camperfietsen naar het zuiden - 7: etappe maastricht - aken

Kreeg deze week een paar keer een “vreemd“ weerbericht wanneer ik “Aken“ bij Buienradar intikte. Vreemd in die zin dat het een totaal ander weerbeeld liet zien dan bijvoorbeeld Maastricht en Sint Odiliënberg. Blijkt dat er nog een Aken in Duitsland te vinden is, namelijk Aken aan de Elbe, een stad in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. Over dat Aken gaan we het vandaag niet hebben. Op de fiets een afstand van 586 kilometer en dat trap je niet in één dag weg. We gaan het gewoon over Aachen hebben, kan er ook geen misverstand ontstaan.

Wat de vespers zijn, vroeg T te L naar aanleiding van mijn vorige blog. Tja T te L, het heeft met de rooms-katholieke kerk te maken en nu moet ik even heel diep graven in mijn geheugen, ruim 60 jaar diep. Het is het avondgebed en ik ken het alleen nog van de zondag (zo’n 60 jaar geleden toen ik wat ruzie kreeg met het aardse personeel van God), de verspers (meervoud) hadden te maken met “rust en inkeer“. En nu ik er even dieper over nadenk komen woorden als metten, lauden en completen bij mij boven drijven. Net als de vespers zijn dat getijdegebeden, dat wil zeggen gebeden die in de loop van de dag (op een bepaalde tijd) opgezegd moeten worden. Volgens mij komen ze alle dagelijks alleen nog in kloosters voor. Nog één woord komt in dit verband bij me op: het magnificat, als je dat hoorde wist je dat de ellende niet lang meer duurde; om compleet te zijn: het was een lofzang aan Maria. Het moet er toentertijd wel “ingeramd“ zijn als het nu nog min op meer spontaan naar boven komt pruttelen.

zaterdag 9 mei: @ aachen

Vandaag naar Aken, voorlopig eindpunt van onze fietstocht naar het zuiden, maar daarover later meer. Aachen (ik prefereer die naam om misverstanden met Aken aan de Elbe te voorkomen - zie het verhaal over Buienradar hierboven) is een van de oudste en historisch rijkste steden van Duitsland. De stad ligt helemaal in het westen van het land, vlak bij zowel Nederland als België. Daardoor heeft Aken altijd een bijzondere grenspositie gehad: cultureel Duits, maar sterk beïnvloed door de Lage Landen en het Franstalige gebied. Tegenwoordig wonen er ongeveer 250.000 mensen en staat de stad bekend om haar geschiedenis, universiteit, technologie en thermale baden. Zullen we bij de geschiedenis beginnen? Die gaat terug tot de Romeinse tijd. De Romeinen ontdekten hier warme zwavelbronnen die uit de grond kwamen. Zij bouwden er badhuizen en noemden de plek naar een Keltische watergod. Het water was ongewoon warm en werd gezien als geneeskrachtig. De bronnen zijn nog steeds belangrijk voor de stad. Aachen werd echt beroemd in de vroege middeleeuwen door Karel de Grote. Rond het einde van de achtste eeuw koos hij Aken als zijn belangrijkste residentie. Dat was geen toeval. De ligging was strategisch: centraal binnen zijn rijk en dicht bij belangrijke handelsroutes. Bovendien kon hij gebruikmaken van de warme baden, die waarschijnlijk hielpen tegen lichamelijke klachten. Onder Karel groeide Aachen uit tot het politieke centrum van het Frankische Rijk, dat zich uitstrekte over grote delen van West-Europa. Kon nog zo'n mooie schoolplaat uit mijn jeugd vinden, deze is van Johan Herman Isings.  

Voor ik verder ga met een historische bespreking van de stad moet ik eerst even onze activiteiten noemen. De dag begon met het inmiddels traditionele opdraaien van de Truma voor een beetje meer warmte, maar vooral om warm water te genereren voor de afwas. Voor je het weet is het dan zo’n aangename 20 graden in het busje en kan de zon het overnemen. Om 09:00 uur al 97% zon en dat zou pas aan het eind van de middag minder worden. Terwijl wij met het ontbijt bezig waren begon op de camperplaats de grote uittocht. W was wat aan de late kant deze ochtend. Pas tegen tienen beklom ze haar stalen ros om een kort parcours af te leggen. De uitgestippelde route (“ik hoef geen Amstel Goldrace te rijden, dus maak er zoveel mogelijk een vlakke etappe van en vermijd de Limburgse heuvels“) was nog geen 40 kilometer, maar of het er meer of juist minder worden weet je bij W nooit van tevoren. De hoogtemeters vielen redelijk mee, kijk maar naar bijgevoegd hoogteprofiel van de tocht. Heb de Gulpenerberg voor haar kunnen vermijden. Fietsen via een bultenvermijdende route betekent veel doorlopende wegen, maar gelukkig wel met fietspad. 

Toen ik zelf (met het busje) over de N278 reed - je weet wel de weg van Maastricht via Cadier en keer, Margraten, Gulpen, Vaals naar Aachen - zag ik fietsers behoorlijk stoempen. Maar W had veel vonkjes bij zich dus die pruttelde ongetwijfeld met twee vingers in de neus naar boven. “Leuk plaatje“, sprak W, “ik had alleen een ander bloesje aan vandaag“. Tja, AI kan niet alles weten en waarschuwt tegenwoordig ook dat het fouten kan bevatten. Overigens was haar route inderdaad bultjesvermijdend, dus de echte bergtoppen die ik gehad heb zag zij in de verte liggen.

 

Ik mocht zo’n beetje de hele N278 afrijden: van Maastricht tot aan de grensovergang met Duitsland. De N278 wordt ook wel de “ruggengraat” van het Heuvelland genoemd. Aan de Duitse zijde gaat de route verder als de B1 richting Aachen. Historisch gezien volgt de N278 grotendeels een zeer oude oost-westverbinding. Volgens historische beschrijvingen ligt de weg deels op of nabij een oude Romeinse route tussen Maastricht en Aken. In de negentiende eeuw werd de verbinding uitgebouwd tot een verharde steenweg. W kon het niet nalaten het kombord van Partij te fotograferen. In een ver grijs verleden woonde mijn broertje (met zijn tweede ik) hier. Als trammetjesliefhebber ben ik een kleine 100 jaar te laat: van 1922 tot 1938 liep er een stoomtramlijn van Maastricht naar Vaals (via Gulpen en Wijlre). Hoogtepunt van de lijn was het Gulpdalviaduct van zeventien meter hoog. In Vaals kon je overstappen op het Duitse lijntje naar Aachen. Wel druk overal, een toeristisch gebied. Was met mijn camper zelfs niet welkom bij de Lidl in Vaals.

W draaide goed twaalf uur de Wohnmobilstellplatz Bad Aachen op. Prima camperplaats, maar net als in Maastricht wat aan de dure kant. Volgens W is alles betrekkelijk en wees naar de prijs die je op een stadcamping in Amsterdam betaalt. Als je dat in je achterhoofd houdt valt € 28 nog wel mee omdat het een all-in prijs is (inclusief stroom, douches en toeristenbelasting). Bijzonder: ook caravans zijn er welkom zijn en er is tevens een tentenveldje. Nieuw en schoon sanitair, aan alles is gedacht. Reserveren is niet mogelijk: vol is vol. Koffie en een beetje rusten en toen wat boodschappen bij de plaatselijk Lidl. Vervolgens ging W op de fiets naar het centrum en kwam met onderstaande foto’s terug.

Terug naar de geschiedenis van Aachen. Karel had niet het eeuwige leven en zijn bezit daarmee ook niet. Na zijn dood bleef zijn enorme rijk eerst nog bijeen onder zijn zoon Lodewijk de Vrome. Maar toen die ook ging hemelen ontstonden er conflicten over de macht. Uiteindelijk sloten de drie zoons van Lodewijk in 843 het Verdrag van Verdun waarbij het rijk in drieën werd verdeeld: West-Francië, Oost-Francië en Midden-Francië. Gemakshalve: Frankrijk, Duitsland en een steeds versnipperende zône waaruit (later) Lotharingen, delen van Nederland, België, Luxemburg, Zwitserland, Noord-Italië en natuurlijk de grensgebieden tussen Frankrijk en Duitsland ontstonden. Historici zien het Verdrag van Verdun vaak als een van de belangrijkste momenten in het ontstaan van het moderne Europa. De latere staten Frankrijk en Duitsland hebben daar namelijk hun wortels.

Het bekendste monument van de stad en blikvanger is de Dom van Aachen. Zet W er wel weer even voor, hebben we twee blikvangers (foto overigens gisteren al gemaakt en toen waren we nog in Maastricht, dus goed fake). Karel de Grote is ooit op deze plek met een kapel begonnen (rond 800) en is er later begraven, waardoor de kerk een van de belangrijkste bedevaartsoorden van Europa werd. De Dom van Aachen was ook eeuwenlang politiek belangrijk. Van 936 tot 1531 werden hier tientallen Duitse koningen gekroond als koning van het Heilige Roomse Rijk. Daardoor kreeg Aachen een enorme symbolische status. Pelgrims, edelen, handelaars en geestelijken kwamen uit heel Europa naar de stad.

 

In de middeleeuwen ontwikkelde Aachen zich verder als vrije rijksstad binnen het Heilige Roomse Rijk. De stad profiteerde van handel en ambachten. Vooral textielproductie speelde een belangrijke rol. Door de ligging nabij de Nederlanden stond Aachen sterk in contact met steden als Maastricht, Luik en Keulen. Je merkt dat vandaag nog steeds aan het dialect en de cultuur. Tijdens de industriële revolutie veranderde Aken opnieuw. Door de aanwezigheid van steenkool in de regio en de verbindingen met België en Nederland groeide de industrie snel. Er kwamen textielfabrieken, machinebouw en chemische bedrijven. De stad werd bovendien een belangrijk spoorwegknooppunt. In de negentiende eeuw verschenen brede boulevards en nieuwe woonwijken buiten de oude stadsmuren. De twintigste eeuw bracht zware tijden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Aken zwaar beschadigd door bombardementen. Omdat de stad dicht bij de grens lag, werd zij in 1944 de eerste grote Duitse stad die door de geallieerden werd ingenomen. De Slag om Aken was hevig en liet grote delen van de stad in puin achter. Na de oorlog werd veel herbouwd. Daarbij probeerde men historische gebouwen te restaureren, al kreeg de stad ook moderne architectuur.

V: 223.711; A: 223.750. Rijtemperatuur oplopend van 16 naar 18 graden. Later op de camperplaats zagen we het 19 graden worden. Wind noordoost 2 en volop zon. De afstand van W was 38,8 kilometer met 340 meter klimmen en 210 meter dalen. Ze heeft er ruim twee uur over gedaan. Zon op/onder: 05:56/21:08 (gegevens Aachen). Een mooie dag! En morgen? Morgen is er weer een dag. Waarschijnlijk fietst W terug naar Sint Odiliënberg (binnendoor), het blijft nog een dag mooi in deze regio. Daarna zien we wel verder: het schijnt dat de wereld maandag weertechnisch instort. Het schijnt dat het op de oorspronkelijk beoogde fietsroute (de Vennbahn) komende week zelfs gaat sneeuwen.