theater in de polder - 2: hoe christelijk is spakenburg?

Lezeres S te W mailde me de vraag of je maar zo verkeersregelaar kunt worden. Ik noemde als één van de taken van de vrijwilligers van de A4d het regelen van het verkeer. Allereerst moet je een onderscheid maken tussen een beroepsverkeersregelaar en iemand die dat doet tijdens evenementen. Beiden moeten een officiële opleiding tot verkeersregelaar volgen. Nu is die opleiding voor beroepsmatige verkeersregelaars wel een stuk pittiger dan die voor evenementenverkeersregelaars. Ik beperk me tot de laatste categorie. Je wordt verkeersregelaar voor een bepaalde organisatie. Die moet je aanmelden bij de politie. Vervolgens ontvang je een link voor een online e-learning/instructie van ongeveer een uur of twee. De instructie wordt afgesloten met een toets (als je al vaker hebt meegedaan sla je gewoon de instructie over en doe je meteen de toets). Als je slaagt, krijg je een aanstellingsbevestiging via e-mail. Je wordt formeel aangesteld door de gemeente of politie en alleen dan ben je bevoegd om verkeer te regelen bij dat specifieke evenement.

Of het knopje van dat displaytje van de fiets zo moeilijk te vinden was, vroeg S te W zich af. Bestudeer bijgaande foto S te W en trek je conclusies.

 

vrijdag 27 juni: @ almere-haven

Volgens W heeft het flink geregend vannacht. Heb er niks van gemerkt en geslapen van tien tot acht. Beetje meer of minder water maakt hier niet zoveel uit. We gaan vandaag naar het oude land in de provincie Utrecht en dat is het grootste deel van zijn geschiedenis een zeeprovincie geweest. Pas met de voltooiing van de Afsluitdijk in 1931 was het gedaan met het zoute water. De Zuiderzee werd het IJsselmeer en daarmee lag de provincie niet langer aan zee. Vier droogleggingsprojecten maakten in de jaren erna een nieuwe provincie, Flevoland. Bijgaand kaartje geeft een overzicht. We gaan vandaag de restanten zien. Hoofd animatieprogramma W citeerde uit de folder: “Wat achterbleef was een oude zeehaven in een klein vissersplaatsje in het noorden van de provincie: Spakenburg“.

Een langzaam begin van de dag: we moeten niks, alleen een klein stukje fietsen. Zoals ik gisteren al aankondigde moet het nieuwe scheurijzer van W verder worden verkend: zo’n display heeft meer functies dan alleen een ogenschijnlijk onvindbaar aan/uitknopje. Vandaag een rondje Spakenburg. Let op, fiets deze route niet op zondag: er zit een veerdienst in en die vaart niet op zondag. Spakenburg is een beetje (veel) gelovig. Leuke route: vanaf de camping onder de A27 door en via de polder richting het Hulkesteinse Bos (zie afbeelding - eigen werk). De tocht gaat verder via de brug over het Nijkerkernauw om bij Nijkerk de dijk te volgen richting Spakenburg. In Spakenburg is het tijd om een lekker visje te scoren. Na Spakenburg weer verder via de dijk naar Eemdijk, alwaar we met het leuke pontje de Eem oversteken. Hierna via een paar smalle fietspaden en landwegen door de polder richting Eemnes en weer via de Stichtse brug naar Chamavi. Tot zover de korte versie. Gaan we nu wat meer de diepte in.

Zuidelijk Flevoland is de vierde en (daar ga ik vanuit) laatste droogmakerij (of in normaal Nederlands: polder) die is aangelegd in het kader van de Zuiderzeewerken. De Wieringermeer, Noordoostpolder en Oostelijk Flevoland werden eerder drooggelegd. Van de laatste drie droogmakerijen werd in 1986 de nieuwe Nederlandse provincie Flevoland gemaakt. De polder is aangelegd tussen 1959 en 1968 en heeft een grootte van 430 vierkante kilometer. Wat opvalt aan Zuidelijk Flevoland is het vele water; zo is het aan drie zijden omgeven door nattigheid, onder andere het Markermeer en de Randmeren (Wolderwijd, Nulder- en Nijkerkernauw, Eemmeer, Gooimeer en IJmeer). Heel veel Almere en een klein beetje Zeewolde. Daarnaast grootschalige akkerpercelen en veel windmolens. Ook mooie akkerranden.

Eerst een mooi stukje door de polder vlak langs Center Parcs de Eemhof en vervolgens Flevo Natuur; de eerste broek aan, bij de tweede mag de broek uit. We fietsen dan door het Hulkensteijnse Bos (je komt diverse schrijfwijzes tegen), een natuurgebied van zo’n 1.000 hectare groot. Staatsbosbeheer doet het beheer. Via de N301 steken we het Nijkerkernauw/Nuldernauw over naar het oud eland van Gelderland met aan onze rechterzijde vakantiepark Bad Hulckesteijn. Je wilt toch meteen op vakantie als je op de website van het park het volgende leest: “EuroParcs Bad Hulckesteijn is met zijn ligging pal aan het kabbelende water van het Nijkerkernauw een ideale plek voor watersportliefhebbers. Maar ook als het weer wat minder is, kun je een heerlijke duik nemen in het binnenzwembad. Van een hapje en een drankje geniet je bij Brasserie de Vuurtoren. Binnen een mum van tijd sta je op de uitgestrekte Veluwe, weidse polders van Flevoland of in de historische binnensteden van Nijkerk en Amersfoort“.

Op het moment dat we Utrecht binnenfietsen en vlak voor Spakenburg onze trappers ronddraaiden begon ik om een onverklaarbare reden “vogels oh vogels“ te zingen. Na wat nadenken wist ik weer dat dat het clublied van de voetbalclub de IJsselmeervogels is, naar men zegt één van de meest succesvolle amateurclubs van Nederland. Club raakte vooral bekend toen het in 1975 meespeelde in de KNVB-beker. Volgens mij haalden ze toen de halve finale en werd het clublied een landelijke knaller. Werden zo toen ook niet verkozen tot sportploeg van het jaar?

Met straffe wind tegen kwamen we in Spakenburg aan met zijn historische binnenstad. Zowel W als ik hadden in eerste instantie geen actieve herinnering aan dat stadje. Toen W de museumhaven zag herinnerde ze zich dat ze er ooit in een grijs verleden met dochterlief tijdens een verregende fietsvakantie het anker had uitgeworpen. Spakenburg ontstond rond 1469 als een dijkdorp bij een spui. Visvangst op de Zuiderzee maakte het leven hier mogelijk. De broodwinning lag op het water en vis vormde de welvaart van het plaatsje. Het was een succes. De vloot groeide zelfs zo hard, dat men in 1886 een nieuwe haven liet aanleggen. Ook had het dorp een eigen visafslag. Hier werden tot 1985 alle gevangen vissen verhandeld. De provincie Utrecht is het grootste deel van zijn geschiedenis een zeeprovincie geweest. Pas met de voltooiing van de Afsluitdijk in 1931 was het gedaan met het zoute water. De Zuiderzee werd het IJsselmeer en daarmee lag de provincie niet langer aan zee. Vier droogleggingsprojecten maakten in de jaren erna een nieuwe provincie, Flevoland. Wat achterbleef was een oude zeehaven in een klein vissersplaatsje in het noorden van de provincie: Spakenburg. Nog altijd heeft Spakenburg de uitstraling van een vissersdorp. Het zijn de botters die het ’m doen: de parels van de Zuiderzee (ik verzin die term absoluut niet zelf). De botter ontwikkelde zich tot het meest verspreidde en bekendste visserschip van de regio. Rond 1900 waren er maar liefst 3.000 botterboten te vinden. De meeste kwamen uit Volendam en Spakenburg. In het voorjaar werd hier haring en ansjovis mee gevangen, in de zomer bot en haring en in de winter spiering en garnalen. Spakenburg heeft nog steeds een actieve scheepswerf.

En tegenwoordig? Het oude imago van vissersplaats aan de voormalige Zuiderzee met traditionele volkscultuur (klederdracht e.d.) wordt regelmatig opgepoetst en als trekpleister gebruikt voor de toerist. Dat het besloten karakter van het dorp goeddeels is verdwenen en  het aantal vrouwen dat in de traditionele klederdracht loopt te verwaarlozen is, boeit niet. De toerist moet erin geloven. 

Vervolgens op naar Eemdijk, een typisch voorbeeld van een dorpje op de Biblebelt: 800 inwoners en 3 kerken: een gereformeerde, een Nederlands Gereformeerde en een christelijk-gereformeerde kerk. Vraag me niet wat de verschillen zijn. De grootste toeristische attractie is de kabelpont over de Eem, officiële naam veerpont Eemdijk - Eemnes. De pont wordt niet alleen veel gebruikt door toeristen maar ook door agrariërs, die hun weilanden en boerderijen aan weerszijden van de rivier hebben. Leuk weetje: “Heen en weer“ van Drs. P werd hier opgenomen (1973). W mompelde nog iets van “Peter en de vliegende autobus“ maar die film uit 1976 heb ik nooit gezien. We mochten een omweg van een paar kilometer maken voor we bij de pont kwamen: net als in heel Nederland zijn er ook hier wegvakafsluitingen. De foto laat zien dat het met tijden behoorlijk bewolkt was.

We deden vandaag ook nog Noord-Holland aan, eerst een supermarkt in Blaricum en daarna via een fietspad langs de A27 weer naar de polder. Niet de mooiste route maar andere opties zijn er hier niet: je moet de Stichtse Brug over. Typisch staaltje van Hollandse zuinigheid. Het water is hier ongeveer twee kilometer breed en de brug is maar 320 meter lang. Om de kosten te drukken heeft men het talud van de brug een flink eind het meer in gebouwd. “Welk meer?“ vroeg W en ik moest het antwoord schuldig blijven. Niet lang trouwens want al snel kwam Google met het antwoord: “Bij de Stichtse Brug gaat het Gooimeer over in het Eemmeer“. Niet dat je veel aan die kennis hebt, maar je kunt nooit meer zeggen dat ik het je niet verteld heb. Bijgaande foto heb ik geleend van Wegenwiki (https://www.wegenwiki.nl/Bestand:Stichtse_Brug_2025-1.jpg)

Na 53 kilometer waren we weer bij de bus, beiden met een zo goed als lege accu. Als we geweten hadden dat het zo zou gaan waaien (west tot zuidwest 4) hadden we de route omgedraaid. Nu hadden we de wind zo’n 20 kilometer pal op de kop. Volgens de veerman was het ’s morgens windstil geweest en had hij bij wijze van spreken een kaars op het dek van de veerboot kunnen laten branden. Half vier terug en de zon is gaan schijnen. De thermometer gaf om vier uur 21 graden aan, een paar graden meer dan toen we vanmorgen vertrokken. De stoelen staan buiten; wie doet ons wat? Een mooie dag. En morgen? Morgen is er weer een dag. We gaan fietsen, richting Huizen en Laren.

theater in de polder - 1: een fietsje is snel gekocht

Nee, je hebt geen blog over de Lichtenvoordse Avondvierdaagse gemist. Inderdaad was het de bedoeling dat we met de camper op camping het Zotte Schaap zouden gaan staan, maar toen W op woensdag de camper had ingepakt kon ze die meteen weer uitpakken. “Ik weet niet wat er aan de hand is“, zei Paul, de eigenaar van het Zotte Schaap, “maar om een of andere duistere reden zit ik al weken vol. Je kunt er dus niet meer bij“. W vond het vervelend dat ze de bus weer moest uitpakken, ik dat we niet gingen. Andere opties waren niet echt interessant: te duur, te ver weg of gewoon niet leuk. Uiteindelijk zijn we allebei achteraf blij dat we niet gecamperd hebben: veel te warm met de zon pal op het busje. Als troost kreeg ik van een aantal vrijwilligers een lief wit schaapje en veel troostende knuffels. 

Tijdens het 75-jarig bestaan van de A4d hebben we dus gewoon thuis overnacht. Overigens bestaat de stichting Avondvierdaagse Lichtenvoorde al 78 jaar, maar drie keer is het evenement niet georganiseerd, onder andere door de Coronapandemie (twee keer). In 1959 werd het wandelevenement ook niet gehouden, dat kwam door een ordinaire ruzie in het bestuur. Gelukkig is dat (knallende ruzie) vanaf dat roemruchte jaar niet meer voorgekomen en is alles min of meer pais en vree. De organisatie van het geheel is in handen van een driekoppig bestuur bijgestaan door een aantal taakhouders die elk een (belangrijk) steentje aan het evenement bijdragen. De belangrijkste functie is ongetwijfeld die van het indelen en coördineren van de (veertig) vrijwilligers, mijn taak als routemanager is in vergelijking tot de vrijwilligerscoördinator zeer beperkt. En wat doen die vrijwilligers? Ze zijn verkeersregelaar, jurylid, controlepost, kaartverkoper, medaille-uitdeler, speeltuinoppasser, toiletjuffrouw, wc-schoonmaker en ga nog maar even door.

Dus busje aan de Kötteldiek langs de beek geparkeerd tot aan onze verkassing naar Flevoland. Waarom Flevoland? Vorig jaar hebben we in Almere net als 55.000 anderen de geweldige voorstelling SILO 8 gezien. Misschien dat het gaat tegenvallen, maar we hebben kaartjes gekocht voor een totaal nieuwe voorstelling van Vis à Vis in 2025 met de naam Baby Blue. Uit het programmaboekje: “BABY BLUE is een meeslepend theaterspektakel vol humor en onverwachte wendingen. In deze muzikale crime-comedy wordt met man en macht gebouwd aan een nieuwe wijk waarin niets is wat het lijkt. Duik in een wereld waar de mens het liefste alles in beton wil gieten, terwijl het leven voortdurend in de steigers staat. De voorstelling BABY BLUE is een samenwerking van Vis à Vis met De Leedbewakers. De Leedbewakers maken fysiek en absurdistisch theater vol actie en poëzie.“

Om het verjaardagscadeautje van W helemaal een feestelijk tintje te geven hebben we camping Chamavi gereserveerd, zo’n camping waar je alleen op komt wanneer je een speciaal kaartje hebt. En ja: we hebben veel verschillende kaartjes op onze telefoon inmiddels. Chamavi is een verenigingscamping dus kwaliteit min of meer gegarandeerd. En speciaal voor W: een zwembad. Ik zal er ongetwijfeld later meer over vertellen, want het is nog lang geen 1 juli (de dag waarop onze reservering eindigt en we weer naar de Achterhoek moeten).

donderdag 26 juni: @ almere-haven

Konden niet al te vroeg weg: eerst nog wat vrijwilligerswerk. Hebben in de maand mei zo’n 1500 kinderen en begeleiders “verwerkt“ op het Achterhoeks Openluchtmuseum. Deze samenwerking tussen museum, PEERtoftheater en Culturije moest geëvalueerd worden, want waarschijnlijk krijgt het feest een vervolg en eventuele haken en ogen moeten dan benoemd worden, zodat in een volgend schooljaar die plooien en rimpels zijn gladgestreken. Culturije is een groep (betaalde) dames die als cultuur- en erfgoedpartner van de gemeentes Berkelland en Oost Gelre projecten uitvoeren in samenwerking met partners (zoals ons museum) voor diverse doelgroepen. Heb er al eerder iets over verteld, (her)lees dat stukje eventueel.

Toen we iets na de noen in onze woonmobiel zaten kon de bus niet linea recta naar Almere-Haven rijden. W had een fietshappening gepland. Je weet dat we op Terschelling de zoveelste fietsenmaker in ons leven hebben moeten opzoeken omdat het bedieningspaneel van het Chinese Wonder het vertikte voldoende vonkjes van de accu door te sturen naar de motor. We dachter eerst nog dat het Terschellinger fietsenmakersgilde liever verhuurt dan repareert maar een second opinion bij Harm Takke in Dinxperlo leverde een trieste overlijdensverklaring op. Dus moest er een nieuwe elektrische vouwfiets komen en volgens W worden die alleen maar correct gefabriceerd door de firma e-4motion die in Boskoop zit. Ja: onze vorige inklapper was ook een e-4motion en ja: die is 11 jaar meegegaan. Dus niet tegenspreken want Almere en Boskoop liggen beide in het westen. Gaan met die banaan. Boskoop is zo’n anderhalf uur en daarna (voor een deel terug) nog drie kwartier naar Almere-Haven. Dat de oude fiets uit de bus ging in Boskoop en een nieuwe erin maakte voor de snelheid van Puzzel geen wezenlijk verschil. Gewoon een leuke route voor een druilerige donderdagmiddag.

Wat moet ik over Chamavi vertellen? Het is een gastvrije verenigingscamping met uitstekend sanitair, schoon en netjes. Dat er een clubgebouw is met bar, open haard, biljart, groot tv scherm, kinderspeelgoed en dartborden zegt me dan weer helemaal niks, maak ik geen gebruik van. Ook uitnodigingen voor spelletjesavonden (sjoelen, klaverjassen en keezen) komen bij W en mij niet echt aan. De snacks en frietjes op zaterdag snacks en frites daarentegen vinden we wel weer interessant, evenals de ruime grasvelden met veel fruitbomen. Kortom een mooie camping, met zwembad. Alleen: W heeft begin deze week een poliklinische ingreep gehad (iets kleins); ze mag alles, behalve zwemmen! Raadsel: het baalt en is grijs, rara wie is dat?

Aanmelden, rondleiding over de camping. Beter kan het niet. Leuk plekje, maar daarover de volgende keer meer. Fiets van W moest natuurlijk uitgeprobeerd worden. Laten we nou het ding niet aan de praat kunnen krijgen. W ten einde raad de leverancier gebeld: “Heb ik u niet verteld dat het bedieningspaneel voorzien is van een aan/uitknopje aan de rechterzijde van het display?“ Knopje indrukken betekende probleemoplossend bezig zijn. Al met al werd het een klein rondje polder, maar fijn om alle systemen van het niet-Chinese Wonder op twee wielen te testen. Goedgekeurd! 

We verbaasden ons over de grote hoeveelheden Berenklauw. Enorme velden met de variant reuzenberenklauw. W wist me te vertellen dat de Heracleum Mantegazzianum (ik zag haar het spiekbriefje verstoppen) in tegenstelling tot de inheemse gewone berenklauw een invasieve exoot is die gezondheidsrisico's oplevert. W is van ons tweeën degene van de planten en de vogels.

 

Goed verlopen reis van 215 kilometer met wat regen (geen zware buien); rijtemperatuur: schommelend tussen 21 en 24 graden; zon op/onder: 05:16/22:05 (gegevens Almere-Haven); wind west 4, maar in de bus heb je daar niet echt lasvt van en als je de route goed plant op de fiets ook niet. Een mooie dag. En morgen? Morgen is er weer een dag. We moeten de nieuwe fiets van W uitproberen.

terschelling/lichtenvoorde - 8: we gaan huiswaarts, halen den haak

Had een paar blogs geleden beloofd aandacht te besteden aan “de eilandganger“. De discussie tussen W en mij ging over de vraag of toeristen die naar de Waddeneilanden gaan verschillen van andere toeristen. Volgens ChatGTP (let op AI-berichten kunnen fouten bevatten!) komt dat “[....] doordat ze vaak op zoek zijn naar rust, natuur en ruimte. Ze kiezen voor een bestemming waar ze kunnen wandelen, fietsen, genieten van de zee en het strand, en waar de natuur nog ongerept is. Dit in tegenstelling tot toeristen die meer gericht zijn op drukke steden, pretparken of andere vormen van massatoerisme“. Je kunt zelf nog een stapje verder gaan en je afvragen zit er verschil in het publiek van de verschillende waddeneilanden? Kwam tijdens mijn speurtocht een artikel tegen van Wiebe Pennewaard uit 2012 met als titel “vijf soorten eilandgangers“. Over Terschelling schrijft hij het volgende: “Alexander Kuiper windt er geen doekjes om. Als de eigenaar van Strandhotel Terschelling zijn eerste vlag kwijt is, weet hij dat de bouwvak is begonnen. Jeugd overstroomt het eiland, de drank vloeit rijkelijk en Kuiper zet net als andere eilanders zijn auto en fiets weer op slot, en sluit 's nachts in Formerum zijn achterdeur buiten de toptijd volkomen overbodig. Alleen die ene vlag per jaar, die schrijft hij domweg af. De toevloed van met bierkratten zeulende jongeren met bijbehorende drukte en overlast is een jaarlijks maar tijdelijk fenomeen, zegt Kuiper. En atypisch voor de rest van het seizoen. De ouderen blijven, ook hierom, weg in de zomer. Senioren komen van maart tot en met juni, en dan weer in september.Toch trekt Terschelling wel degelijk ook buiten de bouwvak een beduidend jonger en actiever publiek dan collega-eilanden, beaamt hij. En niet alleen door de megatrekker, muziekfestival Oerol. Het heeft te maken met de diversiteit. Het grootste eilandoppervlakte na Texel, maar als vakantiedoelgebied gevarieerder. En de auto mag mee, in tegenstelling tot Vlieland en Schiermonnikoog. Maar dat de vrolijke jeugd het totale beeld van Terschelling bepaalt? Dat is gelukkig zwaar overdreven“. De andere eilanden? Texel is voor de snelle beslisser. Vlieland biedt kleinschalige rust. Ameland is voor de actieve genieter en Schiermonnikoog trekt rustige natuurgenieters aan. Hele artikel lezen? Klikkerdeklik.

maandag 16 juni: @ kötteldiek

Heel ander weer: bewolkt en wat frisjes. Niet te laat op: de hele rattaplan van de (klein)kinderen moest een plekje vinden in onze bus: twee joekels van tenten, vijf rugzakken en evenzoveel stoelen. Scheelt hen behoorlijk wat sjouwwerk. Toen (bijna) alles ingepakt was nog een laatste ontbijt en konden W en ik naar de haven, een van de laatsten en toch nog een hele tijd moeten wachten. Drie stoten op de claxon (voor elke minuut te laat eentje?) later konden we vertrekken. Prettige overtocht, zelfde boot als de heenreis: de Willem de Vlamingh. Een uur en drie kwartier laten draaiden de vier wielen van de bus het haventerrein van Harlingen op, weer tweeëneenhalf uur later kon de bagage bij het huis van het kroost worden uitgeladen en weer een half uurtje later hing ik aan de telefoon om van alles te regelen voor de Lichtenvoordse Avondvierdaagse waarvan we vanavond de openingsvergadering hebben. Even een passende oplossing zoeken voor een wegafsluiting in verband met asfalteringswerkzaamheden. Waarom moeten wij een paar maand van tevoren de routes inleveren terwijl de gemeente hier nooit wat mee doet?

Had al verteld dat het een hele mooie week was en een heel mooi weekend. Kan ik dus volstaan met een paar overgebleven foto’s. Nee, geen zichtbare snoetjes.

terschelling - 7: oerol en politiek?

Op Terschelling wordt een aantal oude tradities in stand gehouden. Bekend is het Sunderum, een feest dat op 6 december in een aantal dorpen wordt gevierd. Sunderum was vroeger een feest dat bedoeld was om boze geesten en demonen te verdrijven. Aangenomen wordt dat de oorsprong in de voor-christelijke periode van Terschelling ligt. Mannen en jongens gingen en gaan verkleed in zelf gemaakte pakken, veelal worden er materialen uit de natuur gebruikt. Op 6 december mogen vrouwen en kinderen vanaf het moment dat het donker wordt niet meer buiten komen. Doen ze dit wel dan worden ze vastgebonden aan lantaarnpalen of achterna gezeten. De sunderums trekken door de straten en dringen huizen binnen, daar waar de deur open staat. Je lamp laten branden is een teken voor sunderums dat ze welkom zijn. Sunderums proberen onherkenbaar te blijven en dragen daarbij maskers (grinzen). Ze spreken weinig of met verdraaide stemmen over gebeurtenissen uit het afgelopen jaar. Vrouwen moeten dan raden wie ze zijn en wat ze uitbeelden. Met dank aan fotograaf Jacoba Meuldijk-Terschelling voor de verhelderende foto in deze alinea (ook weer aan verplichte naamsvermelding gedaan).

zondag 15 juni: @ hee bij midsland

Het waait weer, voelt meteen een stuk frisser aan. (Klein)kinderen gisteren te laat naar bed gegaan, allemaal wat katterig. Opa en oma daarentegen zo fris als een hoentje. De ochtend stond in het teken van een dubbele vaderdag: kleinkinderen hadden hun vader en hun vader had weer zijn vader en die kreeg het standaard vaderdagcadeau: sokken, maar dan wel blauwe met de opdruk Terschelling. Kun je het nog volgen? Na het ontbijt boodschappen gedaan met zoonlief in Formerum. Wind pal achter op de heenweg, dus dat schoot op. Stelde nog even voor om mijn specialiteit te koken vanavond, ayam paniki (letterlijk vertaald: kip vleermuis), maar niet iedereen was gecharmeerd van dit pareltje uit de Indonesische keuken. Macaroni in twee smaken is het geworden: pannetje vega en pannetje met dood beest. Terugweg maar wijselijk door het binnenland terug, heb je af en toe nog een beetje bescherming. Ook mijn voorstel om een leuke fietstocht (45 kilometer) te maken werd door de pubers en de prépuber lachend afgewezen.

En yep: we doen ook aan politiek tijdens Oerol. Drie tot vierduizend festivalgangers waren op het strand van West aan Zee van de partij. Ook Omroep Friesland was er bij: klikkerdeklik.  Zij vormden (net als miljoenen mensen wereldwijd) een rode lijn als oproep aan overheden om  mensenrechtenschendingen in Gaza te stoppen. Achterliggende gedachte (Universele Verklaring van de Rechten van de Mens): 'Mensenrechten zijn de basis van vrijheid, gerechtigheid en vrede. Mensenrechten zijn een plicht van iedereen: regering, individu of maatschappelijk orgaan. Sinds 1948 zijn alle landen volgens internationaal recht verplicht om een vermeende genocide te helpen voorkomen dan wel te stoppen.' We hebben het geweten: het was filefietsen naar West aan Zee, de vreedzame demonstratie werd bijna verstoord door bloedvergieten op het fietspad. Mensen weigerden om achter elkaar te fietsen en blokkeerden zo tegenliggers, anderen probeerden in te halen terwijl er verkeer van de andere kant kwam, irritaties alom. Vooral zij die fietsten met ondersteuning vonden dat ze meer rechten hadden dan het plebs. Kortom: de Terschellingse meute kon wel een bommetje gebruiken. Ik had het gehad en liet alle vrouwen van de club onbeschermd achter. De twee andere mannen waren wijselijk op de camping gebleven en toen ik na een omtrekkende fietsbeweging terugkwam lagen ze beiden te pitten. Midden op de middag: de jeugd heeft de toekomst.

Na de late lunch ging een deel van het septet aan de Oerol en vielen mijn ogen in een onbewaakt moment dicht om twee uur later tot de ontdekking te komen dat de wereld in die tijd eigenlijk niet gek veel veranderd was: alleen de zon kwam uit een andere hoek. Op de fiets om nog even de Brandaris te zien en kibbeling te proeven. Vervolgens mochten de oudste twee mannen onder het genot van een biertje een macaronischotel in elkaar prutsen. Resultaat: zag er aardig uit, maar de smaak mwa.

Een mooie dag. En morgen? Morgen is er weer een dag: het is gebeurd met de pret en richting Achterhoek. W en ik met de boot van half elf. De andere vijf twee uur later. Wordt nog een beetje aanpoten morgenvroeg om alle bagage van de (klein)kinderen op tijd in onze bus te krijgen. Het was een mooie week met nog een mooier weekend, maar wat een drukte op het eiland. En wat hebben we geluk gehad met het weer. De komende week de Avondvierdaagse en als klapper de wandelmarathon in Lichtenvoorde. Ook dan belooft het mooi weer te worden. Kijk maar naar nevenstaande verwachting. Denk dat we woensdag gaan verkassen van ons stenen huis naar “het Zotte Schaap“, voor de niet-ingewijden: een camping. Maar nu eerst: de schaar in het festivalbandje; niet meer nodig.

terschelling - 6: kun je nog oerollen, oerol dan mee

Is Terschelling tegenwoordig min of meer afhankelijk van het toerisme, vroeger vormde het eiland door de ligging in de Noordzee een veel en graag bezochte havenplaats op de route tussen de Scandinavische landen, Duitsland, Polen en Rusland enerzijds en Engeland, Zuid-Europa, Afrika en verderaf gelegen gebieden anderzijds. Deze week kwamen we de naam het Koggegat tegen, de vaargeul die vroeger liep tussen de Boschplaat en Terschelling. "Kogge" verwijst naar een middeleeuws zeilschip, dat tussen ongeveer de 10e en 15e eeuw veel werd gebruikt in de Noord- en Oostzee, vooral door Hanzesteden. "Gat" is een oud-Nederlands woord voor een geul, vaargeul of doorgang in een zeegat of tussen zandbanken in de Waddenzee. Al gauw werd Terschelling een opslag-, los- en overslaghaven. Uit de zogenaamde biertolregisters blijkt al de aanvoer van bier uit Duitsland in 1365. Door de waardevolle ligging van Terschelling werd het eiland ook een speelbal tussen de twee belangrijkste politieke partijen van die tijd: zowel de Hollandse Staten als de Friese heren hadden grote belangstelling voor het eiland met een van nature beschutte haven. Het eiland schommelde gedurende eeuwen tussen Friese en Hollandse overheersing, waarbij plunderingen, brandschattingen e.d. geen uitzonderingen waren. Ook de Engelsen deden af en toe een stevige duit in het (oorlogs)zakje. Neem als voorbeeld 20 augustus 1666, een mooie dag tijdens de Tweede Engels-Nederlandse Oorlog toen admiraal Robert Holmes voer met elf compagnieën naar de haven met de Brandaris, weinig weerstand aantrof en het 300 huizen tellende dorp in de as legde. Behalve de vuurtoren Brandaris, gebouwd in 1594, en de bijna nieuwe Westerkerk uit 1663, was er nauwelijks een gebouw overgebleven nadat de Engelsen West-Terschelling in brand hadden gestoken.

zaterdag 14 juni: @ hee bij midsland

Regen en onweer in de vroege ochtend. Was een kleine kans op, maar rond zes uur knalde het een paar keer stevig en tokkelde de regen een vrolijk wijsje op het camperdak. Slaap je weer lekker op in en pas om negen uur zaten we aan de koffie. Weinig beweging daar “aan de overkant“, behalve kleinzoon T die volgens W al vanaf zeven uur balletjes aan het hooghouden was. Hij had één voordeel: om die tijd was er nog geen lange rij wachtenden voor de toiletten. Zeer aan de krappe kant als het zo vol staat op de camping.

Het was weer een mooie dag op Terschelling. Dat is de korte versie. Nu de lange: Tijdens Oerol is het eiland tien dagen lang één groot podium voor theatermakers, muzikanten en kunstenaars met het landschap van Terschelling als decor. De natuur staat er op nummer één (zegt men). Samen met Staatsbosbeheer is het Ecologisch Kompas ontwikkeld. Daarin is voor alle medewerkers, vrijwilligers, makers, partners én bezoekers vastgelegd hoe je het beste werkt in en met de natuur, zowel praktisch als artistiek. Leuk uitgangspunt, maar als je die kuddes fietstende mensen ziet ga je toch een beetje wenkbrauwenfronsen. “Wees blij dat ze niet met de auto gaan“, ze W en daar heeft ze dan wel weer gelijk in. Na het ontbijt via een omweg naar Midsland, hoog water dus de weg langs het wad was volgens de kleinkinderen “saai“. Beetje druk daar in dat dorp en een paar dansende kinderen en een performance van een man en vrouw op straat liggend gehuld in slaapzak.

Lunchen aan zee bij Midsland. Daarna gingen drie dames terug naar Midsland voor een uitvoering van het Flowerpowerkoor uit Heerenveen met muziek uit de jaren zestig. Een bont geheel want flowerpowerkleding. Volgens W echte meezingers als San Francisco van Scott McKenzie en California Dreaming van the Mamas and the Papas?. Twee heren en één dame bleven op het strand hangen en ik ging via de camping boodschappen doen in Formerum, uiteraard moesten de nodige monden weer worden gevuld. En ‘s avonds mochten de kleinkinderen op opa en oma passen, de jongere ouderen mochten een avondje stappen.

 

Een mooie dag. Een graadje kouder dan vrijdag en ook wat meer bewolking. Heb zelfs twintig druppels gevoeld verspreid over de namiddag. En morgen? Morgen is er weer een dag. We gaan opnieuw oerollen. Nu nog even schaken leren (opa wel te verstaan).