een week lang twee zotte schapen - 4: rondje zieuwent

Vandaag gaan de wandelaars via de Koekenveldtunnel onder de N18 door richting Zieuwent. Die tunnel gebruiken we al een aantal jaren om veilig de provincieweg over te steken. Tot aan de opening in 2023 was het een vreselijk gedoe met stoplichten en eigenlijk levensgevaarlijk. Rond de eeuwwisseling was de politie onze grote vriend en hielp ons (waar we maar wilden) oversteken en legden op ons verzoek overal het verkeer stil. Die tijd ligt achter ons, de politie heeft “andere prioriteiten“. Wandelen dus aan de noordkant van de N18. Hoe langer de afstand, hoe groter het “extra lusje“. De lopers van de verschillende afstanden ontmoeten elkaar bij het Sourcy Centrum waar de catering wacht. Tot dat punt is de tocht niet echt interssant: het landschap verandert nauwelijks. Weilanden, houtwallen, boerderijen en smalle wegen wisselen elkaar af, allemaal ooit ontstaan toen het moerassige gebied tussen Ruurlo, Lichtenvoorde en Groenlo ontgonnen werd. Het is echt “kilometers maken“. Bijgaande foto is uit de oude doos en laat de kruising zien van de Zieuwentseweg met de N18 in de tijd toen er nog geen stoplichten stonden, laat staan een fietstunnel aanwezig was.

Het enige wat echt opvalt is het woord en vooral het verschijnsel “droebel“: een groepje van twee, drie of vier boerderijen die dicht bij elkaar liggen. Dat lijkt toevallig, maar dat is het niet. De oudste droebels (vertaal droebel met kluwen) ontstonden vanuit één stamhuis. Als een zoon trouwde, bouwde hij een boerderij naast die van zijn ouders. Later volgden andere familieleden. Zo groeide een familie-erf uit tot een klein buurtschapje. Het bijzondere is dat dit alles te maken heeft met het landschap. Zieuwent was eeuwenlang een nat gebied. In de winter stonden grote delen van het land onder water. Mensen zochten daarom de kleine hogere zandkoppen op om te wonen. Op zo'n droge verhoging was vaak maar plaats voor enkele boerderijen, waardoor die dicht tegen elkaar aan werden gebouwd. Daarom zie je in Zieuwent niet één groot oud dorp ontstaan, maar tientallen kleine eilandjes van bewoning verspreid door het landschap. Rond 1600 bestond Zieuwent uit ongeveer veertig van die droebels. Tegenwoordig zijn er nog ruim twintig herkenbaar. Namen als Hoenderboom, Wopereis, Spekschoor, Rolder en Kriegeri'je leven nog steeds voort. Er is een mooie wandeling te vinden op https://achterhoek.nl/droebelwandeling; als je die volgt kom je de meeste Zieuwentse droebels tegen.

Na de pauze gaat de donderdagtocht verder richting Dorpsstraat waar de toren van de Sint-Werenfriduskerk afsteekt tegen de lucht. Deze kerk vertelt eigenlijk het verhaal van Zieuwent. Al eeuwenlang vormt zij het middelpunt van het dorp. De patroonheilige Werenfridus was een missionaris die volgens de overlevering in de vroege middeleeuwen door deze streken trok om het christendom te verspreiden. Of hij werkelijk hier is geweest weet niemand zeker, maar zijn naam bleef aan het dorp verbonden. Er wordt in Zieuwent wel eens gezegd dat de kerk er eerder was dan het dorp. Dat is natuurlijk niet waar, maar als je van verre komt aanrijden, begrijp je wel hoe zo'n verhaal ontstaat. Vanuit alle richtingen zie je eerst de toren. Niet een torentje zoals in veel dorpen, maar een reus die 75 meter boven het landschap uitsteekt. Tussen de weilanden, de droebels en de boerderijen lijkt hij bijna te groot voor het dorp waar hij staat. Daarom wordt de kerk al meer dan een eeuw de "Kathedraal van de Achterhoek" genoemd. Sint-Werenfriduskerk, Aan het einde van de negentiende eeuw stond er al een kerk in Zieuwent, maar die was te klein geworden. Het dorp was sterk katholiek en op zondag zat de kerk stampvol. Toen kwam pastoor Sanderink. Na een bedevaart naar Kevelaer kreeg hij een idee dat volgens sommigen groots was en volgens anderen ronduit krankzinnig: Zieuwent moest een kerk krijgen die je van uren ver kon zien. De boeren in het dorp fronsten waarschijnlijk hun wenkbrauwen. Een kerk bouwen was één ding, maar zo'n enorme kerk in een dorp van bescheiden omvang? Toch gebeurde het. In 1898 werd de eerste steen gelegd. De bouwmaterialen kwamen per trein naar Lievelde en werden vervolgens met boerenwagens naar Zieuwent gebracht. Het hele dorp hielp mee, direct of indirect. En wat misschien nog het meest indrukwekkend is: binnen vijftien maanden stond het gebouw er.

donderdag 18 juni: @ vragender

Heb vandaag erg veel geluk gehad: had namelijk eigenlijk een ochtenddienst elektrocar moeten draaien. We hebben een chauffeuse die begrafenisondernemer is, heel graag wil rijden, maar altijd wel een “achterwacht“ nodig heeft; doodgaan schijn je niet op vooraf bepaalde tijden te doen. Had me aangeboden als achterwacht, maar vergeten dat ik behoorlijk druk ben met de A4d. Niet alleen ’s avonds maar ook overdag valt er het nodige te doen. Tel daarbij op dat je altijd na middernacht in bed komt en het lijf ook niet meer erg pril is. Gelukkig was een collegachauffeur zo vriendelijk mijn dienst over te nemen, waarvoor dank! In plaats van de wekker zetten op zeven uur konden we nu uitslapen tot ruim negenen want toen begon het toch wel erg warm te worden in ons bussie. Tijd om alles tegen elkaar open te gooien. En de eerste appjes over extra waterpunten e.d. piepten al weer binnen. Kreeg ook nog een appje van een vrijwilliger die gisteren voor het eerst in het circus meedraaide met als strekking “wat een werk achter de schermen, fantastisch“. W en ik zaten na onze afbakbroodjes al snel op de fiets om enige essentiële routepunten te controleren, onder meer plekken waar vorige week nog borden stonden die wezen op wegwerkzaamheden. Het zal niet de eerste keer zijn dat we op het laatste nippertje de gemeente moeten bellen om orde op zaken te stellen. Waarom we onze routes al in maart moeten inleveren? Verdwijnen in een of andere ambtenarenbureaula en komen niet meer tevoorschijn, hooguit bij de grote schoonmaak om definitief opgeruimd te worden.

Op de camping is het een komen en gaan. Opvallend is dat veel campers maar één of twee nachten blijven staan en caravans en vouwwagens veel langer. Wij vormen dan nu met ons bussie weer een uitzondering. Bezetting van de camping: geschat 75 procent. Had ik het al over het prima sanitair gehad hier? Een douche waar je alles zelf kunt instellen en met voldoende ruimte in het voorgeborgte. En vooral: géén muntjes!

In verband met de hitte (en het vroege eettijdstip) werd het om een uur of half vijf een koude pastasalade. Volgens Buienradar tikten we vanmiddag om 15:00 uur de 30 graden aan. Het voelde warmer. Vanavond vertrokken de eerste wandelaars met 29 graden om 18:30 uur en de laatste kwamen met 25 tegen 22:15 weer binnen. Donderdagavond dus vrijwilligerswerk-in-de-korte-broek, nieuwe afkorting: KBVW. Een warme, maar weer mooie dag. Zo warm dat er spontaan gaten in de weg vielen, maar dat was snel opgelost (zie bijgaande foto). En toen we "thuis" kwamen zaten de kikkers in de vijver aan de overkant van de weg vreselijk te kwaken. En morgen? Nog warmer en nog mooier? We gaan ons opmaken voor de derde etappe van de A4d en die gaat naar Harreveld. En ja: we proberen het nog vol te houden op het Zotte Schaap.