helemaal geen dealer te zijn, maar hadden wel verstand van zaken. Fietsje achtergelaten en we worden binnenkort gebeld of we een overlijdensverklaring kunnen laten opstellen of dat het nog één keer IC wordt. Had W niet moeten gebruiken, de term IC. Heb de halve nacht wakker gelegen om de vraag te beantwoorden “wil ik zelf wel naar de IC”. Kunt ook denken: 't is mooi geweest, niet verder knutselen.

Doordat we een paar kilometer extra mochten rijden had het gesprek onderweg ook meer diepgang: zit er verschil tussen pepernoten en kruidnoten. Volgens W duiden beide termen hetzelfde aan, volgens mij is het verschillend spul, maar dat komt omdat ik onlangs nevenstaand plaatje gezien heb en dacht dat pepernoten die balletjes waren, dus dat het plaatje weer eens niet klopt. Wordt opgezocht en in mijn volgende blog krijg je antwoord. Ik denk dat de waarheid (zoals gewoonlijk) wel weer ergens in het midden ligt.

zaterdag 9 september: @ kotten

Reden dat we een paar dagen aan de Kötteldiek hebben doorgebracht is vrijwilligerswerk en op vrijdagavond een openluchtspel georganiseerd door de (christelijke) Oranjevereniging van IJzerlo. Amateurtoneel inderdaad, maar het feit dat zo'n kleine gemeenschap zo'n kolossale voorstelling kan neerzetten laat zien waar Achterhoekse gemeenschappen sterk in zijn. De Keizersbeek speelt voor de mythologische rivier Stynx, een oud-collega van W voor een stinkrijke zakenman die er net in geslaagd is om met stip de Quote 500 binnen te stromen. 

En als je echt niet kunt acteren maar toch graag mee wilt spelen dan wordt het personage “body double” voor je gecreëerd en heb je als enige functie “doodstil liggen”. De Keizersbeek nodigt uit om allerlei vaartuigen in te zetten, de paden langs de beek bieden ruimte aan allerlei voertuigen, waaronder een slimme Smart. Na drie uur (waarvan een half uur pauze) kon iedereen met een goed gevoel weer naar huis, of nog even/langer blijven hangen want het weer was warm en het bier goed koud. En zo vlak bij de grens hoef je geen Grolsch te schenken maar is Veltins ook verantwoord (en lekker). Vier voorstellingen (elk zo'n 500 toeschouwers), alle vier uitverkocht! Het was prachtig.

Tja, kom je om elf uur thuis, moet er natuurlijk nog even naar de finale van de Slimste Mens gekeken worden. Daardoor werd het op zaterdagmorgen een beetje laat. W op de fiets naar Kotten (moet wel: kleine fiets staat nog in Dinxperlo). Installeren, landgoed inspecteren, kippen vaderlijk toespreken en met een handvol meelwormen liefde en aandacht kopen, kopje soep en fietsen. Rondje “lukraak”: stap op de fiets en probeer zoveel mogelijk de Duitse grens te volgen. IJsje onderweg en 40 kilometer later weer thuis. Als je op de kaart hieronder kijkt zie je twee keer een streepje over de grens. Was niet de bedoeling maar voor je het weet rij je hier in het buitenland. Terug bij de kippen deed W een plons in de zwemvijver, ik hield het bij een niet al te koude buitendouche. Tegen de 30 graden. Wind kracht 2 uit het noordwesten (twee keer gecontroleerd, bleek inderdaad zo te zijn). Zon op/onder: 06:57/20:02. Een mooie dag! En morgen? Morgen is er weer een dag. We gaan op de fiets naar het Lichtenvoordse Bloemencorso.

kennismakingsdagen marokko – 3: fietsen over de veluwe

Vriend G te W vroeg welke drie dingen (uitgezonderd de laptop) er in onze Pössl absoluut niet mogen ontbreken. In volgorde van belangrijkheid: vochtige poetsdoekjes, een keukenrol en de Omnia-oven. De vochtige poetsdoekjes zijn meestal van het huismerk van de Lidl: W5, ook de keukenrollen komen van die grootgrutter af. Vochtige poetsdoekjes en keukenrollen zijn onmisbaar in de camper in het algemeen en de camperkeuken in het bijzonden. Waar we thuis veel meer met een vaatdoekje doen, is dat in de camper niet ideaal omdat je deze niet gemakkelijk in de was kunt doen. Keukenpapier gebruiken we om de wasbak mee schoon te maken wanneer deze niet wordt doorgespoeld. Daarnaast gebruikt W de keukenrol om de “voorwas” van pannen en vette borden te doen. Tafels en aanrecht poetsen gebeurt dan weer met poetsdoekjes.

Over de Omnia-oven heb ik het al vaker gehad: het is dé camping- en camperoven om de heerlijkste gerechten in klaar te maken, maar om eerlijk te zijn gebruik ik hem meestal voor het afbakken van broodjes. Eigenlijk een soort heteluchtoven en het lijkt op de wonderpan waar mijn moeder vroeger cake in bakte. Gebruik hem wel met zo'n siliconen bakvorm, scheelt behoorlijk wat schoonmaakwerk. Een ander handige accessoire (alleen veel te duur) is het bakrooster. Bakken doe ik op het gevoel, maar sinds kort kun je ook een oventhermometer van Omnia kopen.

dinsdag 5 september: @ beekbergen

Vanmorgen een ochtendwandeling. W dus, ik moest het fort bewaken. Ze moest er voor haar doen vroeg uit, want de eerste stappen werden om half negen gezet. Daarna om 10:00 weer het theater in: filmpje van de vorige reis (2022), uitleg over het (digitale) reisboek en gelegenheid tot het stellen van vragen. Werd vannacht badend in het zweet wakker: had wel sneeuwkettingen meegenomen maar geen handschoenen en een winterjas. Kwam tot de conclusie dat we dat hele wintergebeuren maar thuislaten. Puzzel in Spanje achterlaten tot het voorjaar is ook nog een optie. Nog flink wat nadenkwerk voor de kiezen dus. Moesten we aanvankelijk verkassen naar het camperveld, die marsorders werden ingetrokken: de volgende groep had afgezegd, zodat ons veld “leeg” bleef. Scheelt elektriciteitskabel oprollen en twee stoelen omdraaien.

Om goed twaalf uur zaten we op de fiets, W op een huurfiets want het Chinese kreng bleek het zelfs na een flinke toespraak niet te doen. W blij met haar fiets, kon extra gas geven bij een flinke beklimming. En wie zegt dat Nederland vlak is, moet maar eens over de stuwwallen van de Veluwe gaan fietsen. De Veluwe is mooi, maar toeristisch. Het echte hoogseizoen is dan misschien afgelopen, het seniorenseizoen is begonnen. Heidevelden, zandverstuivingen, bossen, militair schietterrein: het kwam allemaal voorbij vandaag.

Op ons lijstje-van-ooit-nog-eens-bestuderen stond nog steeds Radio Kootwijk. Helaas alleen aan de buitenkant te bekijken. De binnenkant krijg je alleen op bepaalde momenten in het weekend te zien en dan moet je ook nog eens reserveren. En juist die binnenkant is zo interessant. Even in het kort: Radio Kootwijk werd aan het begin van de vorige eeuw ontworpen en gebouwd om de zendapparatuur voor de lange golf te huisvesten voor de communicatie met de overzeese Nederlandse koloniën, met name Nederlands-Indië. In 1923 nam de PTT het radiotelegrafisch zendstation in gebruik voor de lange golf. Voor die tijd een technisch hoogstandje. Snel daarna werd overgestapt op het zenden via de korte golf. Koningin-moeder Emma opende in 1929 de radiotelefoondienst met de woorden “Hallo Bandoeng, hoort u mij?” Nederland kon vanaf dat moment, via de grotere postkantoren in Nederland, bellen met Nederlands-Indië en spoedig daarna ook met andere landen en continenten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikten de Duitsers het station voornamelijk voor de onderzeeboten. Satellietverbindingen maakten een groot deel van de zendfunctie van Radio Kootwijk overbodig. Vanaf de jaren zeventig beperkte het radioverkeer zich tot lucht- en scheepvaartverkeer en eind 1998 ging Radio Kootwijk definitief uit de lucht. In 2009 is het voormalig zendstation Radio Kootwijk overgedragen aan Staatsbosbeheer. De gebouwen worden gebruikt als evenementenlocatie voor allerhande bijeenkomsten. Om een idee te geven van de prijzen toentertijd: in de jaren dertig kostte drie minuten bellen met Nederlands Indië niet minder dan 33 gulden. Daarbij kwam dat je maar vanuit vier steden in Nederland zo'n telefoontje kon plegen.

Van welke kant je ook komt, het Kootwijkerzand of de Hoog Buurlose Heide loopt, van verre zie je het grote zendgebouw liggen, je kunt de weg eigenlijk niet kwijtraken. Voor de volledigheid: het gehele complex omvat twintig historische gebouwen die nagenoeg alle zijn gerestaureerd en in gebruik zijn. Nu nog even een paar wervende teksten uit het foldertje: “Op Radio Kootwijk gaat Staatsbosbeheer uit van de kernwaarden Rust, Ruimte en Duisternis en geven we deze begrippen invulling door middel van het faciliteren van programma’s die bij voorkeur lopen via de hoofdthema’s Kunst, Cultuur, Natuur en Wetenschap. Deze thema’s zijn uitgewerkt via de programmering over de aandachtsgebieden (radio-zend)historie, architectuur, monumenten, techniek, flora & fauna, milieu en zorg”. Ambtenaren aan het woord?

Boodschappen bij Appie en een ijsje bij de ijsboer (beide in Beekbergen) maakte de zonnige dag compleet: 29 graden, onbewolkt, wind ZO 2. Mooie dag, 43 kilometer of de fietsteller. Morgen roepen allerlei plichten weer. Misschien dat we dit weekend nog een paar dagen kunnen “pikken”.

kennismakingsdagen marokko – 2: mehr als zwei sind eine gruppe

De titel van het verhaal van vandaag is een regel uit een lied van Reinhard Mey: “Bevor ich mit den Wölfen heule”. Een van de coupletten gaat als volgt:

Worum es geht, ist mir schnuppe

Mehr als zwei sind eine Gruppe

Jeder Dritte hat ein andres Ziel

Und der nagelt mit Engelsmiene

Beiden einen auf die Schiene

Nein, bei drei'n ist einer schon zu viel!

Als je het hele lied wilt horen: https://www.youtube.com/watch?v=0jxQCtvkvVU (uit 1974).

Reinhard Mey (zo'n acht jaar ouder dan ik) was een gevierd zanger in de jaren zeventig. Hits met “Als de dag van toen”, “Über den Wolken” en “Gute Nacht Freunde”. Dat laatste nummer (het refrein althans) wordt al sinds 1976 als herkenningstune gebruikt voor het radioprogramma Met het oog op morgen. Gevleugelde woorden: “ein letztes Glas im stehen” (klinkt toch veel beter dan “one for the path”? Zijn teksten pasten wel bij het idee van wat wij als twintigers/dertigers van de wereld dachten. Tenslotte: twee nummers in de Top2000, namelijk "Als de dag van toen" (tot 2017) en "Gute Nacht Freunde"  (de laatste jaren rond positie 1800). Weet niet of het luisteren naar dit lied een ideale voorbereiding is op onze kennismakingsbijeenkomst van de NKC-Marokkoreis?

“Is die groepsreis misschien een eerste aanzet tot overwinteren?” was de vraag van S te K. Denk het niet beste S te K. In de periode dat we gaan (oktober – november) kun je in de zuidelijke landen nog niet van winter spreken. Zo is de gemiddelde dagtemperatuur in Marrakesh in oktober 27 en in november 22 graden. Het is wel zo dat de nachten wat frisser worden (15 in oktober, 10 in november). Marrakesh is maar een voorbeeld en mag je niet als de graadmeter voor Marokko zien. Spanje is in de winter simpelweg kouder. Daarbij komt dat het niet alleen frisser is, maar je hebt ook te maken met kortere dagen. Op koude en natte dagen kun je beter in een stenen huis zitten met een goede verwarming. Daar is het leven dan een stuk beter dan in de camper waar W al heel snel snakt naar meer ruimte en het liefst een bovenverdieping in de bus.

maandag 4 september: @ beekbergen

Op naar de Veluwe dus, volgens sommigen het meest toeristische stukje Nederland. Weer zo'n verzameling bultjes door mensen die doorgeleerd hebben “stuwwallen” genoemd, zo'n 150.000 jaar geleden gevormd in de voorlaatste ijstijd (als ik het goed onthouden heb was dat het Saalien). Deze keer gaan we niet naar de Posbank waar in de buurt (bij het Rozendaalsche Veld) W het hoogste punt gemeten heeft: de teller bleef op 110 meter staan. Nee, vandaag gaat het nog wat noordelijker: Beekbergen (net iets ten zuiden van Apeldoorn). We worden verwacht op het Liederholt, een vakantiepark dat zichzelf als volgt presenteert: “Het Lierderholt is sinds 1951 een familiebedrijf, gelegen in het prachtig Veluws natuurgebied. Ons park staat vooral bekend om z’n gezelligheid en goede service. We zijn er dan ook zeer trots op dat Het Lierderholt vele vaste en terugkerende gasten heeft. Zowel jong als oud voelt zich bij ons thuis. Op Het Lierderholt is het alle seizoenen vakantietijd. Bij ons kunt u genieten van rust en ruimte en voor wie te voet of per fiets de omgeving wil verkennen zijn er onbegrensde mogelijkheden. Ook is het park een fantastisch vertrekpunt voor uitstapjes en zwerftochten in de omgeving. De uitgestrekte Veluwse bossen, zandverstuivingen en heidevelden liggen op u te wachten, evenals veel bezienswaardigheden.” (bron: www.lierderholt.nl)

De wereld is klein. Laat ik nu net een week of twee geleden ergens gelezen hebben dat IJssalon “IJs van Co” uit Hoenderloo is uitgeroepen tot beste ijssalon van zowel Gelderland als heel Nederland en dat Het Liederholt afnemer is van dit ijs en het aan haar gasten doorverkoopt. Niet aan W doorvertellen, die gaat meteen alle smaken testen. Een druk programma en we mogen vroeg op weg, want we worden verwacht ergens tussen 10:00 en 12.00 aan te komen (het is maar 40 minuten rijden overigens). Waarom zo vroeg kun je je afvragen, want het echte programma, met presentaties en zo, begint pas om 13:30. Tijd voor een fietstochtje, ware het niet dat het kleine Chinese wonder op twee wielen vandaag in staking ging. De fiets is “op” vertelde de fietsenmaker al na de laatste onderhoudsbeurt en na 9,5 jaar hebben we daar geen moeite mee. “Beyond repair” zullen we maar zeggen. Moeten we wel even snel op zoek naar een vervanger en het liefst eentje waarbij we de accu's van ons Chineesje ook kunnen gebruiken.

Om half twee “in optocht” naar het Theater, een gebouw op het vakantiepark dat speciaal voor dit soort bijeenkomsten gebouwd is. Lange zit: vier uur voornamelijk luisteren, te beginnen met een uitgebreide kennismakingsronde. Alle feitjes in de presentatie daarna zullen allemaal wel verteld moeten worden om later geen klachten aan de broek te krijgen. Korte pauze halverwege met koffie of thee en na afloop een drankje op het terras. Merendeel van de deelnemers is gewoon op het terras blijven zitten tot het kennismakingsdiner van 19:00 uur. Wij vonden het wel prettig om even “alleen” te zijn en de stoelen bij de camper zaten net zo lekker als de kuipjes op het terras. Het diner was goed binnen te houden, het gezelschap waarmee we aan tafel zaten onderhoudend en voor je het weet is het 10:00 uur, de hoogste tijd om de camper op te zoeken, al was het al wel wat donkerder dan op onderstaande foto.

V: 199.196; A: 199.250. Rijtemperatuur 19 – 21 graden (het was nog vroeg). Later op de dag kwam het kwik tot 25, licht bewolkt. Jammer dat we zo'n groot deel van de middag binnen gezeten hebben. Zon op/onder: 06:51/20:17. Een interessante dag. We blijven ook morgen hier, al moeten we wel verkassen naar de camperplaatsen.

kennismakingsdagen marokko – 1: eerst nog even niet in een groep

Nog een kleine maand en Puzzel brengt ons naar de Middellandse Zee, waar we de plas water oversteken naar Marokko. Op 4 en 5 september hebben maken we kennis met de groep. Ja, je leest het goed: GROEP. Het lijkt wat tegengesteld: kiezen voor de vrijheid van een camper en toch als onderdeel van een groep deelnemen aan een georganiseerde camperreis. Het is even slikken, maar voor een reis naar Marokko vonden we dit een redelijke optie. W vindt het een te riskante bestemming om alleen naartoe te gaan en eigenlijk ben ik het wel met haar eens: het is best ver van huis, het is een andere wereld en daarom voelt het veiliger om een dergelijke reis in een groep te maken. We laten het eens een kans geven. Voordeel is ook dat je niks meer hoeft uit te zoeken, zelfs dat leuke kleine restaurantje, dat je zelf nooit zou hebben gevonden, is voor je geboekt.

Een van de buren vroeg op onze jaarlijkse straatbarbecue of we echt twee maanden primitief gingen leven. Tja wat noem je primitief? Dat begrip is op veel verschillende manieren te interpreteren. Is het leven in een camper “gebrekkig”? Ja, soms. Wanneer het mooi weer is heb je er niet zoveel last van. Regent het, dan wordt het feest anders: de ruimte is klein en daar word je op een regendag absoluut mee geconfronteerd wanneer je uren binnen moet blijven. Wanneer de temperatuur nog aangenaam is kan de luifel ook prettig werken. In je stenen huis loop je even naar een andere ruimte of de trap op naar boven. Moet je in een busje eens proberen.

Even voor de volledigheid: Anto(o)n met den bok in Lichtenvoorde is ook terecht. Het beeld staat (weer) op de oude plek naast het nieuwe verzorgingstehuis. Vriendje W te L weer helemaal gelukkig.

zondag 3 september: @ balgoy

Heel aangenaam weer, de fiets is gerepareerd en is helemaal klaar voor een volgend ongeluk. De Marokkokennismaking begint pas morgen, maar we gaan vandaag al een eind richting Beekbergen, daar waar het allemaal moet gebeuren. Het is Balgoy/Balgoij geworden. Over de schrijfwijze hebben we vorig jaar al uitgebreid van gedachten gewisseld. Opnieuw bij Yvon (en Ruud) van Campererf Balgoy, aka De Holtsehoek. € 13,00 per nacht plus € 3,00 voor de stroom. Camperplaats bestaat nog niet zo lang, pas in 2020 (viva Corona) is er met de aanleg van de plek begonnen. Volgens de buurman hadden we geluk: “vanmorgen hing er nog een bordje VOL”. Och, het is zondag en iedereen die morgen weer moet werken is zo pleite. Balgoy is een klein gat dat sinds 1984 (gemeentelijke herindeling) bij Wijchen hoort. Tot dan hoorde het tot de gemeente Overasselt,. De inwoners van Balgoy konden kiezen: Heumen of Wijchen. De meeste mensen kozen voor Wijchen omdat ze zich meer verbonden voelden met deze gemeente (contacten, voorzieningen, verenigingen).

Koffie en een broodje en daarna op de fiets voor een tocht van officieel 51 kilometer, maar door ons ingekort tot 46. Knooppuntenbingo, dus een speurtocht naar de bordjes die op een aantal plaatsen ontbraken. Eerste highlight: het Maas-Waalkanaal. Je mag drie keer raden welke twee rivieren door dit watertje van 13,5 kilometer worden verbonden. Het kanaal werd in 1927 in gebruik genomen en was een hele verbetering voor de scheepvaart: vóór die tijd moesten schepen een omweg van ongeveer 100 kilometer maken om van Heumen naar Nijmegen te komen. Voor de bevolking was het geen verbetering: Heumen bijvoorbeeld kwam tussen de Maas en het kanaal te liggen en werd lastig bereikbaar, het dorp Neerbosch werd doormidden gehakt. Een paar decennia later deed men het nog eens dunnetjes over: de Hatertseburg werd aangelegd (verbindt het centrum van Nijmegen via Hatert en Dukenburg met de A73). Door de bouw van de brug (jaren 60) verdween de dorpskern van Hatert (twee kroegen en de kern moesten worden opgeofferd). Even foto maken van de (nieuwe) sluis van Heumen en de plek waar Maas-Waalkanaal en Maas samenkomen en daarna geruime tijd de Maas (stroomopwaarts) volgen.

Ons relatief vlakke tourtje langs het water werd in de buurt van Mook anders: de bult op en dat langs de grote weg. Het bord “Mookerheide” maakte de hoeveelheid zweetdruppels er niet minder op. En: wel bossen, maar absoluut geen heide; geen toefje paars gezien op dat stuk route. Toen we na de helse klim linksaf gingen en Heumensoord zagen liggen, moesten we volgens een foldertje van Natuurmonumenten vijf dingen doen: 1. de restanten van de Romeinse wachttoren bezichtigen. Gelukkig niet gedaan want zag later de tekst “de contouren van de wachtpost zijn zichtbaar gemaakt in het landschap”. Niks echte wachttoren aan de oude hoofdweg van Nijmegen naar Maastricht, een paar streepjes op de grond. 2: de rododendrons bekijken. Helaas ligt de maand mei al een tijdje achter ons. 3. militair vierdaagsekamp bezoeken. Ongeveer hetzelfde verhaal als dat van de rododendrons hierboven, alleen de periode is anders: derde week van juli. Zal dan echt wel een immens gebeuren zijn daar: tentenkamp voor 6.000 militairen (las ergens dat er dan 240 douches en 400 urinoirs/toiletten geplaatst werden). 4. ijzeren kruis. Vroeger was geheel Heumersoord militair terrein. Zandheuvels dienden als kogelvangers en het ijzeren kruis middenin het gebied was een richtpunt voor mortiergranaten. 5. oude dennen bewonderen. In het bos staan grove dennen van ongeveer een eeuw oud. Ook groeien hier eiken, beuken, berken en kastanjes. De zon werd heerlijk gefilterd door het gebladerte. W moest zelfs weer haar vestje aan.

Midden in het natuurgebied van Heumensoord troffen we het zweefvliegterrein van de Nijmeegse Aeroclub aan. Officieel ligt het terrein in Malden. Niet vrij toegankelijk; kan ik me alles bij voorstellen. De kisten werden met een lier naar boven getrokken. Op een (duur) terras heb je een schitterend uitzicht. Wij zaten (gratis) nog veel mooier, vlak bij de startplek.

Na een uitgebreide rustpauze weer anroet richting Jachtslot Mookerheide. In 2019 waren we hier voor het laatst (https://berrynales.blogspot.com/2019/09/dakloos-2-nog-een-weekje-in-kotten.html). Toen was Natuurmomenten nog bezig met het vinden van een goede bestemming voor het Jugendstilpaleisje. Sinds 2021 is er een horecapartner gevonden en is men begonnen aan een grondige renovatie van zowel de buiten- als de binnenkant van het slot dat gebouwd werd tussen 1902 en 1905. Een tip: ben je met 10 of meer personen, kan kun je de Small Tea boeken. Niet eens zo gek duur (€ 26,50 pp) en je krijgt voor dat bedrag: diverse hartige sandwiches, vegetarische quiche, scones met clotted English cream en ambachtelijke jam, kaneelbroodje, smeuïge boterkoek, huisgemaakte tiramisu, diverse fairtrade chocolade lekkernijen. Voor een tientje meer doen ze er een soepje bij (seizoensgebonden soep “De Tuin”) en krijg je nog meer lekkers op je bord: wortelcake, fruittaartjes en macarons.

Half vier waren we terug, tijd voor een zonnebad. V: 199.101; A: 199.196. Rijtemperatuur: 18 tot 21 graden, sluierbewolking. Tijdens het fietsen oplopend tot 24 graden, wind kracht 1 à 2 uit een oostelijke hoek. Zon op/onder: 06:51/20:20 (gegevens Balgoy). Een mooie dag. En morgen? Morgen gaan we naar Beekbergen ons een dag in het groepsproces storten. Even tussendoor: iemand nog interesse voor het binnenwerk van een molen (sta niet in voor compleetheid?)