€(r)amper

En opnieuw luidt de vraag “wel of niet met de camper naar het zuiden?” Deze keer niet omdat er een virusje in de lucht zit: tegenwoordig vragen we ons niet meer af òf we Omikron krijgen maar wanneer! Nee, een paar weken geleden zijn we opnieuw wakker geworden in een andere wereld, een wereld waarin ene meneer Poetin de meest elementaire regels van de internationale orde heeft gebroken (woorden van de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Baerbock). Door alle onzekerheid is onze status is nog steeds “vertrekker” en geen “vertrokker”. Mocht van W even een paar dagen proefcamperen, je weet wel: kijken of alle systemen nog werken. Veel tijd om na te denken en (vaak domme dingen) te lezen.

Malaga is ruwweg 2500 kilometer enkel, 5000 retour. Met een verbruik van 1 op 10 zit je op 500 liter diesel. De Nederlandse prijs was ongeveer € 2,00 op dinsdag 8 maart 2022 en elke dag oplopend, goedkoopste die ik vandaag (vrijdag 11 maart) tegenkwam was € 2,13. Kosten brandstof dus rond de 1000 flappen. Kwam onlangs op Camperforum een variant van het woord camper tegen die ik je niet wil onthouden: €ramper. Geeft ongeveer de denkrichting van veel camperbezitters aan.

Ja er was een sterfgeval. Beetje verdrietig, maar het zat er aan te komen. De rest van de winter zijn we redelijk doorgekomen: veel vrijwilligerswerk, W druk bezig met een cursus Spaans, ze heeft net geleerd dat je beter geen cucarachas in je camper kunt hebben. Tussen de bedrijven door heb ik een aantal wereldreizen zeilend volbracht; op papier dan: het waren reisverslagen. En dan ga je je in je slaap vanzelf bezighouden met interessante berekeningen, bijvoorbeeld: je maakt met een zeilboot de oversteek van de Kaapverden naar Suriname met een gemiddelde snelheid van 5 knopen per uur, hoe lang doe je dan over de overtocht en hoeveel liter water heb ik op die reis nodig? Ik kom hier ongetwijfeld op terug als ik een keer geen stof heb om over te lullen. Als er in dit blog af en toe wat zeiltermen vallen weet je waar het van komt.

woensdag 9 en donderdag 10 maart: @ bentelo

Systemen moeten nog worden getest en dat is meestal een taak die ik aan het begin van het seizoen samen met mezelf voor mijn rekening neem. Fijn om er even uit te zijn: de hele winter op elkaars lip is erg gezellig maar beiden een paar dagen los van elkaar een beetje pruttelen is ook heel prettig. Zeggen zij die eind dit jaar 50 jaar bij elkaar zijn. Voorkomt ook dat je op elkaars trillingsgetal gaat zitten, iets van interfererende golven en zo. Wikipedia zegt hierover: “Interferentie (letterlijk storing) is de samen- of tegenwerking van verscheidene golven op dezelfde tijd en plaats. Er kunnen zich verschillende verschijnselen voordoen, afhankelijk van de frequentie, amplitude en fase van de golven en de eigenschappen van het medium.”

Het werd twee dagen Bentelosche Esch, bij John. Tien procent in prijs verhoogd, de boef! Weer eens een prettige discussie met hem gehad over het feit dat je in je eentje voor twee personen toeristenbelasting moet betalen. Gaat maar om € 1,05, maar ik heb a) de schurft aan toeristenbelasting, b) als je alleen bent ga je niet voor twee betalen, kwestie van principes en c) John gaat altijd serieus op dit soort zaken in. De beste man gaat er over denken. Terzijde: later kreeg ik een mailtje van hem dat er een kern van waarheid in mijn verhaal zit. We wachten af.

Komoot en ik hebben weer een leuke fietsroute gefabriekt. Deze keer met als eindbestemming het voormalige Bad Boekelo, een natuur-zoutbad om de “gezonde mens” in het oosten van Nederland ook van zout water, zonlicht en lucht te laten genieten. Het draaide op rolletjes tot het in 1985 op de fles ging. Tegenwoordig is het in gebruik als hotel. Moest op het kleine Chinese wonder, dat niet geheel op mijn fragiele lijfje (geen babyvet meer, allemaal spieren!) is afgesteld. Afstand maar beperkt tot ruim 30 kilometer, want ik heb er een hekel aan om van fietsen an extra pair of buttocks over te houden.

Tijdens mijn toggie kwam ik ook nog langs het Proggiehoes in Beckum. Het is de oude school van Beckum. Toen deze na WO II niet meer voldeed aan de eisen en er een nieuwe school was gebouwd, besloot het kerkbestuur, dat eigenaar was van de oude school, het gebouw een nieuwe bestemming te geven: een sociaal en cultuurcentrum voor de parochie. In 2017 is er een stichting in het leven geroepen om ‘t Proggiehoes te kunnen laten voortbestaan. Ik hou wel van dat soort initiatieven.

21:00 uur, dat noemen ze “sailors midnight”, tijd voor de gemiddelde bootbezitter om te gaan pitten. Ik hanteer “campermidnight”, dat ligt anderhalf uur later en als je dan doorslaapt tot ruim zeven uur de volgende ochtend, heb je voldoende nachtrust gehad.

vrijdag 11 maart: @ de heurne

Busje moest nog even voor een laatste cosmetische ingreep naar de dokter: een ontbrekend onderdeel (besteld en geleverd) moest nog gemonteerd worden. Teun deed dat zoals gewoonlijk weer met een glimlach, fijn dat iemand lol heeft in zijn werk. Op een extra ouderdomsrimpeltje na zie je niets meer van het kusje van het busje. Voor die tijd nog even fijn de afwas gedaan (twee dagen opgespaard) en de nachtspiegel geledigd. Het waren weer twee prettige dagen op de Bentelosche Esch met mooi zonnig weer (kon regelmatig buiten zitten) en het Trumakacheltje zorgde ervoor dat ‘s avonds en ‘s morgens de binnentemperatuur prettig was; het gas dateert nog uit de tijd dat het goedkoop was. Onze nieuwe zonnepanelen produceerden door de koperen ploert zoveel ampères of kilowatturen (elektriek is nooit mijn sterke kant geweest) dat ik met gemak 5 kilo frikadellen had kunnen frituren. Er zijn echter twee problemen: we hebben geen elektrische frituurpan en ik hou niet van frikandellen! Toch eens over nadenken of we een camperairfryer moeten aanschaffen en de frikandellen gaan vervangen door bitterballen. Vooruit: ook 5 kilo kan wel wat minder! Elk jaar weer vraagt W wat ik voor mijn verjaardag wil hebben. Moeilijk! Heb eigenlijk alles al, behalve dan een geanodiseerd titanium thee-ei, maar daar hebben we echt geen plek meer voor in de bus, dus laat staan dat ik zo’n joekel van een airfryer kwijt kan.

Alleen de watervoorziening is nog niet getest, Puzzel wordt namelijk incontinent bij temperaturen onder de vijf graden. Toestemming gekregen van het bevoegd gezag om er nog een dagje aan vast te plakken, dus het plan opgevat om bootjes te gaan kijken aan de Europakade in Tolkamer, in jaren niet meer geweest. Was een slecht idee: de stront waaide van de dijken, dus snel de steven gewend en de altijd rustige camperplaats De Haar in De Heurne (gemeente Aalten) opgezocht om een boek uit te lezen en de laatste Netflixafleveringen van Vikings Valhalla te bekijken (gratis wifi incluis). Het leven van een camperaar is zo gek nog niet, al denken sommigen daar anders over. Mijn broer bijvoorbeeld vindt het maar dom om heel veel geld uit te geven aan een camper om daarna als een zwerver te gaan leven in zo'n ding.

Half zes: de buitendeur gaat dicht, de temperatuur binnen is in een uur tijd gedaald van 23,4 naar 19,2 graden. Nog even en de kachel mag weer aan. Kwestie van even aan het knopje draaien. Precies: 

un pedazo dela torta en dat mag je als je wilt vertalen met “een kind kan de was doen”. Vanavond weer een recept uit het kookboek De Volmaakte Hollandsche Keukenmeid (eerste druk ergens in de 18^e eeuw) of wordt het bami van de Aldi met twee gebakken vrije-uitloopeieren?

met puzzel naar de sneeuw

Cadeautje van de kinderen: een lang midweekje oma op de latten en opa mag ook mee. Als bonus: alle kleinkinderen voor het eerst op de ski’s. We slapen niet in de bus, we gebruiken het slechts als vervoermiddel.

zondag 27 februari tot zaterdag 5 maart: lipno nad vltavou

Begon al goed: op zondagmorgen om kwart voor vijf was de voorruit van Puzzel behoorlijk bevroren. Beetje haast, beetje slaap, geen zin om teveel te krabben. Resultaat: busje geeft de voorgaande geparkeerde auto een lief kusje. Auto een heel klein schrammetje, busje wat meer problemen. Overigens niet ernstig genoeg om de tocht naar Tsjechië te annuleren. Volk op de achterbank deze keer. Dochterlief met kleinzoon. Kleinzoon die het presteerde om om vijf uur ‘s morgens (na dat kusje) te vertellen dat opa beter afdelingsvoorzitter kan zijn van Niet-Zo-Veilig-Verkeer-Nederland, gezien zijn stuurkunsten. Dondersteen is 9, belooft nog wat. Oma noemt het resultaat van het kusje van het busje “een ravage”, ik heb het meer over “wat ouderdomsrimpeltjes erbij”.

8:16 uur zou de tocht naar het Lipnomeer in Tsjechië volgens zij van Google Maps duren. Het werden er uiteindelijk tien-en-een-half, waarvan een deel op conto kwam van vier behoorlijke rustmomenten. Fijn dat je dan alles bij je hebt, dus gewoon koffie kunt zetten en uitgebreid ontbijten. Niet zo’n interessante route, grotendeels de A3, alleen het laatste stukje mooi berg-en-dal door Oostenrijk en Tsjechië, maar toen was iedereen eigenlijk al te gaar om volop van het landschap te genieten. Wel prachtig om de bijna nieuwe maan te zien. Vanmorgen in het donker viel ze echt op: zo’n 11 procent nog zichtbaar, dicht bij de aarde dus een “grote” maan. Met 831 kilometer meer op de teller konden we Puzzel uit- en ons huisje inpakken en het plopgeluid van het ankerbiertje horen.

Lipno nad Vltavou (Lipno aan de Moldau) is een dorpje aan het de oever van het Lipnomeer in Zuid-Bohemen. Nog net in Tsjechië. Oostenrijk en Duitsland zijn niet ver weg: we zouden het drielandenpunt kunnen zien, ware het niet dat bultjes het zicht op de vlaggenparade tegenhouden. Het stuwmeer is aangelegd om bewoners van plaatsen als Český Krumlov droge voeten te laten houden: de Moldau hield van overstromingen. Stuwdam en meer waren gereed in 1960. Omdat Lipno op 776 meter hoogte ligt en ze hier precies weten hoe je sneeuwkanonnen moet gebruiken, kun je op de bultjes redelijk skiën. De sneeuwhoogtes die ze op de toeristische sites aangeven moet je wel met een korreltje zout nemen, maar er lag voldoende om prettig op de latten te glijden.

Het is hier een internationale bedoening en veel toeristen uit Nederland. Leuk om te zien en te horen hoe de jeugd contact legt: “Do you speak English? I not”. Een ieder, behalve dan de jongste jeugd, spreekt hier een redelijk mondjevol Engels en met Duits kun je je ook redden. Wel weer even wennen aan een andere pecuniasoort: er gaan 25 Tsjechische Kronen in één Euro. Niet zo moeilijk volgens W: “Je betaalt met je pasje en je ziet later wel wat er is afgeschreven”. Fantastisch systeem, maar neem van mij aan dat het hard gaat: skihuur hier, skipasje daar en onze skischool vraagt ook 200 € per uur (voor 8 personen samen, W vond het eerst niet nodig om bijgespijkerd te worden, maar heeft de tweede dag mijn plaats ingenomen; 71 is eigenlijk te oud om op de latten te staan – vind ik, Jozef – de skileraar – vond het een goede ruil). Toen er voor opa een “functie elders” gevonden was, was iedereen tevree en men skiede nog lang en gelukkig. Sprak dochterlief nog de gedenkwaardige woorden: “Pap, ik beschouw je niet als oud, maar geef toe: je bent wel een behoorlijk vintage”.

Skiën en alles daaromheen is dan wel duur, het eten valt 100 procent mee. Voor de volledigheid: uitgebreid uit eten met 9 personen inclusief drankjes en toetjes doe je voor 154 € en dan hebben we het niet over hamburgers en frikandellen, maar wel over pizza’s, varkenshazen, schnitzels en koffie met een Becherovka voor de mannen achteraf. Becherovka (oorspronkelijke naam Karlsbader Becher-Bitter) is een typisch Boheems drankje, zeg maar een soort kruidenbittertje. Goed weg te werken met een koffie.

Het weer was hier fantastisch, meestal halfbewolkt met als topdagen dinsdag en donderdag met een echt strakblauwe lucht. Van dat weer waar je ‘s middags nog even buiten op je terras kunt zitten om een vloeibare versnapering naar binnen te werken (bier is hier heel goed weg te kauwen). Ja: de zonnebrandcrème vergeten! In de verte kabbelt de Moldau (Vltava), die met 440 kilometer de langste rivier van Tsjechië is. Het watertje ontstaat op verschillende plekken in het Boheemse Woud en mondt uiteindelijk uit in de Elbe. Ene Frederik Smetana (lokaal noemen ze hem Bedrich) heeft tussen 1874 en 1879 “Ma Vlast” (“Mijn Vaderland”) geschreven, een groot muziekwerk dat uit zes delen bestaat. Eén van die delen heet de Moldau. Smetana schreef over zijn “stukje” het volgende: "De compositie beschrijft de loop van de Vltava, beginnend bij de twee kleine bronnen, waarna de samenkomst volgt. De Vltava komt door bossen en weides, door het landschap waar boeren een bruiloft vieren, de dans van de waternimfen in het maanlicht: op nabij gelegen rotsen prijken kastelen, paleizen en ruïnes. De Vltava stroomt St. Jans stroomversnellingen in, waarna hij verbreedt en naar Praag stroomt langs kasteel Vyšehrad. Dan verdwijnt hij magisch in de verte, eindigend in de Elbe." De familie vond het geen geweldige zet van me om hen op vrijdagmorgen te wekken met dit prachtige muziekstuk. Opmerking van W: “Doe in ieder geval je gehoorapparaten in!”

Vier dagen op de latten, genoeg om spierpijn te krijgen. Wie het nog nooit gedaan heeft kan (ook dankzij wat lessen) nu goed en zonder veel gevaar voor zichzelf en een ander de helling afkomen. Kleinkind 3 vindt dat hij het spelletje zo goed onder de knie heeft en dusdanig is getalenteerd dat hij best de zwarte helling af zou kunnen. “Belachelijk dat mijn moeder dat te gevaarlijk vindt, ze durft zelf niet!” Nee, hij heeft inderdaad geen last van een gebrek aan zelfvertrouwen en een rode helling is toch echt voor sukkels. Het was genieten, ook voor mij met een coördinerende, procesbegeleidende en voedselverstrekkende rol.

De ene helft van de familie is op vrijdagmorgen in alle vroegte vertrokken. De passagiers van het busje hadden nog wat op het programma staan. Ergens boven op een bult ligt een uitkijktoren en een boomkroonpad. Dochterlief noemde het “stezka korunami stromů”, ze mag. Activiteit moest gedaan worden omdat kleinzoon van de 52 meter lange glijbaan af moest. Helaas voor hem: glijbaan gesloten, misschien alleen in de zomermaanden open? Hij mocht wat vaker in de rodelbaan en zo was ook dat probleem opgelost. Ik had weer eens een functie elders, namelijk goedkoop tanken in Tsjechië. Natuurlijk is goedkoop in deze tijden zeer relatief, maar omgerekend € 1,56 voor een liter diesel mag je vandaag de dag tot de categorie koopjes rekenen.

Na de lunch en de afwas om twee uur begonnen aan de terugreis van 839 kilometer, een paar kilometer meer dan de heenreis vanwege een uitstapje naar een Mac die niet mooi langs de snelweg lag. Afhalen en vervolgens dineren in het busje, kleinzoon Q schijnt niet de juiste corona-oormerken voor Duitsland te hebben. Ruim tien uur later konden we Puzzel weer op de Kötteldiek parkeren en een van de eerste activiteiten op de net begonnen zaterdag bestond uit het openploppen van een (overgebleven) Tsjechisch biertje. Op een of andere manier smaken ze lokaal veel anders.

Een mooie (bijna-)week en vervolgens voor iedereen een verplichte rustdag. Q moest nog even zijn creativiteit kwijt en maakte van wat restanten piepschuim de skihelling van Lipno na. W moest natuurlijk even checken of er in het Zwillbrock al flamingo’s geland waren. En jawel: 11 stuks. Verschil met vorig jaar om deze tijd? Ze gaat tegenwoordig geen frisse neus meer halen maar “pojďme se nadýchat čerstvého vzduchu“. En zo is het! Puzzel kan met kilometerstand 171.462 aan het nieuwe seizoen beginnen. Eerst maar eens maandag naar de garage om te kijken wat ze aan die nieuwe ouderdomsrimpeltjes kunnen doen. En dan waarschijnlijk een week later (na de verkiezingen) naar het land van de pollo.

puzzel bij de dokter

Soms gaan dingen kapot in ons busje. Nee, beter geformuleerd : alles gaat stuk, het is alleen de vraag wanneer! En als het dan gerepareerd wordt, blijkt het nog niet te functioneren. Neem nu als voorbeeld onze zonnepanelen. Niet die op het dak van ons huis, die blijken zelfs bij slecht weer nog te produceren en hebben inmiddels Corry, Dudley, Eunice en ook Franklin overleefd. Nee, het gaat om de panelen op het dak van Puzzel. Weggewaaid op de autosnelweg van Berlijn naar Hannover, halverwege vorig jaar, kwestie van verkeerd lijmen of zo door de camperboer uit Emmerik zeven jaar geleden. Nieuwe paneeltjes op het dak een paar weken na het grote verlies. Bleken dus tijdens onze najaarsreis helemaal niet te functioneren. Kom je pas achter als je ze nodig hebt, dus wanneer je niet aan de paal staat, geen afstanden maakt en de zon op je dak tettert. Denk je dat ze de nodige vonkjes gaan produceren die de accu's weer vol laten lopen. Verkeerd gedacht. Ondanks het feit dat de reparatie in de papieren liep en wel zodanig dat je nog net geen persoonlijke lening bij de leverancier hoefde af te sluiten, je met een pinpas en een bloedend hart op het nippertje kon betalen en de paneeltjes aan de buitenkant heel mooi oogden. Je snapt het al: ze werkten niet. Als ze dan later bij de camperboer vragen of ik zelf mijn knutselhanden heb gebruikt, weet je dat er een monteur zeer knullig aan het fröbelen is geweest. De gedachte alleen al dat ik mijn vingers vuil maak aan iets technisch! Ook een kwartier in rekening gebracht voor “een blik werpen op de omvormer” en er vervolgens niks mee doen. Eigenlijk hoeven er maar drie dingen in de bus te functioneren: het gas (koken en verwarming), de motor (je wilt toch van A naar Beter kunnen) en het elektriek. Want wees eerlijk: uiteindelijk wil je toch ook tijdens je reis gebruik kunnen maken van die dure elektrische heggenschaar? De eerste twee items werken (het gas en de motor), nu de derde nog (het elektriek). Herkansing voor Wisselink Campers in Lichtenvoorde dus. Klusje(s) inmiddels geklaard. Vage verhalen over verborgen regelkastjes, doorknallende zekeringen en duizend maal excuses. Merendeel onder garantie gerepareerd, maar er kon voldoende nieuw leed in rekening worden gebracht om toch nog een leuke rekening te kunnen opstellen. Hoogste tijd voor een “goldstar day”: een dag waarop je geen geld uitgeeft.

De winter is (bijna) vergangen, al is de maand mei nog niet in zicht. Schoot me net even te binnen, zo’n lied dat we vroeger mochten leren (ik geloof op de kweekschool):

Die winter is vergangen
Ik zie des meien schijn
Ik zie die bloemkens hangen
Des is mijn hart verblijd
Zo ver aan genen dale
Daar is ’t genoeglijk zijn
Daar zinget die nachtegale
Also menig woudvogelkein

Iets met August Heinrich Hoffmann von Fallersleben of zo. Nou ja, winter? Beetje storm, weinig wit. Maar we gaan de goede kant op: ik zie weer velden vol krokussen in de omgeving. En de tijd die we dan winter noemen zijn we ook weer zonder kleerscheuren doorgekomen. Weliswaar op het nippertje, want kon nog net de inschrijving van het NK Tegenwindfietsen bij de Oosterscheldekering begin februari intrekken. Was sneaky door W aangemeld. De weersvoorspellingen waren huiveringwekkend veelbelovend. Weercijfer: 1. Verwachte hoeveelheid neerslag: 16 millimeter. Gevoelstemperatuur: 3 graden. De belangrijkste prognose: zuidwestenwind, kracht 7 tot 8; pal op de kop dus. Zie dan maar eens de lokroep van de elementen te weerstaan! Ik kon het! Afbeelding en gegevens: Metronieuws.

De reden dat Puzzel uit de stalling gehaald werd, is uniek te noemen: we nemen het busje mee als vervoermiddel naar Tsjechië, waar we met de kinderen en de kleinkinderen iets meer dan een midweekje gaan skiën. Is bijna 25 jaar geleden dat ik op de latten heb gestaan, met uitzondering van een middagje indoor-op-de-bek-vallen in het Ruhrgebied. Willy heeft wat meer ervaring door haar jaarlijkse schoolreisje naar Oostenrijk. Rijden met het busje maar slapen doen we heel decadent in een vakantiebungalow. Binnenkort meer hierover in dit theater. Na de wintersport hebben we nog een weekje om te klungelen om uiteindelijk op 14 maart (kunnen we nog net even vervroegd stemmen) naar het zuiden af te zakken. Tweede kleinkind maakte een mooie tekening die dit jaar onze mobiele woonruimte mag versieren, let op de woorden in het blauw: “gaat mee naar Tsjechië”.

Boodschappen doen dus om het voorraadniveau in ons Puzzeltje weer op peil te brengen. Kijkt een buurman in mijn goedgevulde Lidl-karretje en zegt “Je lijkt wel een Doomsday Prepper!” en laat mij in complete verwarring achter. Nooit van gehoord van die term, dus wist niet of de goede man me aan het uitschelden was of me juist wilde bemoedigen. Doomsday kan ik dan nog wel thuisbrengen, iets van “dag van het laatste oordeel” of zo. Thuisgekomen was Google weer eens mijn beste vriend. Het blijkt dat Doomsday Preppers zich voorbereiden (prepareren) op de dag zoals de wereld die we kennen tot een einde komt. Een afkorting die je in dit verband tegen kunt komen is SHTF, hetgeen staat voor “Shit Hits The Fan” (letterlijke vertaling “poep raakt de ventilator”). Zoiets als de inval van mannetje Poetin in de Oekraïne dus of in ruimer verband “het moment dat alles in de soep loopt en mis gaat”. Volgens een cartoon in de Gelderlander mogen we het mondkapje thuislaten als we maar een helmpje opzetten.

En zo is er dus een einde gekomen aan een periode van relatieve inactiviteit, wordt ons leven weer een hele grote blij en gaan we opnieuw grensoverschrijdend bezig. Afstand en tijd krijgen weer een andere perceptie. Get our asses in high gear! We hebben drie maal een prikje gehad, mag dus aannemen dat onze oormerken prima in orde zijn en we overal min of meer vriendelijk zullen worden ontvangen.

Ook dit seizoen zal ik proberen op gezette tijden min of meer luchtige en voor mijn lezers en lezeressen aantrekkelijke stukjes aan het toetsenbord te ontworstelen. Mocht ik af en toe in herhaling vallen (omdat ik een of andere zinsnede al eens eerder heb opgelepeld), moet je dat maar voor lief nemen. En mocht ik een keer niet te vrolijk zijn, maar gewoon een portie levensellende over je uit willen storten, dan scroll je maar snel naar de volgende alinea of je kijkt (net als vaste plaatjeskijkster C te L) alleen maar naar de foto’s die ongetwijfeld zullen volgen.

Nu eerst maar eens naar Tsjechië en kijken op we zonder gebroken botten terugkomen.