het zuidwesten van portugal

Onze tocht ging vandaag naar de plek “waar het land eindigt en de zee begint”, het meest zuidwestelijke puntje van Portugal. Voordat men erachter kwam dat de aarde rond was, dacht men dat dit het einde van de wereld was. Dit stukje Portugal bij de plaats Sagres omvat twee kapen: de Cabo de São Vicente en de Ponta de Sagres. Het weer speelde ons vanmorgen in de kaart, want strakblauw. Later op de dag kwam er bewolking opzetten, zoals blijkt uit de satellietfoto van Meteofrance van vandaag, genomen om 14:00 uur. 

zondag 24 maart: rondom sagres 

Afscheid van Silves zonder ontbijt (het minisupermarktje was gesloten) en met een grote afwas in de bak (latere zorg). Via de N125 naar Sagres en onderweg een broodje gescoord bij een Intermarché (bleek later oud brood te zijn, maar je kunt niet alles hebben in deze wereld). Ontbijtje bij de vuurtoren op Cabo de São Vincente. Had liever een Bratwurst gehad, maar de “laatste braadworst voor Amerika” had de klep nog dicht. Een strompelwandeling over het laatste stukje Portugal wat de zeelieden zagen voor ze alleen water voor en achter zich hadden. 

Vervolgens naar het Fortaleza de Sagres, ook bekend onder de naam Fortaleza do Promontório, gebouwd in opdracht van Hendrik de Zeevaarder in de 15e eeuw, in de 18e eeuw behoorlijk vertimmerd. Hendrik heeft hier 40 jaar van zijn leven doorgebracht. De bijnaam van Dom Hendrik o Navegador (1394 – 1460), de Zeevaarder, moet wel met een korreltje zout genomen worden, want Henkie hield van droge voeten. Naar men zegt heeft hij in zijn leven maar één zeereis gemaakt, namelijk in 1415 naar Ceuta in Marokko (en terug). Hij was wel de grote man achter de schermen van de Portugese ontdekkingsreizen. Hij omringde zich met geografen, cartografen, astronomen en scheepsbouwers. Hij haalde kapiteins en hun bemanningen over tot voor die tijd riskante ondernemingen. Door deze ontdekkingsreizen slaagden de Portugezen erin om de islamitische handelsroutes door de Sahara te omzeilen. Dat onze Hendrik aan de wieg stond van de Portugese slavenhandel wordt voor het gemak vaak vergeten. Interessanter is te memoreren dat in deze tijd de Azoren en Madeira werden ontdekt en aan Portugal toegevoegd. 

Fijn gewandeld over het terrein van het fortaleza. Er staat een leuk kapelletje: de Capela de N.S. de Graça. Ook zagen we oude kanonslopen die een beetje verkeerd gericht zijn (ze blazen de muren van het fort weg). Alleen de “grote windroos met een doorsnee van 43 meter” viel behoorlijk tegen. Op het laatste nippertje zagen we een afgebakende cirkel, maar om dat een windroos te noemen? Misschien in onderhoud! Ook hier weer ouwelullenkorting. Volgens W hebben ze niet helemaal door hoe de wereld in elkaar steekt: juist de ouderen zijn de meest kapitaalkrachtige bevolkingsgroep (ten minste de reizende ouderen). 

Nog een beetje te vroeg om al een overnachtingsplek op te zoeken, dus we hebben nog even een leuk stukje groen-geel (de N268) naar Aljezur gereden. Schitterend tochtje langs de westkust van Portugal. Zo’n weggetje waar je geniet van de omgeving, regelmatig tijden niets tegen elkaar zegt en het toch gezellig hebt. Vlak voor Aljezur een afslag naar de oceaan genomen: Praia de Monte Clérigo. Beukende golven en veel surfers, maar het werd een beetje frisjes. 

De navigatie geprogrammeerd op camping Turiscampo aan de N125 van Lagos naar Sagres, code campercontact 46.600. Een verzoekje van W, want een buiten- en een binnenzwembad en zelfs een jacuzzi. En dat voor een Acsi-tarief van € 20,00. Morgen met het OV naar Lagos, schijnt goed te kunnen. 

V: 129.633; A: 129.796 
Rijtemperatuur: tussen 17 en 23 graden. 

silves

Lang genoeg in het paradijs van Mikki geleefd. Voor de volgende highlights van de Algarve is het logischer dat we de komende nacht op een andere plek doorbrengen: hemelsbreed nog geen twaalf kilometer, maar met een "tochtje voor de leuk" werden het er een paar meer (39 om precies te zijn). 

zaterdag 23 maart: @ silves 

Op onze toeristische route lag een stuwmeer, een barragem zoals ze dat hier in Portugal noemen. Blauwgroen water, blauwe lucht: jaloersmakende plaatjes dus van het Barragem de Arade. De Arade is een rivier die in het verleden (zeg tot in de Middeleeuwen) in deze regio een belangrijke rol gespeeld heeft. Het water was toen nog geschikt voor de scheepvaart. Silves, de oudste stad van de Algarve en tijdens de Moorse tijd de hoofdstad van de regio (de stad werd door de Arabieren Xelb genoemd), lag aan de rivier en had een belangrijke havenfunctie tot het watertje ging verzanden en de stad geen bevaarbare verbinding meer had met de Atlantische Oceaan. Andere plaatsen direct aan zee namen de havenfunctie over. 

Na een take-picture-moment via leuke kleine weggetjes naar Silves, waar we onze achtertuin vonden op camperplaats Parque do Castelo, inderdaad op loopafstand van de burcht. Voor € 9,50 zijn we hier voorzien van alle gemakken met uitzondering van een toilet. Aardige beheerster die goed Engels sprak. Voor de camperaars onder ons: sitecode 47.959, waardering op campercontact 6,8. 

De bult op naar de Sé (de kathedraal) en het Castelo dos Mouros. Halverwege de bult hadden we een goed excuus om even te stoppen: ooievaars hadden daar hun nesten gebouwd, de jongen waren al wel een tijdje uit hun ei gekropen. De voornamelijk gotische Sé is gebouwd op de fundamenten van een oude moskee en stamt uit de 13e eeuw. Mooie oude kerk. De directe omgeving van de kathedraal was echter een grote bouwput, zodat de foto van de buitenkant van dit godshuis geleend is van www.ecotoerisme.eu, waarvoor onze oprechte dank. Heel bijzonder schijnt het houten plafond te zijn, gedragen door achthoekige pijlers (zwart, dus te donker om te fotograferen). 

Bij het kasteel van de moren mochten we onze identiteitsbewijzen tonen om in aanmerking te komen voor gereduceerd tarief. We komen al jaren in het zuiden zonder bewijslast door de keuring, misschien dat het gezonde buitenleven de laatste tijd haar vruchten heeft afgeworpen en we er ineens jaren jonger uitzien? Eenmaal binnen kreeg ik een we-waren-hier-al-eerder ervaring, terwijl W nadrukkelijk te kennen gaf hier voor de eerste keer te zijn. Toen ik haar wees op het hotel waar we een jaar of vijftien geleden overnacht hebben op onze eerste Algarvereis gaf ze inderdaad toe dat daar haar bedje had gestaan. Even later bedacht ik me dat we hier later nog een keer geweest zijn (en wel op een reisje met Oud en Nieuw in Albufeira en in verband met aanhoudende regenval maar een autootje hebben gehuurd); ik heb maar wijselijk mijn mond gehouden. 

De burcht komt ergens in de 10e eeuw voor het eerst in de boeken voor, dus we mogen het foldertje dat we kregen geloven wanneer we lezen dat het tussen de 9e en 12e eeuw is gebouwd. Dat het gebruikte materiaal vooral rood zandsteen was kunnen we met eigen ogen zien. In de loop der tijden is het pandje een aantal keren opgeknapt, de laatste keer in 2009. Lonely Planet spreekt over legosteen bouwstijl. Valt wat voor te zeggen. Dat het kasteel een grote watertank had met een capaciteit van 1.300.000 liter zal niemand interesseren, evenmin als het feit dat de minder mooie man op de foto de Portugese koning Sancho I is; hij heeft het kasteel twee jaar gedurende de Moorse periode in handen gehad (1189 – 1191).

Het was weer een mooie dag. 

V: 129.594; A:129.633 

Rijtemperatuur: 19 – 23 graden. 

drie dagen actie rondom pêra

woensdag 20 maart: stranden rond pêra 

Een rustige nacht op de camperplek bij het vliegveld van Faro. Kon ook niet anders met zo’n overheerlijk portje achter de kiezen. Volgens W was het port van het soort “waarvan je hersenen na twee glazen net zo zompig worden als het Korenburgerveen”. Als je de Achterhoek (en het Korenburgerveen) kent weet je ongetwijfeld wat ze bedoelt, ben je niet op de hoogte, kun je je er wel een voorstelling bij maken. Het eerste vertrekkende vliegtuig (06:13 uur een TAP-vlucht naar Lissabon) en de aankomst van TUIfly uit Hannover (06:50) hebben we zelfs gemist en dat terwijl ons inwendige klokje een uurtje later staat afgesteld dan de officiële Portugese uurwerken aangeven. Het weer is weer prima. Nevenstaande foto stond op de site van Meteofrance met als bijschrift “doucement le printemps s’approche” (satellietfoto van 14:00 uur). We zitten nog steeds goed in Zuid-Portugal. 

Via een supermarkt naar de Praia dos Salgados. Hier geen okerachtige kliffen maar een moerasachtig duinenlandschap. De lagune Lagoa dos Salgados is een tussenstop voor veel trekvogels. Geen flamingo’s gezien, maar wel zwarte ibissen en witoogeenden (door W uitgescholden voor Nonnetjes). Een wandeling via een vlonderpad door het moeras en via het strand terug. Hier spoelen geen schelpen aan maar stenen. 

Na onze eerste wandeling verkast naar de Praia da Galé en van daaruit weer een mooie wandeling gemaakt en gekeken naar schitterende resorts en een prachtige golfbaan. Interesse? TUI heeft nog een plekje voor je in mei: kamer in het 5 sterren Vidamar Resort met zeezicht voor zo’n € 950,00 per persoon (wel graag met zijn tweetjes komen). Corendon doet het in deze buurt voor de helft van het geld, het verschil is dat je van slechts drie sterren mag genieten. Wil je tijdens je verblijf golfen op de Salgados Golf Course dan kan dat, de greenfee bedraagt € 85,00, maar dan mag je wel gebruik maken van alle 18 holes. De foto van de golfbaan is afkomstig van de plaatselijke toeristische dienst.

Uiteindelijk kwamen we weer bij Miki’s Place to Stay uit. W moest meteen een complete fotoreportage maken. Fijn om weer samen te zijn. 

V: 129.429; A: 129.503 
Temperatuur: rond de 20 graden. 

donderdag 21 maart: wandelen in de omgeving 

Een grote volle maan zorgde er vannacht voor dat het niet donker werd. Wel een graadje frisser vandaag: maximum temperatuur 19 graden, in Nederland schijnt de lente ook te beginnen. Actie voor W vandaag: een begeleide wandeltocht door de omgeving. Ene Kiki is een activiteitenprogramma aan het opzetten om de luie pensionistas in de benen te krijgen. Een interessant tochtje met veel uitleg over de omgeving. 

Wist je bijvoorbeeld dat er in Portugal sprake is van de dennenprocessierups? Net zo’n vervelend iets als het eikenprocessierupsgebeuren in Nederland, maar hier zitten ze in pijnbomen. Een ander kenmerkend verschil is dat wanneer de eikenrupsen aan de wandel gaan er een processie plaats vindt van enkele rupsen breed, de dennenrupsen wandelen allemaal keurig achter elkaar (één-rupsje-breed dus). 

De vijgenbomen zitten net in het blad, over drie weken ken je ze niet meer terug. En tenslotte: van de wilde aardbeien wordt een overheerlijk likeurtje gemaakt. Leuke tocht volgens W. 

vrijdag 22 maart: de rotsen van de algarve 

Plekje op de camperplaats gemarkeerd, we willen natuurlijk op B37 terugkomen. Alles in Puzzel rijvast gezet. Via de Aldi voor wat aanvullende zaken naar Carvoeiro, oorspronkelijk een vissersdorp maar sinds een jaar of 50 een populaire toeristenplaats ten zuiden van Lagoa. Je kunt er beter niet met een camper naar toe, maar (zoals W het weer eens perfect weet uit te drukken) op dit soort momenten hebben we geen camper maar een busje en is het geen probleem om dat ding door nauwe straatjes te wurmen. Ook steile hellingen (we kwamen door Monte Carvoeiro) hoeven geen probleem te zijn voor Puzzel. Wanneer op zeker moment die twee zaken bij elkaar komen (nauwe straatjes en steile hellingen) dan moeten argeloze wandelaars maar zien dat ze hun vege lijf redden door zich een beetje dun te maken. Snel dit stadje verlaten, dan maar geen Praia do Carvoeiro, maar op zoek naar het volgende strandje, waar het wel goed parkeren is. 

Er zijn veel mooie stranden in de Algarve met grillige rotsformaties in en langs het water. Praia da Marinha wordt gezien als de mooiste. Het wordt gerekend tot de 100 mooiste stranden ter wereld. W vergeleek de door erosie verweerde kliffen met de Twaalf Apostelen in Australiė, maar dat ging me net een tikje te ver. Er loopt een wandelpad hoog langs de kliffen van het type beetje levensgevaarlijk. We hebben ons beperkt tot een uurtje heen en een uurtje terug, waarbij we veel uitzichtpunten met een grandioze view tegenkwamen. Helaas: net de 10.000 stappen niet gehaald. 

Tegen vieren weer terug naar Miki’s Place. Het was weer een dag waar niks mis mee was.
V: 129.503; A: 129.594 
Rijtemperatuur: rond de 21 graden. 

herenigd in faro

Eigenlijk is het helemaal fout wat we doen: voor 39 € all-in van Amsterdam naar Faro vliegen: vliegen is slecht voor het milieu en steeds meer mensen schamen zich collectief voor hun aandeel in de kerosineconsumptie. Er is een nieuw woord voor ontstaan, namelijk “vliegschaamte” (vertaling uit het Zweeds van flygskam). Na een beetje googelen lees je dat vliegschaamte “de schaamte [is] die iemand ervaart als hij of zij gebruik maakt van een vliegtuig terwijl er minder milieubelastende alternatieven zijn om zich te verplaatsen”. Eigenlijk zou er wat aan de prijs van het vliegen gedaan moeten worden, immers: er wordt geen accijns en geen btw op kerosine geheven vanwege afspraken uit een zeer grijs verleden. Met een beetje schaamte publiceer ik dan ook de foto die W genomen heeft toen ze op het punt stond te boarden. Aan de andere kant: het duurt zo lang om met de trein vanuit Nederland in Portugal te komen. 

Het vliegveld van Faro breng je ongetwijfeld in verband met de vliegramp die op 21 december 1992 plaatsvond met vlucht MP495. Of doen dat alleen mensen die regelmatig naar Air Crash Investigation kijken? Het gaat om een Douglas DC10 die door Martinair (langdurig) gehuurd was van de Koninklijke Luchtmacht. Tijdens noodweer mislukt de landing, dwarswind drukt een vleugel tegen de baan, het vliegveld tolt om zijn as, breekt in stukken en explodeert. 54 Passagiers en 2 stewardessen komen bij dit ongeluk om. De bemanning had besloten géén doorstart te maken, had de automatische piloot op het laatste nippertje uitgezet; het vliegtuig had een hoge daalsnelheid en zou gebreken hebben aan het landingsgestel. En dit alles speelde zich af enkele maanden na de Bijlmerramp. Ik vond nog een afdruk van een artikel uit het Reformatorisch Dagblad, lezenswaardig (voor de liefhebbers). 

dinsdag 19 maart: @ faro 

Miki’s Place na het nodige poetswerk aan de binnenkant van de bus tegen de noen verlaten, voorraden aangevuld bij de Aldi en vervolgens de N125 afgezakt met af en toe een afstekertje richting zee. Ruwweg tussen Faro en het uiterste zuidwestpunt van Portugal (Sagres) ligt de rotsalgarve. Deze wordt op enkele plaatsen onderbroken door een stukje duin. Hier bij Péra ligt zo’n stukje. Ik was er al met de fiets geweest (ja die met de drie versnellingen) en we zullen er de komende dagen ongetwijfeld nog wel een keertje komen.

Tegen vieren werd Puzzel geparkeerd aan het eind van de landingsbaan van het vliegveld van Faro: er ligt een grote parkeerplek waar campers worden toegestaan (niet in de periode 1/6 – 30/9) en kon het wachten beginnen. Als je van vliegtuigen houdt hoef je je niet te vervelen. Faro heeft maar één baan, dus alles komt langs. Helaas draaide het starten en landen na een uurtje van richting en kon ik de HV5355 niet naar beneden zien komen. Even met het busje naar het vliegveld en het reisgezelschap was weer compleet. 

De herenigingsfoto die op de diverse groepsapps gezet werd leverde een tip op van zwager/broer R: “Misschien de volgende keer niet meer van die close-ups maken: we worden er met het verstrijken van de jaren echt niet mooier op!” Waarvan akte. Een paar drupjes uit het flesje 10-jaar-oude-port dat ik bij de Aldi had gescoord smaakte uitstekend bij het “broodje Jan Klaassen”. Nu samen verder (en terug), was die uitspraak niet van Tolkien? 

V: 129.356; A: 129.429
Rijtemperatuur: 19 tot 22°.

vier dagen overwinteren in péra

Spanje ingeruild voor Portugal, niks mis mee. Nu nog even de dagen aftellen tot het vogeltje uit de lucht komt (liever niet vallen). Gekozen voor een viertal dagen rust op Mikki’s Place to Stay in Péra, een klein plaatsje tussen de twee toeristenkolossen Albufeira en Portimão in. Weinig van toerisme te merken, behalve dan een leuke camperplek (code 30.274). Beetje chaos, maar goed toeven voor € 9,50 per nacht (inclusief stroom), de eerste nacht komt er € 2,50 milieuheffing bij. Sommige recensenten vinden het terrein te groot worden – wordt uitgebreid naar 170 plaatsen, anderen vinden het een idyllisch plekje in een rustige omgeving. Mopperen kun je altijd en geef de eigenaren eens ongelijk om een beetje commercieel te worden. 

vrijdag 15 maart: @ péra 

Spanje uit, Portugal in. De grens tussen de twee landen wordt gevormd door de Rio Guadiana. De brug over de rivier tussen de twee landen was “ingepakt”, al was van werkzaamheden niets te merken. Net over de grens moet de auto geregistreerd worden: kenteken koppelen aan creditcard om de tolgelden “elektronisch” te kunnen incasseren. Dat lukte in eerste instantie niet: “error reading card”. Na vijf minuten kaartje in-en-uit-de-gleuf schoot me te binnen dat we hetzelfde probleem vier-en-een-half jaar geleden hier op dezelfde plek ook hadden, dus: bus in de achteruit, ander paaltje (met twee gleuven) en inderdaad: busje valt in de zwaardere categorie en de pas moet in de hoge gleuf gestopt worden. Dertig seconden later was ook deze hindernis genomen. Hoezo kaartleesfout? Portugal: laat Amália Rodrigues maar galmen, de “grand dame” van de fadomuziek. Helaas is ze sinds 1999 niet meer onder ons, ze overleed op bijna 80-jarige leeftijd. 

Na een paar kilometer was het tijd voor een eerste foto van Portugal, weliswaar op een parkeerplaats op de A22, maar toch mooi een plaatje van Puzzel geschoten met op de achtergrond de Atlantische Oceaan. Helaas net te laat die A22 verlaten: een paar kilometer eerder en ik had geen tol hoeven te betalen. Even niet nadenken kostte me een paar Euro. Voordeel is dat het bedrag pas volgende maand wordt afgeschreven (samen met kosten van alle litertjes diesel die ik tot heden heb getankt). 

Mooi ritje door de heuvels van de Argarve, eerst de N210, wat later de N2 naar het zuiden richting Faro. Even het vliegveld (her)verkennen en de camperplek bekijken die achter de landingsbaan ligt. Te ver om te lopen aanstaande dinsdag, dus het wordt busje-komt-zo! Via de N125 naar de camperplek in Péra, waar de uittocht van de overwinteraars inmiddels voor een aantal lege plekken gezorgd hadden. Trouwens nog steeds veel gasten die hier maanden en maanden staan (in december en januari is het hier vol). Leuk plekje uitgezocht boven op de bult, met de hele dag zon. Even wennen aan het uur tijdsverschil. Het blijft gek dat je eerder in Portugal aankomt dan dat je vertrekt uit Spanje. 

V: 129.208; A: 129.356 

Rijtemperaturen: tussen 17 en 23°. 

zaterdag 16 maart: @ péra 

Kon een mountainbike hier op de camperplek lenen. Yep: weet dat ik nog een elektrieke fiets achter op de bus heb staan, maar wilde eens proberen of het iets is om voortaan zonder ondersteuning fietsend door het reizende leven te gaan. Niet dus! Eerst via een zandpad van de camperplek naar Péra, een dorp van en met niks. Het toeristisch centrum ligt een paar kilometer verder in Armacão de Péra. Van daaruit een mountainbikeroute naar de oceaan gevolgd, pittig maar mooi. Bij het water (eerst een duinachtige bult) terug via de harde weg en toen: de weg kwijt en geen kaart meegenomen. Vier uur lang ruim 100 kilo voortbewogen op een fiets (waarvan uiteindelijk maar drie versnellingen bleken te werken) door een erg heuvelachtig terrein. Totaal afgepeigerd terug op de camperplek waar ik met moeite een blikje Argus kon lostrekken en het ijskoude vocht zich sissend een weg kon banen via de slokdarm naar de maag. Toch maar niet doen zo’n bicicleta tudo terreno en gewoon voortaan op het elektriek de bultjes op en af. 

Zon en 23 graden. 

zondag 17 maart: @ péra 

Wakker worden terwijl je spieren voelt waarvan je het bestaan nog nooit hebt vermoed. Het leven van een reiziger is afzien. Vanmorgen voor het eerst sinds Granada de lange broek en sokken aan: een fris windje en een waterig zonnetje. Tijd om de watervoorziening in orde te maken: de vorstbeveiliging zal nu wel niet meer in werking treden, tenzij we de komende weken de binnenlanden in gaan. De afgelopen periode kon ik me goed redden met een petfles van 8 liter voor het koffiewater en een jerrycan van 10 liter voor het andere werk. Maar: W komt, dus moet het toilet op een fatsoenlijke manier doorgespoeld kunnen worden en boiler werken. Is allemaal goed gekomen. Ook met het weer trouwens: in de loop van de dag ging de wind liggen en het zonnetje begon weer te tetteren en werd het weer ruim 20 graden in de schaduw. 

maandag 18 maart: @ péra 

Bewolkt bij het opstaan. De Spaanse margrieten hadden een uurtje langer dan andere dagen nodig om uit te komen. Met de paar uur konden de lange lappen weer omgewisseld worden voor korte pijpen en mouwen en kon ik toch in het zonnetje (het was inmiddels weer strak blauw) van mijn laatste “overwinteringsdag” genieten. En wat doe je dan op zo’n dag? Eigenlijk niets! Een grote pot koffie om de dag goed te beginnen, een flinke afwas wegwerken, het lijf een grondige schrobbeurt geven (fijne douche hier), lezen, even een dutje in de kiepstoel, om vier uur Portugese tijd (volgens mijn ingebouwde klokje is het dan al tegen vijven) met het tablet naar de bar (de enige plek waar ze internet hebben) en twee wijntjes en een uurtje later wordt het tijd om te denken aan het avondeten, contact opnemen met het thuisfront en het volgende boek op de e-reader opzoeken. In dit ritme zitten veel mensen hier, sommigen moeten nog een paar keer per dag hun hond uitlaten, anderen moeten even naar de Aldi een paar kilometer verderop (met fiets, camper of huurauto) en er wordt veel afgekletst. Voor hen: morgen weer zo’n dag. Voor mij: op naar Faro om HV5355 te zien landen.