voorzichtige schreden - 6: haarle in de herkansing

Afgelopen weken/maanden weer een paar leuke woorden tegengekomen die ik je niet wil onthouden. Het mooiste kwam van Paulien Cornelissen, dat eenvrouwsjurilid bij de Slimste Mens. Zij kwam onlangs aanzetten met het woord “schroomvallig“. Kende het nog niet. Volgens Onze Taal betekent het bedeesd, verlegen, schuchter of aarzelend. Het beschrijft een terughoudende houding die voortkomt uit eerbied, fijngevoeligheid, schaamte of angst. Het is synoniem aan termen als timide, beschroomd en schroomachtig. Voorbeeld: een schroomvallig persoon durft niet goed, twijfelt of houdt zich op de achtergrond. Het tegenovergestelde van schroomvalligheid is dan brutaal, onbeschroomd, mondig zijn.

 

Een ander mij onbekend woord, “scharrig", kwam ik tegen in een column in een DPG-krant. Scharrig betekent armoedig, karig, groezelig of slecht uitziend. Volgens het WikiWoordenboek is het van oorsprong een marinier- en soldatenkreet, later ook gebruikt in yuppietaal. Het woord wordt gebruikt om iets aan te duiden dat onverzorgd of van slechte kwaliteit is, zoals in "een scharrig buurtje". Het is afgeleid van het verouderde werkwoord scharren, wat krabben, wroeten of bijeenschrapen betekende.

Vooruit, nog eentje dan. W heeft één keer per jaar een opruimneiging, meestal in het voorjaar. De kringloop wordt dan heel blij met haar. Deze keer werd ik heel vrolijk want er werd een doos met hele oude foto’s naar beneden gesjouwd. “Uitzoeken en wat je bewaren wilt moet in die doos“. Probleem: doos van oorsprong was zo’n Action verhuisdoos, doos van bestemming een schoenendoos, grootte kindermaatje. Oude foto’s, dus de lijfjes waren wat fragieler en je hebt dan meer foto’s nodig om aan hetzelfde eindgewicht te komen (of draai ik nu weer ernstig door?) Laat nu ergens tussen die foto’s een verdwaald Monopolykaartje zitten van het type “algemeen fonds“ met de tekst “U ontvangt rente van 7 % preferente aandelen, f 25“. Ben inmiddels 75 en heb eigenlijk nooit precies geweten wat preferente aandelen zijn. Kon nog wel bevatten dat je met die aandelen een soort voorkeursbehandeling kreeg. Tegenwoordig is het niet moeilijk, je gooit er een chatbot tegenaan en je krijgt onmiddellijk antwoord: “Preferente aandelen (ook wel 'prefs') zijn een speciaal soort aandelen die de houder voorrang geven op bepaalde financiële rechten ten opzichte van gewone aandeelhouders. Ze worden vaak gezien als een hybride tussen een aandeel en een obligatie. Houders van preferente aandelen ontvangen hun dividenduitkering meestal vóór de gewone aandeelhouders. Daarnaast kennen preferente aandelen (in tegenstelling tot gewone aandelen, waarbij het dividend sterk kan fluctueren) vaak een vooraf vastgesteld, vast dividendpercentage en hebben voorrang bij liquidatie (als een bedrijf failliet gaat of stopt, krijgen preferente aandeelhouders hun inleg eerder terug uit de resterende bezittingen dan gewone aandeelhouders). Het nadeel van deze aandelen is het beperkte stemrecht: vaak minder of zelfs helemaal geen stemrecht in de algemene vergadering van aandeelhouders.“

woensdag 1 april: @ haarle

Duur parkeren zo daar aan de Kötteldiek. Busje staat niks te doen en vreet intussen elke maand 200 Euri aan houderschapsbelasting op. Af en toe wordt Puzzel uitgelaten, bijvoorbeeld afgelopen maandag toen we even gas moesten aanschaffen, inclusief een nieuwe bus. Over bedragen ga ik het verder niet hebben. Wel even lekker koffie gedronken op de parkeerplaats (en gratis camperplaats) bij manege Het Diekshuus.

Maar wilde meer en kreeg van W carte blanche om voor een paar nachtjes de grote wereld in te trekken. Een paar weken geleden kwam ik op een nog gesloten camperplaats terecht: ’t Haarlerveld in (hoe kan het anders) Haarle aan de voet van de Sallandse heuvelrug. Haarle is een klein esdorp in de gemeente Hellendoorn, gelegen ten zuiden van Nijverdal. Een eindje verder ligt de Sallandse Heuvelrug, een opvallend natuurgebied met glooiende heuvels, bossen en heidevelden. De omgeving van Haarle is echter totaal anders: vooral velden, landbouwgronden op de hogere zandgronden met hier en daar een plukje bos, toefje heide en om het af te toppen een enkel beekdalletje. Beetje vlak ook, die omgeving van Haarle, tenminste wanneer je niet naar de Sallandse Heuvelrug gaat. Lijkt veel op het landschap bij ons in de Achterhoek: oorspronkelijk nat en moerassig, met stukken veen en slecht begaanbare grond. Het landschap was dus veel ruiger en minder ingericht dan tegenwoordig. Haarle bestond destijds uit een kleine verzameling boerderijen op hogere zandkoppen. Deze ligging was bewust gekozen: het bood bescherming tegen overstromingen en de grond was beter geschikt voor akkerbouw. De boeren werkten samen in een zogenoemde marke, waarbij ze gezamenlijke gronden gebruikten. De heide speelde daarbij een belangrijke rol. Schapen graasden er en hun mest werd gebruikt om de akkers vruchtbaar te houden. Dit systeem bepaalde eeuwenlang het uiterlijk van het landschap.

In de 19e eeuw veranderde er veel. De markegronden werden verdeeld en ontgonnen, waardoor nieuwe landbouwgrond ontstond. Heidevelden maakten plaats voor akkers en weilanden, en er werden bossen aangeplant, deels voor houtproductie. Tegelijkertijd ontstond Nijverdal als industriële kern, onder andere door de opkomst van de textielindustrie en de aanleg van infrastructuur zoals wegen en later spoorlijnen. Hierdoor groeide het dorp snel en veranderde het omliggende landschap verder.

En midden in die velden ligt ’t Haarlerveld, een camperplaats waar altijd ruimte is (van de 25 plekken waren er in de nacht van woensdag op donderdag 3 bezet). Alleen mocht ik aan een prijsverhoging geloven. Was het vorig jaar nog een tientje voor één persoon, dit jaar had ik twaalf (digitale) flappen nodig. Nog prettig weer op woensdag, wel een beetje frisjes, maar aan de goede kant van de bus in het palle zonnetje was het goed vol te houden.

Toen het tegen half vijf wat minder werd kon ik binnen genieten van een paar afleveringen van The Last Kingdom, een Netflixserie die zich afspeelt rond 900. Een serie van vijf seizoenen waarin begonnen wordt met Alfred de Grote, koning van Wessex, een van de Angelsaksische koninkrijken in wat nu Engeland is. Hij staat bekend als een van de belangrijkste vroege Engelse heersers, vooral vanwege zijn rol in de verdediging tegen de Vikingen en zijn bijdragen aan onderwijs en bestuur.

De zoon van Alfred de Grote was Edward de Oudere (ca. 874–924). Hij volgde zijn vader op als koning van Wessex in 899 en speelde een belangrijke rol in de verdere opbouw van wat later Engeland zou worden. Net als zijn vader kreeg Edward te maken met de Vikingen. Hij zette de strijd voort tegen de gebieden die nog onder Deense controle stonden (de Danelaw). Samen met zijn zus, Æthelflæd, die over Mercia regeerde, wist hij grote delen van Engeland terug te veroveren. Hun samenwerking was bijzonder: Æthelflæd leidde zelf legers en bestuurde haar gebied actief, iets wat in die tijd zeldzaam was voor een vrouw. De laaste koning van Wessex die optreedt is Athelstan (ca. 894–939). Hij was de zoon van Edward de Oudere en de kleinzoon van Alfred de Grote. Hij wordt vaak beschouwd als de eerste echte koning van een verenigd Engeland. En dan komt het: de persoon die alles aan elkaar knoopt is Uhtred van Bebbanburg en die leefde niet in de tijd waarin dit verhaal zich afspeelt, maar zo’n 100 jaar later. Waarheid en fictie, gewoon een leuk verhaal. Kijken als je van veel bloed en afgehakte hoofden houdt.

donderdag 2 april: @ home

Koud in de bus afgelopen nacht. Tegen drieën de gaskachel maar voorzichtig aangezet: de snottebellen dreigden aan de lakens vast te vriezen. Wel fijn wakker worden als het in het busje zo’n 18 graden is, maar een blik naar buiten (mistig) en een tocht naar het sanitair (niet verwarmd), een telefoontje van het museum (we hebben je nodig) en een blik op de dagindeling (stilzitten in de bus) gaven de doorslag: terug naar de Achterhoek. We proberen het volgende week nog wel eens een keertje. Oeps: tegeltje klopt niet, het is al april.